การพัฒนารูปแบบการพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยในตำบลกุดป่อง อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย (Mild cognitive impairment หรือ Mild neurocognitive disorder) ในผู้สูงอายุมีแนวโน้มสูงขึ้น หากผู้สูงอายุที่มีภาวะนี้ได้รับการดูแลและกระตุ้นสมองอย่างเหมาะสม จะป้องกันไม่ให้เกิดภาวะสมองเสื่อมในอนาคตได้ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลการพัฒนารูปแบบการพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยในตำบลกุดป่อง อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรทางการแพทย์ที่ทำงานด้านผู้สูงอายุจำนวน 5 คน และผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย จำนวน 10 คน การวิจัยแบ่งเป็น 4 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1 การวิเคราะห์สถานการณ์ ขั้นตอนที่ 2 การกำหนดรูปแบบและการตรวจสอบคุณภาพรูปแบบฯ ขั้นตอนที่ 3 การทดสอบประสิทธิผลของรูปแบบฯ และขั้นตอนที่ 4 การปรับปรุงรูปแบบฯ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก สนทนากลุ่ม แบบทดสอบการรู้คิดก่อนและหลังการใช้รูปแบบฯ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างที่มีการวัดซ้ำด้วยสถิติทดสอบ paired t-test โดย p < 0.05 ถือว่ามีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยพบว่า หลังจากระดมความคิดและยกร่างรูปแบบตั้งแต่การคัดกรอง คัดแยกผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย ไปจนถึงการทำกิจกรรมกระตุ้นสมองโดยเลือกใช้โปรแกรม TEAMV (Training for Executive function, Attention, Memory and Visuospatial functions) ผลการใช้รูปแบบฯ และทดลองใช้โปรแกรมพบว่า ผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยมีคะแนนการรู้คิด (Mean = 24.60, S.D. = 3.72) มากกว่าก่อนการใช้รูปแบบฯ (Mean = 19.70, S.D. = 3.47) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) สรุปว่ารูปแบบดังกล่าวส่งผลลัพธ์ที่ดีต่อผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย สามารถนำมาใช้เป็นแนวทางการพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยระดับจังหวัดเลยต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
ชัชวาล วงค์สารี. (2560). ผลกระทบการเกิดภาวะสมองเสื่อมต่อผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 23, 680-689.
ชญานิศา มณีวรรณ. (2566). ประสิทธิผลของการใช้โปรแกรมฝึกสมองสําหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะความรู้คิดพร่องเล็กน้อย อําเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 17(3), 1147-1160.
ผกามาศ พิมพ์ธารา, พรชัย จูลเมตต์ และนัยนา พิพัฒน์วณิชชา. (2565). การศึกษานำร่องผลของโปรแกรมกระตุ้นศักยภาพสมองด้านการรู้คิดต่อการรู้คิดในผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยในชุมชน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 30(3), 1-12.
มาโนช หล่อตระกูล และปราโมทย์ สุคนิชย์ (บ.ก.). (2558). จิตเวชศาสตร์รามาธิบดี (พิมพ์ครั้งที่ 4). คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.
วีระศักดิ์ ปัญญาพรวิทยา. (2567). การคำนวณขนาดตัวอย่างโดยใช้โปรแกรม Gpower สำหรับงานวิจัยที่มีการใช้สัตว์*.
ศศินี อภิชนกิจ, อาภาพรรณ นเรนทร์พิทักษ์, อุไรลักษณ์ หมัดคง, ปิลันธนา อเวรา, ภัคณัฏฐ์ ผลประเสริฐ และอริศรา พิชัยภูษิต. (2562). ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีความจำบกพร่องระยะแรกของศูนย์สุขภาพชุมชนเครือข่ายโรงพยาบาลอุดรธานี. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 27(2), 138-149.
สถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ, ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี และสมาคมผู้ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม. (2563). คู่มือการพัฒนาศักยภาพสมองในผู้สูงอายุที่มีการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย สำหรับบุคลากรสุขภาพ. สินทวีการพิมพ์.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย. (2567). ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ Health Data Center (HDC) ระดับจังหวัด.
สุทธิชัย จิตะพันธ์กุล. (2558). หลักสำคัญของเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
American Psychiatric Association. (2013). Neurocognitive disorder. In Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., pp. 591-643). American Psychiatric Association.
Farias, S. T., Mungas, D., Reed, B. R., Harvey, D., & DeCarli, C. (2009). Progression of mild cognitive impairment to dementia in clinic- vs community-based cohorts. Archives of Neurology, 66(9), 1151-1157.
Julayanont, P., Tangwongchai, S., Hemrungrojn, S., Tunvirachaisakul, C., Phanthumchinda, K., Hongsawat, J., Brousseau, M., Nasreddine, Z., Belleville, S., & Chertkow, H. (2015). The Montreal Cognitive Assessment-Basic: A screening tool for mild cognitive impairment in illiterate and low-educated elderly adults. Journal of the American Geriatrics Society, 63, 2550-2554.
Kusalaruk, P., & Nakawiro, D. (2012). A validity study of the Mini-Cog test in Thai dementia patients. Rama Medical Journal, 35, 264-271.
Petersen, R. C., Smith, G. E., Waring, S. C., Ivnik, R. J., Tangalos, E. G., & Kokmen, E. (1999). Mild cognitive impairment: Clinical characterization and outcome. Archives of Neurology, 56, 303-308.
Shiekh, J., & Yesavage, J. (1986). Geriatric Depression Scale: Recent findings and development of a short version. Clinical Gerontologist, 5(1-2), 165-173.
Thaipisuttikul, P., Jaikla, K., Satthong, S., & Wisajun, P. (2022). Rate of conversion from mild cognitive impairment to dementia in a Thai hospital-based population: A retrospective cohort. Alzheimer's & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring, 8, Article e12272.
Wongpakaran, N., & Wongpakaran, T. (2012). Prevalence of major depressive disorders in long-term care facilities: A report from northern Thailand. Psychogeriatrics, 12(1), 11-17.
