การประเมินความเสี่ยงโรคหืดกำเริบเชิงความน่าจะเป็นในเด็กภายใต้สภาวะหมอกควันข้ามพรมแดน: ข้อเสนอเกณฑ์เตือนภัยแบบพลวัตสำหรับพื้นที่ภาคใต้
Probabilistic Risk Assessment of Asthma Exacerbation in Children under Transboundary Haze: Proposed Dynamic Warning Thresholds for Southern Thailand
DOI:
https://doi.org/10.55674/ajhe.v4i1.5092Keywords:
โรคหืดกำเริบ, ฝุ่น PM2.5, หมอกควันข้ามพรมแดน, แบบจำลองมอนเตคาร์โล, กลุ่มเปราะบางAbstract
ปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนในภาคใต้ของประเทศไทยส่งผลกระทบเฉียบพลันต่อสุขภาพประชาชน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กที่มีความเปราะบางทางสรีรวิทยามากกว่าผู้ใหญ่ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความน่าจะเป็นของความเสี่ยงโรคหืดกำเริบในเด็กนักเรียน (อายุ 6-11 ปี) และเสนอเกณฑ์เตือนภัยคุณภาพอากาศที่เป็นธรรมและเหมาะสมสำหรับกลุ่มเปราะบาง การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงแบบจำลอง (Simulation Study) ด้วยเทคนิคแบบจำลองมอนเตคาร์โล (Monte Carlo Simulation) จำนวน 10,000 รอบสถานการณ์จำลอง โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากการศึกษาทางระบาดวิทยาในจังหวัดสงขลา เพื่อกำหนดพารามิเตอร์นำเข้า ได้แก่ การแจกแจงความเข้มข้นของฝุ่น PM2.5 ค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์ในกลุ่มเด็ก และอิทธิพลของความชื้นสัมพัทธ์
ผลการวิจัยพบว่า ความเสี่ยงของการเกิดโรคหืดกำเริบในเด็กมีความสัมพันธ์แบบไม่เป็นเส้นตรงกับระดับความเข้มข้นของฝุ่น โดยพบจุดเริ่มความไม่แน่นอนของความเสี่ยงที่ระดับ 25 และความน่าจะเป็นของการเกิดโรคเพิ่มขึ้นร้อยละ 64 ที่ระดับ 50 นอกจากนี้ ปัจจัยความชื้นสัมพัทธ์ที่สูงในภาคใต้ยังมีผลร่วมที่ทำให้ความเสี่ยงสูงขึ้น การศึกษานี้จึงเสนอแนะให้โรงเรียนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องปรับใช้เกณฑ์เตือนภัยแบบพลวัตโดยควรงดกิจกรรมกลางแจ้งสำหรับเด็กกลุ่มเสี่ยงทันทีที่ค่าฝุ่นสูงกว่า 25 แทนการใช้เกณฑ์มาตรฐานทั่วไป เพื่อยกระดับความปลอดภัยและความยุติธรรมทางสุขภาพให้กับเยาวชนในพื้นที่
References
(1) World Health Organization. Ambient (outdoor) air pollution [Internet]. 2022 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ambient-(outdoor)-air-quality-and-health
(2) Institute for Health Metrics and Evaluation. State of Global Air 2024 [Internet]. 2024 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.healthdata.org/research-analysis/library/state-global-air-2024
(3) Pollution Control Department. Air Quality Assessments for Health and Environment Policies in Thailand [Internet]. 2018 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2021/10/pcdnew-2021-10-28_04-12-33_133858.pdf
(4) Pentamwa P, Oanh NT. Air quality in Southern Thailand during haze episode in relation to air mass trajectory. Songklanakarin Journal of Science & Technology. 2008 Jul 1; 30 (4).
(5) Global Initiative for Asthma. 2024 Global Strategy for Asthma Management and Prevention [Internet]. 2024 [cited 2025 Oct 5]. Available from: https://ginasthma.org/2024-report/
(6) Varopichetsan S, Bunplod N, Dejchanchaiwong R, Tekasakul P, Ingviya T. Short-term exposure to fine particulate matter and asthma exacerbation: a large population-based case-crossover study in Southern Thailand. Environmental Health. 2025 May 7; 24 (1): 28.
(7) Metropolis N, Ulam S. The Monte Carlo method. J Am Stat Assoc. 1949;44(247):335-41.
(8) Bateson TF, Schwartz J. Children's response to air pollutants. Journal of Toxicology and Environmental Health, Part A. 2008 Feb 1;71(3): 238 – 43.
(9) Schwartz J. Is there harvesting in the association of airborne particles with daily deaths and hospital admissions?. Epidemiology. 2001 Jan 1; 12 (1): 55 – 61.
(10) Zuo B, Liu C, Chen R, Kan H, Sun J, Zhao J, Wang C, Sun Q, Bai H. Associations between short-term exposure to fine particulate matter and acute exacerbation of asthma in Yancheng, China. Chemosphere. 2019 Dec 1; 237: 124497.
(11) Ding J, Han S, Wang X, Yao Q. Impact of air pollution changes and meteorology on asthma outpatient visits in a megacity in North China Plain. Heliyon. 2023; 9 (11) :e21803.
(12) Kasirawat P, Dejchanchaiwong R, Ingviya T. Effects of Transboundary Haze on Hospital Outpatient Visits due to Respiratory and Cardiovascular Diseases in Regional Health 12. RTA Med J. 2022;49(3):594-614.
(13) Firestone M, Fenner-Crisp P, Barry T, Bennett D, Chang S, Callahan M, Burke A, Michaud J, Olsen M, Cirone P, Barnes D. Guiding principles for Monte Carlo analysis. Washington, DC: US Environmental Protection Agency. 1997 Mar;35. [cited 2025 Oct 5]. Available from: https://www.epa.gov/risk/guiding-principles-monte-carlo-analysis
(14) Ott WR. A physical explanation of the lognormality of pollutant concentrations. Journal of the Air & Waste Management Association. 1990 Oct 1; 40 (10): 1378 – 83.
(15) Burmaster DE, Anderson PD. Principles of good practice for the use of Monte Carlo techniques in human health and ecological risk assessments. Risk analysis. 1994 Aug; 14 (4): 477 – 81.
(16) Zhang J, Yu KF. What's the relative risk?: A method of correcting the odds ratio in cohort studies of common outcomes. Jama. 1998 Nov 18; 280(19): 1690 – 1.
