การศึกษาความรู้ ทัศนคติ และความเต็มใจใช้ผลิตภัณฑ์ไบโอพลาสติกของประชาชนในกรุงเทพมหานครต่อผลกระทบของไมโครพลาสติกและไบโอพลาสติกต่อสุขภาพ
A Study of Knowledge, Attitudes, and Willingness to use Bioplastic Products among Bangkok Residents Regarding the Health Impacts of Microplastics and Bioplastics
DOI:
https://doi.org/10.55674/ajhe.v3i2.4575Keywords:
ไมโครพลาสติก, ไบโอพลาสติก, ความเข้าใจของประชาชน, การรับรู้ความเสี่ยงด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการบริโภคที่ยั่งยืนAbstract
ไมโครพลาสติกและไบโอพลาสติกเป็นประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ซึ่งยังขาดความเข้าใจในระดับประชาชน โดยเฉพาะในเขตเมือง การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเป็นการศึกษาเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวางมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความรู้ ทัศนคติ และความเต็มใจของประชาชนอายุ 15–60 ปีในกรุงเทพมหานครต่อการใช้ผลิตภัณฑ์ไบโอพลาสติก และวิเคราะห์ปัจจัยที่สามารถทำนายความเต็มใจในการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าว เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นประชาชนจำนวน 688 คน ผ่านแบบสอบถามออนไลน์ระหว่างวันที่ 1–31 มีนาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกเชิงลำดับ
ผลการศึกษาพบว่าประชาชนส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับไมโครพลาสติกและไบโอพลาสติกในระดับต่ำ ร้อยละ 52.18 ทัศนคติอยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 53.92 และมีความเต็มใจในการใช้ผลิตภัณฑ์ไบโอพลาสติกในระดับปานกลาง (ร้อยละ 43.60) ตัวแปรรายได้ครัวเรือนต่อเดือนเป็นปัจจัยเดียวที่สามารถทำนายความเต็มใจได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (β = 0.101, p -value < 0.05) โดยประชาชนที่มีรายได้สูงมีแนวโน้มยอมรับและเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ไบโอพลาสติกมากกว่า ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนว่าแม้ประชาชนจะตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจและการเข้าถึงผลิตภัณฑ์ยังเป็นอุปสรรคสำคัญ ดังนั้น การพัฒนานโยบายและกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสร้างความรู้ที่ถูกต้อง การกำหนดฉลากผลิตภัณฑ์ให้ชัดเจน และการสนับสนุนราคาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเป็นแนวทางสำคัญที่จะช่วยส่งเสริมการบริโภคอย่างยั่งยืนในสังคมเมือง
References
(1) Filho WL, Barbir J, Abubakar IR, Paço A, Stasiskiene Z, Hornbogen M, et al. Consumer attitudes and concerns with bioplastics use: An international study. PLOS ONE [Internet]. 2022 [cited 2025 Mar 15];17(4):e0266918. Available from: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0266918
(2) Dilkes-Hoffman L, Ashworth P, Laycock B, Pratt S, Lant P. Public attitudes towards bioplastics – knowledge, perception and end-of-life management. Resour Conserv Recycl [Internet]. 2019 [cited 2019 Dec 15];151:104479. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921344919303854
(3) Lin J, Jaiswal AK, Jaiswal S. A critical review of consumer perception and environmental impacts of bioplastics in sustainable food packaging. Sustainability [Internet]. 2025 [cited 2025 Mar 15];17(4):1358. Available from: https://www.mdpi.com/2071-1050/17/4/1358
(4) Charoenying R, Ru-Zhue J, Aujirapongpan S. Customers’ perception and attitude towards bio-plastic in Surat Thani Province, Thailand. Int J Manag Organ Res [Internet]. 2024 [cited 2025 Mar 15];28–33. Available from:
https://www.themanagementjournal.com/uploads/archives/20240520180645_B-24-07.1.pdf
(5) Cao Y, Otsuka A, Teah HY, Kanematsu Y, Kikuchi Y. Consumers’ knowledge, perceptions, and preferences regarding bioplastics: Evidence from a survey in Japan. Sustain Prod Consum [Internet]. 2025 [cited 2025 Mar 15];55:1–10. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352550925000259
(6) Otaki Y, Kyono T. Effects of information provision on public attitudes toward bioplastics in Japan. Front Sustain [Internet]. 2022 [cited 2025 Mar 15];3. Available from: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/frsus.2022.927857/full
(7) Bryce TGK. Human characteristics and school learning. Scott Educ Rev [Internet]. 1978 [cited 2025 Mar 15];10(2):65–9. Available from: https://brill.com/view/journals/ser/10/2/article-p65_11.xml
(8) Senathirajah K, Attwood S, Bhagwat G, Carbery M, Wilson S, Palanisami T. Estimation of the mass of microplastics ingested – A pivotal first step towards human health risk assessment. J Hazard Mater [Internet]. 2021 [cited 2025 Mar 15];404(1):124004. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304389420319944
(9) Ragusa A, Svelato A, Santacroce C, Catalano P, Notarstefano V, Carnevali O, et al. Plasticenta: First evidence of microplastics in human placenta. Environ Int [Internet]. 2021 [cited 2025 Mar 15];146:106274. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160412020322297
(10) Prata JC, da Costa JP, Lopes I, Duarte AC, Rocha-Santos T. Environmental exposure to microplastics: An overview on possible human health effects. Sci Total Environ [Internet]. 2020 [cited 2025 Mar 15];702:134455. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969719344468
(11) Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process [Internet]. 1991 [cited 2025 Mar 15];50(2):179–211. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/074959789190020T
(12) Findrik E, Meixner O. Drivers and barriers for consumers purchasing bioplastics – A systematic literature review. J Clean Prod [Internet]. 2023 [cited 2025 Mar 15];410:137311. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652623014695
(13) Zeng K, Murayama T, Nishikizawa S, Suwanteep K. Public willingness to pay for sustainable consumption: Case of bioplastic medical masks. Circ Econ Sustain [Internet]. 2024 [cited 2025 Mar 15];5:1345–68. Available from: https://link.springer.com/article/10.1007/s43615-024-00484-1
(14) Nuangjakchim R. Awareness, understanding & attitude towards biodegradable plastic and how it affects purchase decision and corporate image [Internet] [Master's thesis]. Bangkok: Thammasat University; 2020 [cited 2025 Mar 15]. Available from: https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2019/TU_2019_6102040752_12080_12406.pdf
(15) Weinrich R, Herbes C. Consumer research on bioplastics: A systematic review. Q Open [Internet]. 2023 [cited 2025 Mar 15];3(1):1–44. Available from: https://academic.oup.com/qopen/article/3/1/qoad013/7117973
