การพัฒนารูปแบบบริการคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลภูเรือ จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2567 โดยมีประชากรผู้สูงอายุร้อยละ 20.70 อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย มีสัดส่วนผู้สูงอายุร้อยละ 22.3 ขณะที่ระบบบริการคลินิกผู้สูงอายุโรงพยาบาลภูเรือ
ยังมีปัญหาการให้บริการแบบแยกส่วน ขาดระบบคัดกรองและประเมินสุขภาพแบบองค์รวม และการเชื่อมโยงบริการระหว่างโรงพยาบาลกับชุมชนยังไม่เป็นระบบ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบบริการคลินิกผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และศึกษาผลลัพธ์ด้านความพึงพอใจและความเหมาะสมของรูปแบบบริการ เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดคุณภาพบริการของ Donabedian ร่วมกับหลักการประเมินผู้สูงอายุแบบองค์รวม (Comprehensive Geriatric Assessment: CGA) และแนวคิดการดูแลต่อเนื่อง (Continuity of Care) ดำเนินการ 52 สัปดาห์ ในพื้นที่เครือข่ายสุขภาพอำเภอภูเรือ ครอบคลุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 7 แห่ง กลุ่มตัวอย่าง 80 คน ประกอบด้วยผู้สูงอายุและญาติผู้ดูแล 50 คน และบุคลากรสหวิชาชีพ 30 คน เก็บรวบรวมข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

        ผลการวิจัย รูปแบบบริการที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ การจัดช่องทางพิเศษ
การพัฒนาคุณภาพการดูแลโดยทีมสหวิชาชีพ 8 สาขา การพัฒนาศักยภาพบุคลากร และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชน ความพึงพอใจของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นทุกด้าน โดยด้านเจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการมีความพึงพอใจสูงสุด (Mean = 4.67) และด้านกระบวนการเพิ่มขึ้นจาก 2.33 เป็น 4.33 บุคลากรสหวิชาชีพประเมินความเหมาะสมของรูปแบบบริการในระดับมากถึงมากที่สุด (Mean = 4.13-4.47) โดยระบบส่งต่อและติดตามได้รับคะแนนสูงสุด

        สรุป รูปแบบบริการคลินิกผู้สูงอายุที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพในการยกระดับคุณภาพการดูแลแบบ
องค์รวมและต่อเนื่อง สามารถเป็นต้นแบบสำหรับโรงพยาบาลชุมชนอื่น ๆ เพื่อรองรับสังคมสูงวัยของประเทศไทย