การพยาบาลผู้ป่วยวัณโรคปอด โรงพยาบาลบ้านฝาง : กรณีศึกษา 2 ราย - ศิริวรประสาท กนกพร (วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม, 2026)
การศึกษาผู้ป่วยวัณโรคปอดที่พบเชื้อในเสมหะรายใหม่ที่ขึ้นทะเบียนรักษาที่คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลบ้านฝาง อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบแผนการรักษา ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล การวางแผนการพยาบาลผลลัพธ์ทางการพยาบาล รวมถึงการลดการตีตราต่อพระภิกษุที่ป่วยเป็นวัณโรค เพื่อนำความรู้ที่ได้รับไปพัฒนารูปแบบในการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในชุมชน โดยคัดเลือกผู้ป่วยวัณโรคปอด 2 รายแบบเฉพาะเจาะจง ที่แตกต่างกัน ทั้งเพศ อายุ พฤติกรรมสุขภาพ ที่พักอาศัย การแพร่กระจายเชื้ออาการและอาการแสดง ที่เหมือนกัน คือมีผล X-pert MTB detected และวินิจฉัย Tuberculosis of lung เริ่มเก็บข้อมูล ระหว่างวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2568 ถึง 31 มีนาคม พ.ศ. 2569 เก็บรวบรวมโดยการสัมภาษณ์ การตรวจร่างกาย การสังเกต และ การทบทวนเวชระเบียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการเปรียบเทียบแบบแผนสุขภาพ แผนการรักษาของแพทย์ ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล การวางแผนการพยาบาล ผลการศึกษาพบว่า รายที่ 1 เป็นพระภิกษุป่วยวัณโรคปอด รายที่ 2 ประชาชนทั่วไปป่วยวัณโรคปอด มีการรวบรวมข้อมูลภาวะสุขภาพผู้ป่วยอย่างครบถ้วน ทำให้ข้อมูลมีคุณภาพเพียงพอแก่การวินิจฉัยปัญหาการวางแผนพยาบาล การรักษาพยาบาล การประเมินผลการพยาบาล และ การติดตามป้องกันการแพร่กระจายเชื้อในชุมชน การใช้กระบวนการแผนการรักษาพยาบาล ควบคู่กับการลดการตีตราในตนเอง เพื่อนพระภิกษุ คนในชุมชน รวมทั้งปรับรูปแบบในการดูแลภายในวัด สร้างความเข้าใจเรื่องการแพร่เชื้อในชุมชนและวัด เน้นย้ำว่า “วัณโรค รักษาหายได้” ทำให้ผู้ป่วยเปลี่ยนจากความกลัวเป็นความเข้าใจ พระภิกษุที่ป่วยรวมถึงคนทั่วไปที่ป่วยเป็นวัณโรคปอด เข้าถึงระบบการรักษาได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัย