โปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพในผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ โรงพยาบาลโพนทราย จังหวัดร้อยเอ็ด - สกุลเดช , สุภาวดี (วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม, 2026)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยการประยุกต์ทฤษฎีการสร้างพลังอำนาจทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะบวกรายใหม่ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi – experimental Research)แบบ Pretest – Posttest Two Group Design กลุ่มตัวอย่างใช้การเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) ผู้ป่วยวัณโรคปอดที่มารับบริการตรวจรักษาที่คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลโพนทราย จำนวน 40 คนโดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 20 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย 2 ชุด คือ 1)โปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยการประยุกต์ทฤษฎีการสร้างพลังอำนาจของ Gibson,1995 ประกอบด้วยกิจกรรม 5 ครั้ง 2) แบบสอบถามแบ่งเป็น 5 ส่วนได้แก่ ข้อมูลทั่วไป ความรู้เกี่ยวกับวัณโรค การรับรู้ความสามารถของตนเอง พฤติกรรมการปฏิบัติตามแผนการรักษาวัณโรคและแบบบันทึกผลการตรวจเสมหะในเดือนที่ 2 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา Paired t-test และ Independent t-test ผลการวิจัย : จากการเปรียบเทียบพบว่าความรู้เกี่ยวกับวัณโรคปอดระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มปรียบเทียบก่อนและหลังการทดลองไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติที่ระดับ0.05(p=0.034) การรับรู้ความสามารถของตนเองก่อนและหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีการรับรู้ความสามารถของตนเองมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05(p=0.000) และกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยในเรื่องพฤติกรรมการปฏิบัติตามแผนการรักษามากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p=0.000) ผลการตรวจเสมหะในเดือนที่ 2 กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงของผลเสมหะเป็นลบ (Negative) ร้อยละ 100 ส่วนในกลุ่มเปรียบเทียบยังคงมีผลเสมหะเป็นบวกอยู่ ร้อยละ 55 แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงของผลเสมหะในเดือนที่ 2 ของกลุ่มทดลองเพิ่มมากขึ้น