การพัฒนารูปแบบการจัดการความปลอดภัยทางถนนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาโดยใช้กลไก การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายตำบลชุมพลบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
อุบัติเหตุทางถนนเป็นปัญหาสำคัญในกลุ่มเยาวชน อำเภอชุมพลบุรีมีอัตราการเสียชีวิตสูงที่สุดของจังหวัดสุรินทร์ ขณะที่การจัดการในพื้นที่ยังขาดการบูรณาการของภาคีเครือข่าย
วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และบทบาทของภาคีเครือข่าย พัฒนารูปแบบการจัดการความปลอดภัยทางถนนโดยการมีส่วนร่วม และประเมินผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น
โดยการวิจัยนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา (R&D) ดำเนินการในตำบลชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ (สิงหาคม - ธันวาคม 2568) กลุ่มตัวอย่างเชิงคุณภาพคือภาคีเครือข่าย 15 คน เลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณคือนักเรียนมัธยมที่ขับขี่จักรยานยนต์มาโรงเรียน 143 คน (Krejcie & Morgan, 1970) สุ่มอย่างง่าย เครื่องมือคือแบบวัดความรู้ (KR-20 = 0.79) ทัศนคติ (α = 0.82) และพฤติกรรม (α = 0.88) ดำเนินรูปแบบ 8 สัปดาห์ วิเคราะห์ด้วย Paired t-test
ผลการวิจัย พบว่า ได้ "CP-Strong Model" ที่มีค่าย TSY Camp 4 ฐานเป็นแกนหลัก ภายหลัง
การทดลอง คะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ ความรู้จาก 14.82 (SD = 3.01) เป็น 16.41 (SD = 2.21) ทัศนคติจาก 30.37 (SD = 7.36) เป็น 34.09 (SD = 6.78) และพฤติกรรมจาก 33.23 (SD = 3.32) เป็น 35.80 (SD = 2.76) (p < .001)
สรุป CP-Strong Model ส่งเสริมความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมความปลอดภัยทางถนนของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีศักยภาพในการขยายผลไปยังพื้นที่ชนบทที่มีบริบทใกล้เคียง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค. (2565). รายงานสถานการณ์การบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนของประเทศไทย ปี 2565. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
ธีระ ศิริสมุด, ชลธิชา อรรถวานิช, และ ศิริพงษ์ พงษ์ศิริ. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมความปลอดภัยทางถนนโดยชุมชนเป็นฐานต่อพฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัยของเยาวชน. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 16(2), 215–228.
โรงพยาบาลชุมพลบุรี. (2567). รายงานสถานการณ์การบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน อำเภอชุมพลบุรี จังหวัดสุรินทร์ ปีงบประมาณ 2567 [เอกสารภายใน]. โรงพยาบาลชุมพลบุรี.
วิทยา ชาติบัญชาชัย. (2565). สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนและแนวทางการป้องกันในประเทศไทย. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
เสกสรร สวัสดี. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการจุดเสี่ยงเพื่อป้องกันอุบัติเหตุทางถนนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายระดับตำบล. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 8(3), 45–58.
อนุชา เศรษฐเสถียร, และ พรทิพย์ สุขประเสริฐ. (2563). ระบบถนนปลอดภัย (Safe System Approach): แนวคิดและแนวทางปฏิบัติสำหรับประเทศไทย. วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย, 2(1), 12–25.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay.
Glanz, K., Rimer, B. K., & Viswanath, K. (2015). Health behavior: Theory, research, and practice (5th ed.). Jossey-Bass.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/ 001316447003000308
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). Road safety annual report 2023. OECD Publishing. https://www.oecd.org
Peden, M., & Sminkey, L. (2004). World report on road traffic injury prevention. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/world-report-on-road-traffic-injury-prevention
United Nations. (2020). Improving global road safety (A/RES/74/299). United Nations. https://undocs.org/A/RES/74/299
World Health Organization. (2023). Global status report on road safety 2023. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240086517