การบริหารจัดการและพัฒนาประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียของโรงพยาบาลชุมชน จำนวน 6 แห่งในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร - เผ่าพันธ์ บุญญาพร; เรืองฤาหาร ไกรวิชญ์; เชื้อคำจันทร์ ธีระศักดิ์ (วารสารศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี, 2022)
การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เป็นศึกษาเชิงสำรวจและนำผลไปสู่การปฏิบัติ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ข้อมูลพื้นฐาน การบริหารจัดการและพัฒนาประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียของโรงพยาบาลชุมชนในเขต รับผิดชอบของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร จำนวน 6 โรงพยาบาล มีกิจกรรมสำรวจโครงสร้าง ของระบบบำบัดน้ำเสีย การใช้แบบสอบถามที่ เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการระบบบำบัดน้ำเสียของ บุคลากรที่ เกี่ยวข้อง และการดูแลระบบบำบัดน้ำเสียของเจ้าหน้าที่ ประจำโรงพยาบาล และพัฒนา ประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียในโรงพยาบาลที่มีน้ำเสียไม่ผ่านมาตรฐานและปล่อยออกสู่ชุมชน จำนวน 1 แห่ง ผลการศึกษา พบว่า ระบบบำบัดน้ำเสีย ส่วนใหญ่มีการใช้งานมามากกว่า 15 ปี ระบบการระบาย และรวบรวมน้ำเสียของทุกโรงพยาบาลสามารถใช้การได้ดี ปัญหาที่พบส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับการควบคุม ระบบบำบัดน้ำเสีย โดยพบว่ามีค่าสารที่ละลายได้ทั้งหมด ( Total Dissolved Solids) ของน้ำทิ้ง โรงพยาบาลที่ไม่ผ่านคือ โรงพยาบาลคำชะอี (1200 mg/l) และโรงพยาบาลดอนตาล (890 mg/l) ซึ่งสาเหตุการเพิ่มขึ้นมาจากหน่วยฟอกไตที่ปล่อยน้ำทิ้งเข้าระบบบำบัดน้ำเสียรวม ค่าใช้จ่ายด้านสารเคมี สำหรับใช้ในกระบวนการฆ่าเชื้อโรคเฉลี่ยอยู่ในช่วง 300-4600 บาท/เดือน ด้านบุคลากรในการดูแลระบบ บำบัดน้ำเสียส่วนใหญ่เป็นนักวิ ชาการที่ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสีย แต่ยังไม่ได้เข้ารับการอบรมการควบคุม ระบบบำบัดน้ำเสียอย่างต่อเนื่อง และมีการพัฒนาประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสียให้เป็นต้นแบบที่หน่วยไต เทียมจำนวน 1 ระบบที่โรงพยาบาลคำชะอี