ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จในการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดในคลินิกบำบัดยาเสพติด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมี่ยง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จในการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดในคลินิกบำบัดยาเสพติด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมี่ยง
อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย ประชากรคือผู้ป่วยยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัดรักษาในคลินิกบำบัดยาเสพติดระหว่างปีงบประมาณ 2564–2566 จำนวน 53 ราย เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดการสนับสนุนทางสังคม (SSQ-12) แบบวัดความสัมพันธ์ในครอบครัว (FAD) แบบวัดการตีตราทางสังคม (SSDS) แบบประเมินสัมพันธภาพการบำบัด (HAQ-II) และแบบวัดคุณภาพชีวิต (WHOQOL-BREF) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ไคสแควร์ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัย พบว่า ประชากรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 77.36) อายุเฉลี่ย 39.70 ปี (S.D. = 9.47) มีการศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 54.72) ทำงานชั่วคราว (ร้อยละ 58.49) ใช้เมทแอมเฟตามีน
เป็นสารหลัก (ร้อยละ 98.11) และมีระยะเวลาการใช้สารเสพติด 4–6 ปี (ร้อยละ 54.70) อัตราการบำบัดครบโปรแกรมเท่ากับร้อยละ 88.70 และอัตราการเสพซ้ำใน 1 ปีร้อยละ 79.20 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการบำบัดครบโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ สถานภาพการทำงาน ระยะเวลาการใช้ยาเสพติด และความสม่ำเสมอในการเข้ารับการบำบัด ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการไม่เสพซ้ำใน 1 ปี (p<0.05) ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคมและสัมพันธภาพในครอบครัว การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ พบว่า สถานะการทำงานและสัมพันธภาพในครอบครัวเป็นตัวทำนายการบำบัดครบโปรแกรม ขณะที่คุณภาพชีวิตด้านสังคมและการมีส่วนร่วมของครอบครัวเป็นตัวทำนายการหยุดเสพครบ 1 ปี
สรุป ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จในการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดในบริบทของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ ครอบครัว และสังคม การพัฒนาระบบบำบัดที่ส่งเสริมการมีงานทำ เสริมสร้างสัมพันธภาพในครอบครัว และขยายเครือข่ายการสนับสนุนทางสังคม จะช่วยเพิ่มอัตราความสำเร็จและลดการเสพซ้ำในชุมชนได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กนิษฐา ไทยกล้า, สุภวัฒน์ บุญมา, อริสรา สิทธิ, ชูพงศ์ กันยะ, และนัทกร สามปันสัก. (2564). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความรู้ร่วมกับการบำบัดระบบเมทริกซ์โปรแกรมในผู้ป่วยยาเสพติดเพื่อป้องกันการเสพซ้ำ. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 18(4), 1–15.
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). รายงานสถานการณ์ยาเสพติดประจำปี 2565. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
กรมสุขภาพจิต. (2564). แนวทางการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดในระบบสาธารณสุข. กระทรวงสาธารณสุข.
งานเวชระเบียน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมี่ยง. (2566). รายงานผลการดำเนินงานคลินิกบำบัดยาเสพติด ปีงบประมาณ 2564–2566. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเมี่ยง.
ณฐพร ผลงาม. (2564). การพัฒนารูปแบบการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดระยอง. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 1(2), 49–71.
นุชรีย์ ทองเจิม, ธีรวัฒน์ สกุลมานนท์, และลัดดาวัลย์ สิทธิสาร. (2566). การพัฒนารูปแบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 13(1), 45–60.
เพ็ญศรี คุ้มลิขิต และสุภาพร นาคแลง. (2567). การพัฒนารูปแบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้สารเสพติดโดยใช้ครอบครัวและชุมชนเป็นฐาน. วารสารสภาการพยาบาล, 39(2), 298–311.
วิภาดา แสงนิภา, รัตนาภรณ์ อาษา, และประภาพรรณ เอี่ยมสอาด. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการกลับไปเสพซ้ำของผู้ป่วยยาเสพติดหลังการบำบัดรักษา. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 15(3), 22–35.
ศุภฤกษ์ นาคดิลก. (2563). อุบัติการณ์ของผู้ป่วยที่ใช้สารเมทแอมเฟตามีนซ้ำในสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. วารสารวิชาการยาเสพติด, 6(1), 49–61.
