วารสารศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี

ประสิทธิผลของการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ในจังหวัดอุดรธานี

2026-03-11T10:46:42+07:00

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของนโยบายการพัฒนาระบบบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ต่อจำนวนผู้ป่วยระยะกลาง ที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จังหวัดอุดรธานี เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณ โดยใช้แบบบันทึกข้อมูลจำนวนผู้ป่วยระยะกลาง (ตามปีงบประมาณ) การศึกษานี้ใช้วิธีการศึกษาวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experiment) รูปแบบกลุ่มทดลองกลุ่มเดียวโดยมีการวัดผลลัพธ์ก่อนและหลังมีนโยบาย (Interrupted Time Series Design) โดยนำข้อมูลที่รายงานผ่านระบบสารสนเทศ ย้อนหลัง 3 ปี ตามไตรมาส (ปีงบประมาณ 2566 - 2568) มาเป็นข้อมูล ศึกษาแนวโน้มจำนวนผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จังหวัดอุดรธานี ประชากรและกลุ่มตัวอย่างข้อมูลผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยในจังหวัดอุดรธานี จำนวน 7,123 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติการวิเคราะห์ถดถอยแบบแบ่งช่วงเชิงเส้นและการทดสอบ Seasonal โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า มาตรการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในจังหวัดอุดรธานีปี 2566 ไตรมาสที่ 4 หลังได้รับมาตรการทันที ผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลเพิ่มขึ้นร้อยละ 6.31 และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงหลังจากได้รับมาตรการเปรียบเทียบกับก่อนได้รับมาตรการ ผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.73 ต่อไตรมาส แม้ว่าในแต่ละไตรมาสหลังการแทรกแซงจะมีแนวโน้มชะลอตัวลงร้อยละ 1.03 ต่อไตรมาส กล่าวโดยสรุปนโยบายการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ในจังหวัดอุดรธานี มีประสิทธิผลในระยะยาว ควรติดตามหรือส่งเสริมนโยบายอย่างต่อเนื่องเพื่อเกิดให้ผลที่ยั่งยืนต่อไป

ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการจัดการขยะอันตราย ของคนในชุมชน อำเภอนาเยีย จังหวัดอุบลราชธานี

2026-06-02T14:13:55+07:00

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบผลของโปรแกรมการพัฒนาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการจัดการขยะอันตรายของประชาชนในอำเภอนาเยีย ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมในระยะก่อนทดลอง หลังทดลอง และระยะติดตามผล กลุ่มตัวอย่าง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 27 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ โปรแกรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม 4 ขั้นตอน (ประสบการณ์ สะท้อนความคิด ความคิดรวบยอด และประยุกต์แนวคิด) เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นด้านความรู้ได้ค่า KR-20 เท่ากับ 0.842 ส่วนด้านทัศนคติและพฤติกรรมได้ค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.625 และ 0.876 ตามลำดับ เก็บข้อมูล 3 ระยะ คือ ก่อนทดลอง หลังทดลอง (สัปดาห์ที่ 9) และติดตามผล (สัปดาห์ที่ 15) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Independent t-test และ Repeated Measure ANOVA

ผลการศึกษาพบว่า การเปรียบเทียบค่าคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ในระยะหลังการทดลอง (สัปดาห์ที่ 9) แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) โดยด้านความรู้ (Mean Difference=1.074, 95%CI: -0.102 ถึง 2.250, p=0.073, Cohen’s d=0.517) ทัศนคติ (Mean Difference=0.037, 95%CI: -1.697 ถึง 1.771, p=0.966, Cohen’s d=0.012) และพฤติกรรม (Mean Difference=0.630, 95%CI: -0.835 ถึง 2.094, p=0.392, Cohen’s d=0.234) เช่นเดียวกับการเปรียบเทียบภายในกลุ่มทดลองตลอด 3 ระยะ ที่แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ในทุกตัวแปร ได้แก่ ด้านความรู้ ( F=1.192, p=0.305, n_p²=0.044) ด้านทัศนคติ ( F=0.154, p=0.858, n_p²=0.006) และด้านพฤติกรรม ( F=0.423, p=0.657, n_p²=0.016) ทั้งนี้เนื่องจากกลุ่มตัวอย่างมีคะแนนพื้นฐานเดิมสูงอยู่แล้ว ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์เพดาน (Ceiling effect)

ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ ต่อพฤติกรรม การดูแลสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลไม่ได้ ตำบลนาโพธิ์ อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี

2026-04-17T15:01:11+07:00

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง วัดผลก่อนและหลังการทดลอง 2 กลุ่ม เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลสะสมในเลือดไม่ได้ ตำบลนาโพธิ์ อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี จำนวนกลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองจะได้รับโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ ทั้งหมด 3 กิจกรรมเป็นเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมจะได้รับการดูแลตามปกติของการรักษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Paired t-test เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยภายในกลุ่ม และใช้สถิติ Multiple linear regression เปรียบเทียบความแตกต่างคะแนนเฉลี่ยระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัย หลังเข้าร่วมโปรแกรมการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่า คะแนนความเชื่อด้านสุขภาพ และค่าน้ำตาลสะสมเฉลี่ยในเลือด มีความแตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.125, 0.089 ตามลำดับ) คะแนนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(p<0.001) โดยกลุ่มทดลองคะแนนมากกว่า 9.7 คะแนน (95%CI: 6.4-13.1)

ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สามารถประยุกต์ใช้โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังอื่นๆ ขยายระยะเวลาการดำเนินโปรแกรมให้ครอบคลุมอย่างน้อย 6 เดือน เพื่อให้สามารถประเมินผลการเปลี่ยนแปลงของค่า HbA1C ได้ชัดเจนยิ่งขึ้นและพัฒนาเครื่องมือติดตามพฤติกรรมการดูแลสุขภาพแบบต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการควบคุมโรคในระยะยาว

ประสิทธิผลของนโยบายการเฝ้าระวังสอบสวนโรคและภัยสุขภาพ ต่ออุบัติการณ์โรคไข้เลือดออกของจังหวัดนครพนม ปี 2560-2568

2026-02-13T15:19:12+07:00

โรคไข้เลือดออก เป็นโรคที่มีเชื้อไวรัสเป็นตัวก่อโรค โดยมียุงลายเป็นพาหะนำโรค ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญในหลายประเทศทั่วโลกเนื่องจากโรคสามารถแพร่กระจายอย่างกว้างขวาง การศึกษานี้ใช้วิธีการศึกษาวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experiment) รูปแบบกลุ่มทดลองกลุ่มเดียวโดยมีการวัดผลลัพธ์ก่อนและหลังมีนโยบาย (Interrupted Time Series Design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของนโยบายการเฝ้าระวังสอบสวนโรคและภัยสุขภาพต่ออุบัติการณ์โรคไข้เลือดออกของจังหวัดนครพนม เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณ โดยใช้แบบบันทึกข้อมูลจำนวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออก ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือ ข้อมูลสถานการณ์โรคไข้เลือดออกจังหวัดนครพนม ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2560 ถึง 26 กันยายน 2568 จำนวน 4,301 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติการวิเคราะห์ถดถอยแบบแบ่งช่วงเชิงเส้นและการทดสอบ Seasonal โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า หลังจากได้รับนโยบายการเฝ้าระวังสอบสวนโรคและภัยสุขภาพต่ออุบัติการณ์โรคไข้เลือดออก ปี 2563 ทันที พบว่า จำนวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกลดลง 952 คน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และในทุก ๆ 1 ปี หลังได้รับนโยบายฯ จำนวนผู้ป่วยฯมีแนวโน้มลดลง 427 คน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กล่าวโดยสรุป ในระยะสั้นการดำเนินงานตามนโยบายฯ ส่งผลให้จำนวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกลดลง แต่เมื่อพิจารณาแนวโน้มในระยะยาวผลของนโยบายยังไม่สามารถลดจำนวนผู้ป่วยลงได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น หน่วยงานสาธารณสุขควรเสริมสร้างความต่อเนื่องของมาตรการเชิงรุกและการมีส่วนร่วมของชุมชน พร้อมทั้งบูรณาการข้อมูลการเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกระหว่างหน่วยงานภาครัฐและระหว่างประเทศเพื่อติดตามการระบาดได้อย่างทันท่วงที