ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของแกนนำชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม
The Effects of an Empowerment Program for Community Leaders in Dengue Fever Prevention and Control at That Phanom Crown Prince Hospital, That Phanom District, Nakhon Phanom Province
DOI:
https://doi.org/10.55674/ajhe.v4i2.5964Keywords:
โรคไข้เลือดออก, แกนนำชุมชน, การรับรู้พลังอำนาจ, การรับรู้ความสามารถของตนเอง, พฤติกรรมการป้องกันโรคAbstract
การวิจัยกึ่งทดลองแบบ 2 กลุ่มวัดผลก่อนหลังทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมไข้เลือดออก การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกก่อนและหลังการทดลอง และระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มตัวอย่างคือแกนนำชุมชนพื้นที่เทศบาลตำบลธาตุพนมใต้ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม จำนวน 8 หมู่บ้าน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 43 คน และกลุ่มเปรียบเทียบจำนวน 50 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของแกนนำชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ใช้ระยะเวลาทั้งหมด 11 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลร้อยละ ค่าเฉลี่ย independent t-test และ paired sample t-test
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) โดยมีค่า Mean diff. เท่ากับ 2.18, 5.86, 4.76 และ 8.04 คะแนน ตามลำดับ ภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) โดยมีค่า Mean diff. เท่ากับ 2.75, 5.51, 4.50 และ 6.24 คะแนน ตามลำดับ
References
(1) สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูล API จากข้อมูลเฝ้าระวังโรคทางระบาดวิทยา ระบบ Digital Disease Surveillance (DDS). นนทบุรี: กองดิจิทัลเพื่อการควบคุมโรค กรมควบคุมโรค; 2569.
(2) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม. ข้อมูลเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา รูปแบบดิจิทัล Digital Disease Surveillance (DDS). นครพนม: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม; 2569.
(3) งานระบาดวิทยา โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชธาตุพนม. รายงานข้อมูลผลการประเมินมาตรการ 3-3-1 อำเภอธาตุพนม ปี 2566. นครพนม: โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชธาตุพนม; 2566.
(4) Bloom BS, Hastings JT, Madaus GF. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
(5) ภรณ์ทิพย์ ปานเชียงวงษ์, วรกร วิชัยโย, ธีรนาถ สุวรรณเรือง. ผลของรูปแบบการประยุกต์เทคโนโลยีการมีส่วนร่วมของแกนนำชุมชนในการป้องกันโรคไข้เลือดออกในเขตพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลนาแก อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม. EMH [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [อ้างถึง 31 ส.ค. 2569];9(1):617-24.
(6) สมลักษณ์ กองศูนย์พนิช, ศิริชัย จันพุ่ม. อิทธิพลของการมีส่วนร่วมต่อการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสำราญ จังหวัดขอนแก่น. RHPC9J [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [อ้างถึง 31 ส.ค. 2569];18(3):1016-30.
(7) Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q. 1988;15(2):175-83.
(8) Strecher VJ, DeVellis BM, Becker MH, Rosenstock IM. The role of self-efficacy in achieving health behavior change. Health Educ Q. 1986;13(1):73-92.
(9) Andersson N, Nava-Aguilera E, Arostegui J, Morales-Perez A, Suazo-Laguna H, Legorreta-Soberanis J, et al. Evidence based community mobilization for dengue prevention in Nicaragua and Mexico (Camino Verde, the Green Way): cluster randomized controlled trial. BMJ. 2015;351.
(10) Toledo ME, Vanlerberghe V, Baly A, Ceballos E, Valdes L, Searret M, et al. Towards active community participation in dengue vector control: results from action research in Santiago de Cuba, Cuba. Trans R Soc Trop Med Hyg. 2007;101(1):56-63.
(11) ศิริพร วัฒนพฤกษ์, ผจงศิลป์ เพิงมาก, รัตน์นริศ สุวรรณรัตน์, ศุภโชค ยอดแก้ว. การใช้ Google Maps เพื่อควบคุมโรคไข้เลือดออกอย่างมีส่วนร่วม: กรณีศึกษาชุมชนบ้านหนองนายขุ้ย ตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารควบคุมโรค [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [อ้างถึง 31 ส.ค. 2569];49(3):519-29.
