การพัฒนาโปรแกรมการออกกำลังกายในผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงพลัดตกหกล้ม ตำบลหนองบัว อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การพลัดตกหกล้มเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและเป็นสาเหตุหลักของการบาดเจ็บในผู้สูงอายุ
การออกกำลังกายแบบผสมผสานเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพ แต่ยังขาดหลักฐานในบริบทชุมชนชนบทไทย
ที่ดำเนินการโดย อสม.
วัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา ตรวจสอบคุณภาพ และประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบผสมผสานสำหรับผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงพลัดตกหกล้ม
วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการวิจัยและพัฒนา 3 ระยะ (ศึกษาสถานการณ์จากข้อมูลทุติยภูมิ พัฒนาโปรแกรมโดยประชุมกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ 8 คนและทดลองใช้เบื้องต้น และประเมินประสิทธิผลแบบ One-group pretest-posttest) กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปที่มีความเสี่ยงหกล้ม (มีประวัติหกล้มใน 12 เดือน หรือ Thai FRAT ≥ 4 หรือ FES-I ≥ 23) เดินได้ และยินยอม สุ่มแบบหลายขั้นตอน 60 คน โปรแกรมประกอบด้วยการฝึกความสมดุล ความแข็งแรง ความยืดหยุ่น และการเคลื่อนไหวเชิงหน้าที่ 3 ครั้ง/สัปดาห์ นาน 24 สัปดาห์ ดำเนินการโดย อสม. วิเคราะห์ด้วย Paired t-test พร้อม 95% CI และ Cohen's d
ผลการวิจัย: หลังเข้าร่วมโปรแกรม อัตราการหกล้มลดลงจาก 1.13±0.97 เป็น 0.47±0.68 ครั้ง/คน/6 เดือน (p = .001, Cohen's d = 0.79) ลดลงร้อยละ 58.4 คะแนน Thai FRAT ลดจาก 6.87±2.34 เป็น 4.13±1.87 (p < .001, d = 1.29) ความแข็งแรงกล้ามเนื้อขาเพิ่มจาก 10.23±2.47 เป็น 13.87±2.31 ครั้ง (p < .001,
d = 1.52) ความสมดุลแบบคงที่เพิ่มจาก 8.47±4.83 เป็น 16.23±6.51 วินาที (p < .001, d = 1.35) และความสมดุลเชิงหน้าที่ (TUG) ดีขึ้นจาก 15.82±3.64 เป็น 11.93±2.47 วินาที (p < .001, d = 1.25)
โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นมีแนวโน้มช่วยลดความเสี่ยงและอุบัติการณ์การหกล้ม และเพิ่มสมรรถภาพ
ทางกายของผู้สูงอายุในชุมชนชนบท อย่างไรก็ตามการศึกษาไม่มีกลุ่มควบคุมจึงมีข้อจำกัดในการสรุปเชิงเหตุ
และผล ควรศึกษาแบบ RCT ในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
จินตนา สุวิทวัส, และ วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์. (2565). ผลของโปรแกรมการป้องกันการหกล้มแบบสหปัจจัย
ต่อความรู้ พฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม และอัตราการหกล้มในผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 23(2), 78–95.
จุฑามาศ วงศ์เทววิมาน. (2568). ประสิทธิผลของโปรแกรมการออกกำลังกายในผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการหกล้มโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 19(2), 460–470.
ชมนาด วรรณพรศิริ, วารินทร์ บินโฮเซ็น, และ อารีรัตน์ สุพุทธิธาดา. (2563). ประสิทธิผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบผสมผสานต่อการทรงตัวและความกลัวการหกล้มในผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการหกล้ม. วารสารพยาบาลศาสตร์, 38(4), 60–74.
มาลี เกื้อนพกุล, ยุพาพิน ศิรโพธิ์งาม, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, และ ขวัญใจ อำนาจสัตย์ซื่อ. (2566). การวิจัยและพัฒนาโปรแกรมการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุแบบบูรณาการโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 32(3), 432–446.
โรงพยาบาลภูเรือ. (2566). รายงานสถิติการรักษาผู้ป่วยสูงอายุที่บาดเจ็บจากการหกล้ม ประจำปี 2565–2566. โรงพยาบาลภูเรือ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติประชากรผู้สูงอายุของประเทศไทย พ.ศ. 2566. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
อรอุมา แก้วเก้า, ธีรพร สถิรองค์, และ ภัทรพร เขียวหวาน. (2565). ผลของโปรแกรมการฝึกไทชิประยุกต์ต่อการทรงตัวและการเดินในผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการหกล้ม. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 45(2), 75–85.
