การพัฒนาระบบบริการผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติด แบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายอำเภอโนนไทย - ชูจอหอ พวงเพชร (วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 2025)
การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติด การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย อำเภอโนนไทย มีระยะเวลาในการศึกษา 1 ปี ระหว่างเดือนตุลาคม 2564 – กันยายน 2565 กลุ่มตัวอย่าง คือ กลุ่มเครือข่ายสุขภาพจิตชุมชน 286 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบโดยวิธีเจาะจง ตามเกณฑ์คัดเข้าคัดออก เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ กระบวนการสนทนากลุ่ม และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาโดยใช้สถิติ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยระหว่างก่อนและหลังพัฒนาด้วย independent t-test และข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสรุปเนื้อหาจริยธรรมวิจัย ผลการศึกษา พบว่าหลังการพัฒนาเครือข่ายมีความรู้ในระดับดีเพิ่มขึ้น คะแนนเฉลี่ยการมีส่วนร่วมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) การมีส่วนร่วมของเครือข่ายเพิ่มขึ้น ผู้ดูแลมีภาระการดูแลผู้ป่วยลดลง มีความรู้ในระดับดีเพิ่มขึ้น คะแนนเฉลี่ยความสามารถในการดูแลผู้ป่วยเพิ่มขึ้น การดูแลผู้ป่วยหลังพัฒนามีอาการทรงตัวร้อยละ 85.3 ความสามารถในกิจวัตรประจำวันร้อยละ 48.4 พบว่า สถานการณ์และการพัฒนาเครือข่าย ประกอบไปด้วย นโยบายและปัจจัยนำเข้าระบบบริการสุขภาพผู้ป่วยจิตเวชสารเสพติด การมีส่วนร่วมตามบทบาทของเครือข่าย การมีส่วนร่วมค้นหาปัญหาผู้ป่วยจิตเวชสารเสพติดในชุมชน การมีส่วนร่วมตามบทบาท การมีส่วนร่วมติดตามและประเมินผล ก่อนการพัฒนาและหลังการพัฒนา การมีส่วนร่วมตามบทบาทของเครือข่าย ประกอบไปด้วย การมีส่วนร่วมค้นหาปัญหาผู้ป่วยจิตเวชสารเสพติดในชุมชน การมีส่วนร่วมตามบทบาท การมีส่วนร่วมติดตามและประเมินผล