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. (2564). คู่มือการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดระบบสมัครใจแบบผู้ป่วยนอก (Matrix Program). กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. (2567). รายงานผลการดำเนินงานด้านการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติด ปีงบประมาณ 2567. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2566). รายงานประจำปี 2566: สถานการณ์ยาเสพติดในประเทศไทย. สำนักงาน ป.ป.ส.
สุณี อาวรณ์ และวิทยา โครตท่าน. (2563). การพัฒนารูปแบบบริการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพผู้เสพยาเสพติดในสถานประกอบการอำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 1(2), 72–85.
Anderson, K. G., Ramo, D. E., & Brown, S. A. (2023). Social support and substance use treatment outcomes: A systematic review and meta-analysis. Journal of Substance Abuse Treatment, 145, 108–121. https://doi.org/10.1016/j.jsat.2022.108945
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. Jason Aronson.
Engel, G. L. (1977). The need for a new medical model: A challenge for biomedicine. Science, 196(4286), 129–136. https://doi.org/10.1126/science.847460
Epstein, N. B., Baldwin, L. M., & Bishop, D. S. (1983). The McMaster family assessment device. Journal of Marital and Family Therapy, 9(2), 171–180. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.1983.tb01497.x
Green, L. W., & Kreuter, M. W. (2005). Health program planning: An educational and ecological approach (4th ed.). McGraw-Hill.
Johnson, S. L., Martinez, P., & Chen, W. (2024). Quality of life outcomes in substance use disorder treatment: A longitudinal analysis. Addiction Research & Theory, 32(1), 45–58. https://doi.org/10.1080/16066359.2023.2245678
Kelly, J. F., Abry, A., Ferri, M., & Humphreys, K. (2020). Alcoholics Anonymous and 12-step facilitation treatments for alcohol use disorder: A distillation of a 2020 Cochrane Review for clinicians and policy makers. Alcohol and Alcoholism, 55(6), 641–651. https://doi.org/10.1093/alcalc/agaa050
Luborsky, L., Barber, J. P., Siqueland, L., Johnson, S., Najavits, L. M., Frank, A., & Daley, D. (1996). The revised Helping Alliance Questionnaire (HAq-II): Psychometric properties. Journal of Psychotherapy Practice and Research, 5(3), 260–271.
Martinez, A., Medina-Mora, M. E., & Berenzon, S. (2021). Drug use duration and treatment outcomes: A cross-national comparison. Drug and Alcohol Dependence, 225, 108807. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2021.108807
McLellan, A. T., Lewis, D. C., O'Brien, C. P., & Kleber, H. D. (2000). Drug dependence, a chronic medical illness: Implications for treatment, insurance, and outcomes evaluation. JAMA, 284(13), 1689–1695. https://doi.org/10.1001/jama.284.13.1689
National Institute on Drug Abuse. (2018). Principles of drug addiction treatment: A research-based guide (3rd ed.). National Institutes of Health. https://nida.nih.gov/publications/
principles-drug-addiction-treatment
Prochaska, J. O., & DiClemente, C. C. (1983). Stages and processes of self-change of smoking: Toward an integrative model of change. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 51(3), 390–395. https://doi.org/10.1037/0022-006X.51.3.390
Thompson, R. G., Wall, M. M., Greenstein, E., Grant, B. F., & Hasin, D. S. (2022). Employment status and substance use disorders: A population-based study. Drug and Alcohol Dependence, 230, 109184. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2021.109184
United Nations Office on Drugs and Crime. (2023). World drug report 2023. United Nations. https://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/world-drug-report-2023.html
Williams, A. R., & Bisaga, A. (2023). Gender differences in substance use treatment access: An urban–rural comparison. Journal of Substance Abuse Treatment, 148, 108975. https://doi.org/10.1016/j.jsat.2023.108975
World Health Organization. (2023). World health statistics 2023: Monitoring health for the SDGs. WHO Press. https://www.who.int/publications/i/item/9789240074316
Zhang, L., Cao, Y., & Wang, F. (2022). Family factors and relapse prevention in methamphetamine use disorder: Evidence from China. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(3), 1589–1603. https://doi.org/10.1007/s11469-021-00528-3
