ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปริทันต์อักเสบในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เขตอำเภอศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ - เสนา ธนาคม (วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 2023)
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวางเชิงวิเคราะห์ (Cross-sectional Analytic Research Study) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปริทันต์อักเสบในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ประชากร คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการที่คลินิกโรคเบาหวานของโรงพยาบาลศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ ปีงบประมาณ 2563 จำนวน 1,426 คน โดยใช้สูตรการคำนวณกลุ่มตัวอย่างจากสูตรการศึกษาแบบภาคตัดขวางของ Schlesselman ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 181 ราย ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลคือ 1) แบบสอบถาม ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ คุณลักษณะส่วนบุคคล สถานะสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก พฤติกรรมสุขภาพ และ 2) แบบประเมินสภาวะสุขภาพช่องปาก การทดสอบคุณภาพแบบสอบถาม โดยแบบสอบถามผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และนำไปทดลองใช้เพื่อวิเคราะห์ค่าความเชื่อมั่น โดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค ได้ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามเท่ากับ 0.826 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Chi - square และ Multiple Logistic regression แสดงค่า ORadj , 95% CI , P-value ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติเท่ากับ 0.05 ผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า ผู้ป่วยโรคเบาหวานสูญเสียอวัยวะปริทันต์ตั้งแต่ 9 มม. เท่ากับ 17.13% โดยมี CAL เฉลี่ยเท่ากับ 5.32 มม. (S.D.=2.184, Max=12, Min=0) การวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกแบบพหุ พบว่า ปัจจัยทำนายการเกิดโรคปริทันต์อักเสบของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ประกอบด้วย อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป ( ORadj =102.646 , P-value=0.013 , 95%CI=1.251 - 41.999 ) ไม่มีบิดา / มารดาทำหน้าที่ในการดูแลสุขภาพ ( ORadj = 126.716 , P-value = 0.019 , 95%CI = 2.244 - 71.539 ) ระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสม ( HbA1C > 7 mg% ) ( ORadj =4.524 , P-value=0.047 , 95%CI = 1.865 - 23.671 ) จำนวนฟันแท้ถอนมากกว่า 3 ซี่ ( ORadj = 3.692 , P-value = 0.018 , 95%CI = 1.253 - 10.88 1 ) และการมีฟันโยก ( ORadj = 8.965 , P-value=0.009 , 95%CI = 1.724 - 46.622 ) ตามลำดับ ดังนั้นผู้รับผิดชอบงานทันตสุขภาพของโรงพยาบาล ควรให้ความสำคัญกับการจัดกิจกรรมรณรงค์ให้ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ได้มีการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในภาวะปกติ ได้แก่ การพบแพทย์ตามนัดและการทานยาเป็นประจำสม่ำเสมอ การปรับพฤติกรรมสุขภาพ การควบคุมการรับประทานอาหาร เป็นต้น