Bartholomew, L. K., Markham, C. M., Ruiter, R. A. C., Fernández, M. E., Kok, G., & Parcel, G. S. (2016). Planning health promotion programs: An intervention mapping approach (4th ed.). Jossey-Bass.
Cadore, E. L., Rodríguez-Mañas, L., Sinclair, A., & Izquierdo, M. (2013). Effects of different exercise interventions on risk of falls, gait ability, and balance in physically frail older adults: A systematic review. Rejuvenation Research, 16(2), 105–114. https://doi.org/10.1089/rej.2012.1397
Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Falls data. https://www.cdc.gov /falls/data/index.html
Fragala, M. S., Cadore, E. L., Dorgo, S., Izquierdo, M., Kraemer, W. J., Peterson, M. D., & Ryan, E. D. (2019). Resistance training for older adults. Journal of Strength and Conditioning Research, 33(8), 2019–2052. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000003230
Halvarsson, A., Franzén, E., & Ståhle, A. (2015). Balance training with multi-task exercises improves fall-related self-efficacy. Clinical Rehabilitation, 29(4), 365–375. https://doi.org/10.1177/0269215514544073
Israel, B. A., Eng, E., Schulz, A. J., & Parker, E. A. (2013). Methods for community-based participatory research for health (2nd ed.). Jossey-Bass.
James, S. L., Lucchesi, L. R., Bisignano, C., Castle, C. D., Dingels, Z. V., Fox, J. T., Hamilton, E. B., Henry, N. J., Krohn, K. J., Liu, Z., McCracken, D., Nixon, M. R., Sylte, D. O., Bertolacci, G. J., Cunningham, M., Hawley, P. M., ... Murray, C. J. L. (2020). The global burden of falls: Global, regional and national estimates of morbidity and mortality from the Global Burden of Disease Study 2017. Injury Prevention, 26(Suppl 1), i3–i11. https://doi.org/10.1136/injuryprev-2019-043286
Liu-Ambrose, T., Davis, J. C., Best, J. R., Dian, L., Madden, K., Cook, W., Hsu, C. L., & Khan, K. M. (2019). Effect of a home-based exercise program on subsequent falls among community-dwelling high-risk older adults after a fall: A randomized clinical trial. JAMA, 321(21), 2092–2100. https://doi.org/10.1001/jama.2019.5795
Montero-Odasso, M., van der Velde, N., Martin, F. C., Petrovic, M., Tan, M. P., Ryg, J., Aguilar-Navarro, S., Alexander, N. B., Becker, C., Blain, H., Bourke, R., Cameron, I. D., Camicioli, R., Clemson, L., Close, J., Delbaere, K., Duan, L., Duque, G., Dyer, S. M., ... Masud, T. (2022). World guidelines for falls prevention and management for older adults: A global initiative. Age and Ageing, 51(9), afac205. https://doi.org/10.1093/ageing/afac205
Sherrington, C., Fairhall, N. J., Wallbank, G. K., Tiedemann, A., Michaleff, Z. A., Howard, K., Clemson, L., Hopewell, S., & Lamb, S. E. (2019). Exercise for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database of Systematic Reviews, 1(1), CD012424. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012424.pub2
Sherrington, C., Fairhall, N., Kwok, W., Wallbank, G., Tiedemann, A., Michaleff, Z. A., Ng, C. A. C. M., & Bauman, A. (2020). Evidence on physical activity and falls prevention for people aged 65+ years: Systematic review to inform the WHO guidelines for physical activity and sedentary behaviour. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 17(1), 144. https://doi.org/10.1186/s12966-020-01041-3
Shubert, T. E., Smith, M. L., Goto, L., Jiang, L., & Ory, M. G. (2017). Otago Exercise Program in the United States: Comparison of 2 implementation models. Physical Therapy, 97(2), 187–197. https://doi.org/10.2522/ptj.20160236
US Preventive Services Task Force. (2024). Interventions to prevent falls in community-dwelling older adults: US Preventive Services Task Force recommendation statement. JAMA, 332(1), 51–57. https://doi.org/10.1001/jama.2024.8481
World Health Organization. (2024). Ageing and health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
