การวิเคราะห์สถานการณ์การบริหารจัดการอัตรากำลังพยาบาล โรงพยาบาลลำปาง - อารยวุฒิกุล, บุณยาพร; รักษ์กิตติกุล, ธริชญา (วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม, 2025)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์อัตรากำลังพยาบาลวิชาชีพของโรงพยาบาลลำปาง ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารจัดการอัตรากำลัง คาดการณ์แนวโน้มใน 5 ปี และเสนอแนวทางพัฒนาเชิงนโยบาย ใช้การวิจัยแบบผสมผสาน ดำเนินการระหว่างธันวาคม 2567 ถึงมีนาคม 2568 โดยศึกษาประชากรพยาบาลวิชาชีพ 969 คน การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหาร 5 คน และการสนทนากลุ่มพยาบาลระดับปฏิบัติการ 3 กลุ่ม รวม 24 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แนวคำถามสัมภาษณ์ และเครื่องมือวิเคราะห์ WISN วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์แนวโน้ม และการคาดการณ์ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่าโรงพยาบาลลำปางมีการขาดแคลนอัตรากำลังพยาบาล 406 คน จากกรอบ 1,375 คน คิดเป็นร้อยละ 29.52 โดยหน่วยงานเวชกรรมและอื่นๆ ขาดแคลนสูงสุด (33.9%) การวิเคราะห์ WISN พบทุกหน่วยงานมี WISN Ratio ต่ำกว่า 1.0 โดยหน่วยฉุกเฉินมีสถานการณ์วิกฤติที่สุด (WISN Ratio 0.67, Workload Pressure 1.50) อัตราส่วนพยาบาลต่อผู้ป่วยสูงกว่ามาตรฐาน TNC ในทุกหน่วยงาน อัตราการลาออกเฉลี่ย 12.3% ต่อปี โดยกลุ่ม Gen Y-Z มีแนวโน้มลาออกสูงสุด (อายุเฉลี่ยก่อนลาออก 3.5 ปี) การคาดการณ์แสดงแนวโน้มการขาดแคลนเพิ่มขึ้นเป็น 45.8% ในปี 2572