วารสารวิชาการสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

ผลของการใช้โปรแกรมการสอนเชิงรุกต่อความรู้และทักษะในการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานของผู้ดูแลทารกเกิดก่อนกำหนด

Sunida Chaingam — 2026-09-21

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังทดลอง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อประเมินผลของการใช้โปรแกรมการสอนเชิงรุกต่อความรู้และทักษะในการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานของผู้ดูแลทารกเกิดก่อนกำหนดต่อความรู้และทักษะการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานของผู้ดูแลทารกเกิดก่อนกำหนด และ 2) เพื่อศึกษาอัตราการกลับมารักษาซ้ำด้วยภาวะแทรกซ้อนฉุกเฉินภายใน 28 วันหลังจำหน่ายทารกเกิดก่อนกำหนด กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลทารกเกิดก่อนกำหนดจำนวน 30 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ณ หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม 1 โรงพยาบาลปทุมธานี ระหว่างเดือนกรกฎาคม–ธันวาคม พ.ศ. 2568 จะได้รับโปรแกรมการเรียนรู้แบบโปรแกรมการสอนเชิงรุก ซึ่งประกอบด้วยการให้ความรู้แบบมีส่วนร่วม การสาธิตโดยผู้สอน การฝึกปฏิบัติผ่านสถานการณ์จำลอง และการสาธิตย้อนกลับ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบทดสอบความรู้และแบบประเมินทักษะการช่วยฟื้นคืนชีพ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Dependent t-test หลังจำหน่าย ผู้วิจัยติดตามการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วัน โดยรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยและฐานข้อมูลสารสนเทศของโรงพยาบาล ด้วยแบบบันทึกข้อมูลจากเวชระเบียนของหน่วยงาน

ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังได้รับโปรแกรม ผู้ดูแลมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เพิ่มขึ้นจาก 4.53 (SD = 0.36) เป็น 7.43 (SD = 0.42) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 5.30, p < .001, 95% CI: 2.28–3.52 ขนาดอิทธิพล Cohen's d = 0.97) และคะแนนรวมเฉลี่ยทักษะเพิ่มขึ้นจาก 22.17 (SD = 4.88) เป็น 49.46 (SD = 3.52) จากคะแนนเต็ม 63 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 23.71, p < .001, 95% CI: 24.95–29.63, Cohen's d = 4.33) และไม่พบการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วันหลังจำหน่าย (ร้อยละ 0.00) แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการสอนเชิงรุกมีประสิทธิผลในการพัฒนาความรู้และทักษะการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานของผู้ดูแลทารเกิดก่อนกำหนด ควรนำไปใช้เป็นมาตรฐานการเตรียมความพร้อมก่อนจำหน่ายเพื่อความปลอดภัยของทารก

ผลของโปรแกรมการให้ความรู้ต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองหลังการผ่าตัดในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ แผนกผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลสกลนคร

Awadee Singsupan — 2026-09-22

ผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่หลังการผ่าตัดต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงด้านการดูแลแผล โภชนาการ การขับถ่าย การเคลื่อนไหว และในบางรายต้องดูแลทวารเทียม ซึ่งจำเป็นต้องมีความรู้และทักษะการดูแลตนเองอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนและเตรียมความพร้อมก่อนกลับไปดูแลตนเองที่บ้าน การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม และศึกษาความพึงพอใจต่อโปรแกรมในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่ได้รับการผ่าตัดแผนกผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลสกลนคร กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์และเข้ารับการรักษาในช่วงศึกษาจำนวน 42 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการให้ความรู้ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินพฤติกรรมการดูแลตนเอง และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Paired t-test

ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม คะแนนความรู้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 7.74 (SD = 3.57) เป็น 17.57 (SD = 1.89) โดยมีผลต่างค่าเฉลี่ย 9.83 คะแนน (95% CI = 8.51–11.15, p < .001) และคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 2.29 (SD = 0.45) เป็น 4.40 (SD = 0.44) โดยมีผลต่างค่าเฉลี่ย 2.11 คะแนน (95% CI = 1.95–2.27, p < .001) ความพึงพอใจต่อโปรแกรมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.57, SD = 0.49) โปรแกรมการให้ความรู้ช่วยเพิ่มความรู้และส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองหลังการผ่าตัด และสามารถใช้เป็นแนวทางเตรียมความพร้อมก่อนผู้ป่วยกลับไปดูแลตนเองที่บ้านได้

ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของแกนนำชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม

Dawprakay Yangam — 2026-09-22

การวิจัยกึ่งทดลองแบบ 2 กลุ่มวัดผลก่อนหลังทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมไข้เลือดออก การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกก่อนและหลังการทดลอง และระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มตัวอย่างคือแกนนำชุมชนพื้นที่เทศบาลตำบลธาตุพนมใต้ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม จำนวน 8 หมู่บ้าน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 43 คน และกลุ่มเปรียบเทียบจำนวน 50 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจของแกนนำชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ใช้ระยะเวลาทั้งหมด 11 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลร้อยละ ค่าเฉลี่ย independent t-test และ paired sample t-test

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) โดยมีค่า Mean diff. เท่ากับ 2.18, 5.86, 4.76 และ 8.04 คะแนน ตามลำดับ ภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) โดยมีค่า Mean diff. เท่ากับ 2.75, 5.51, 4.50 และ 6.24 คะแนน ตามลำดับ