การบริหารสาธารณสุขชุมชนอย่างยั่งยืนตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง - สุขผดุง, พะกาสิทธิ์; ศรีดาเกษ, เสาวลักษณ์; สิงห์ศาลาแสง, อรรถวิทย์ (วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุข วชิระภูเก็ต, 2025)
บทนำ: การบริหารจัดการสาธารณสุขระดับชุมชนมีความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน อย่างยั่งยืน โดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของชุมชนและการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ชุมชน ในประเทศไทย ยังคงประสบปัญหาด้านทรัพยากร การสื่อสารด้านสุขภาพและความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการสุขภาพ ซึ่งจำเป็นต้องมีแนวทางการพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทของท้องถิ่น เช่น การนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในงานสาธารณสุข วัตถุประสงค์: (1) อธิบายบทบาทของการบริหารจัดการสาธารณสุขระดับชุมชนในการเสริมสร้างระบบสุขภาพที่ยั่งยืน (2)วิเคราะห์การนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในแผนงานและพัฒนาสุขภาพชุมชน (3) เสนอแนวทางนโยบายการพัฒนาสุขภาพชุมชนผ่านการมีส่วนร่วมและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า วิธีการการศึกษา: บทความนี้ ใช้การทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์เชิงประยุกต์ โดยใช้กรอบแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน และแบบจำลอง PRECEDE–PROCEED ในการวิเคราะห์แนวทางการบริหารจัดการสาธารณสุขชุมชนและใช้กรณีศึกษาของ “ตำบลสุขภาพดี” เป็นตัวอย่างแนวทางที่สอดคล้องกับแนวคิดเหล่านี้ ผลการศึกษา: การบริหารจัดการสาธารณสุขตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงช่วยเสริมสร้างความยั่งยืน ของระบบสาธารณสุข โดยเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างพอประมาณ มีเหตุผลและสร้างภูมิคุ้มกันในระบบสาธารณสุข ชุมชนที่นำแนวคิดนี้ไปใช้ เช่น ตำบลสุขภาพดี สามารถลดปัญหาสุขภาพเรื้อรังได้ และเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม สรุปผลการศึกษา: การผนวกหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเข้ากับการบริหารจัดการสาธารณสุขระดับชุมชนเป็นแนวทางที่มีศักยภาพในการสร้างระบบสาธารณสุขที่ยั่งยืน มีความยืดหยุ่นและเหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น การส่งเสริมการมีส่วนร่วม การใช้เทคโนโลยีควบคู่กับภูมิปัญญาท้องถิ่น และการติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง เป็นกลยุทธ์สำคัญที่ควรได้รับการสนับสนุนในนโยบายสาธารณสุขในอนาคต