ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลสุขภาพทางไกลที่บ้านต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง และความเครียดของผู้ดูแล ในตำบลผาขาว อำเภอผาขาว จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ ทำให้ผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียงเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะ
ในพื้นที่ชนบทที่เข้าถึงบริการสุขภาพได้จำกัด และผู้ดูแลในครอบครัวต้องเผชิญภาระและความเครียดสูง
การดูแลสุขภาพทางไกลที่บ้าน (Telehomecare) เป็นแนวทางที่อาจช่วยเพิ่มการเข้าถึงบริการและคุณภาพชีวิต พร้อมลดความเครียดของผู้ดูแล

วัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลของโปรแกรม Telehomecare ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ
ติดบ้านติดเตียง (โดยใช้ WHOQOL-OLD) และความเครียดของผู้ดูแล (โดยใช้ ST-5) และประเมินความพึงพอใจของผู้ดูแล

รูปแบบวิจัยเป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียง (ADL < 11) 58 คน และผู้ดูแล 58 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 29 คน คัดเลือกด้วยวิธี PPS กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรม Telehomecare ผ่านแอปพลิเคชันไลน์นาน 8 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามมาตรฐาน วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent t-test

ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังการทดลอง ผู้สูงอายุกลุ่มทดลองมีคะแนนคุณภาพชีวิตโดยรวมเพิ่มขึ้นจาก 2.03 ± 0.99 เป็น 3.13 ± 0.31 (t = -10.062, p < .001, Cohen's d = 1.868) และสูงกว่ากลุ่มควบคุม (3.13 vs 1.92, t = -23.416, p < .001) ผู้ดูแลกลุ่มทดลองมีความเครียดลดลงจาก 3.48 ± 0.63 เป็น 2.54 ± 0.60 (t = 9.639, p < .001, Cohen's d = -1.790) มิติที่เปลี่ยนแปลงมากที่สุดคือการมีส่วนร่วมทางสังคม (d = 3.182) รองลงมาคือความตายและการตาย (d = 2.350) ส่วนความสามารถทางประสาทสัมผัสเปลี่ยนแปลงน้อยที่สุด (d = 0.490) ความพึงพอใจของผู้ดูแลอยู่ในระดับมากที่สุด (M = 4.302, SD = 0.831)

สรุปได้ว่า โปรแกรม Telehomecare เพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุติดบ้านติดเตียงและลดความเครียดของผู้ดูแลได้อย่างมีนัยสำคัญ จึงควรส่งเสริมการประยุกต์ใช้ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิและชุมชน โดยเฉพาะพื้นที่ชนบทที่เข้าถึงบริการได้จำกัด