ผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิตในกลุ่มเสี่ยงเบาหวานวัยทำงาน ตำบลหนองบัว อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

โรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นปัญหาสาธารณสุขที่เพิ่มขึ้นทั้งระดับโลก ประเทศ และในพื้นที่ตำบลหนองบัว อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย ซึ่งกลุ่มเสี่ยงวัยทำงานเพิ่มสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ขณะที่งานวิจัยที่ใช้เวชศาสตร์วิถีชีวิตครบ 6 เสาหลักในชุมชนชนบทยังมีจำกัด

เพื่อประเมินผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิตต่อระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร (FPG) ความรู้ การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวาน
ในกลุ่มเสี่ยงเบาหวานวัยทำงาน

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อน–หลัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้มีภาวะก่อนเบาหวานอายุ 35–59 ปี จำนวน 40 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 20 คน โดยการสุ่มระดับหมู่บ้าน (Cluster randomization ไม่ใช่การสุ่มรายบุคคล) กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรม 6 เสาหลัก 20 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent t-test (ตรวจการ
แจกแจงปกติด้วย Shapiro-Wilk และรายงานขนาดอิทธิพล Cohen's d)

หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้เพิ่มจาก 11.25 เป็น 17.45 การรับรู้ความสามารถเพิ่มจาก 62.35 เป็น 98.75 พฤติกรรมเพิ่มจาก 74.25 เป็น 128.45 และ FPG ลดจาก 112.45 เป็น 98.35 มก./ดล. โดยหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนทุกด้านสูงกว่ากลุ่มควบคุมและ FPG ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่าง
มีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ร้อยละ 85.0 ของกลุ่มทดลองมี FPG กลับสู่เกณฑ์ปกติ

โปรแกรมมีแนวโน้มช่วยเพิ่มความรู้ การรับรู้ความสามารถ พฤติกรรมป้องกัน และลด FPG อย่างไรก็ตามด้วยขนาดตัวอย่างน้อยและการออกแบบกึ่งทดลอง จึงควรตีความด้วยความระมัดระวังและศึกษาเพิ่มใน
วงกว้างก่อนนำไปขยายผล