การพัฒนาแนวทางการดูแลรักษาและส่งต่อผู้ป่วยธาลัสซีเมียในเด็กในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

        การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัญหา พัฒนาระบบบริการและประเมินผลลัพธ์ของระบบบริการการดูแลรักษาพยาบาลและการส่งต่อผู้ป่วยธาลัสซีเมียชนิดพึ่งพาเลือดในเด็ก จังหวัดเลย ดำเนินการตามกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการของ Kemmis และ McTaggart ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ การวางแผน การปฏิบัติการ การสังเกตการณ์ และการสะท้อนผล กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ประกอบด้วย ทีมสหวิชาชีพ 54 คน ผู้ป่วยธาลัสซีเมียชนิดพึ่งพาเลือดในเด็ก 109 คน และญาติผู้ป่วย 109 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แนวปฏิบัติทางคลินิก แนวทางการส่งต่อและประสานงาน แบบรายงานผลการรักษาตามตัวชี้วัด และแบบสอบถามความพึงพอใจ ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่า CVI มากกว่า 0.80 และค่า IOC มากกว่า 0.91 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Dependent t-test วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

        ผลการวิจัยพบว่า ระบบบริการที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 1) แนวปฏิบัติทางคลินิกการรักษาผู้ป่วยธาลัสซีเมียชนิดพึ่งพาเลือดในเด็ก 2) แนวทางการส่งต่อและประสานงานระหว่างโรงพยาบาลเครือข่าย 3) แนวทางการจัดระบบบริการในโรงพยาบาลชุมชน และ 4) ระบบการรายงานผลการรักษา หลังการพัฒนาระบบ โรงพยาบาล
ทั้ง 14 แห่ง สามารถปฏิบัติตามระบบได้ครบถ้วนร้อยละ 100 ผู้ป่วยมีค่าเฉลี่ยระดับฮีโมโกลบินเพิ่มขึ้นจาก 8.55 เป็น 9.05 g/dl และมีค่าเฉลี่ยระดับเฟอร์ริตินลดลงจาก 1,668.79 เป็น 1,394.57 ng/ml อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) ความพึงพอใจของผู้ป่วยและญาติเพิ่มขึ้นทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01)

        ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าระบบบริการที่พัฒนาขึ้นสามารถปรับปรุงผลลัพธ์ทางคลินิกและเพิ่มความ
พึงพอใจของผู้ป่วยและญาติ ควรนำระบบนี้ไปขยายผลในพื้นที่อื่นที่มีบริบทคล้ายคลึงกัน