การพัฒนารูปแบบการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ ด้วยภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทย จังหวัดเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การพลัดตกหกล้มเป็นสาเหตุการบาดเจ็บและเสียชีวิตอันดับต้นของผู้สูงอายุไทยการออกกำลังกาย
ที่เน้นการทรงตัวเป็นมาตรการที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ระดับสูง (Sherringtonetal.,2019) แต่ยังขาดรูปแบบที่สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมและต้นทุนต่ำในระดับชุมชน
วัตถุประสงค์การวิจัย เพื่อ 1) วิเคราะห์สถานการณ์และปัจจัยเสี่ยงการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ
2) ถอดองค์ความรู้การดูแลสมดุลการทรงตัวจากหมอพื้นบ้าน และ 3) ประเมินผลของรูปแบบการบริหารร่างกายด้วยกะลามะพร้าวต่อความสามารถในการเคลื่อนไหวและการทรงตัว เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน
เชิงลำดับเพื่อการพัฒนา (Exploratory Sequential Mixed-Methods Design) 3 ระยะ ระยะที่ 3 ใช้แบบ
กึ่งทดลองกลุ่มเดียววัดซ้ำ 3 ครั้ง (One-group, three repeated measures quasi-experimental design) ระยะที่ 1 สัมภาษณ์เชิงลึกหมอพื้นบ้าน 1 คน และผู้ให้ข้อมูลหลัก 3 คน วิเคราะห์ด้วย Thematicanalysis ระยะที่ 2 ยกร่างโปรแกรม5ท่าตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ระยะที่ 3 ผู้สูงอายุอายุ ≥ 60 ปี ตำบล
นาดินดำ อำเภอเมือง จังหวัดเลย ที่ผ่านเกณฑ์คัดเข้า จำนวน 35 คน (วิเคราะห์ได้ 34 คน, อัตราคงอยู่ร้อยละ 97.1) ฝึกโปรแกรม 3 ครั้ง/สัปดาห์ ครั้งละ 30 นาที นาน 8 สัปดาห์ วัดผลด้วย Timed Up and Go Test (TUGT) และ Berg Balance Scale (BBS) ที่สัปดาห์ที่ 0, 4 และ8วิเคราะห์ด้วย One-way repeated measures ANOVA ปรับค่าด้วย GreenhouseGeisserและเปรียบเทียบรายคู่ด้วย Bonferroni
ผลการวิจัย ค่าเฉลี่ย TUGT ลดลงจาก (14.82 ± 2.91) วินาที เหลือ (11.46 ± 2.35) วินาที ที่สัปดาห์ที่ 8 (ผลต่างเฉลี่ย (−3.36) วินาที, 95% CI (−4.12, −2.60)) แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ F(1.64, 54.12) = 70.34, p < .001, partial n² = .68 ค่าเฉลี่ย BBS เพิ่มขึ้นจาก (41.26 ± 5.14) คะแนน เป็น (48.09 ± 4.02) คะแนน (ผลต่างเฉลี่ย (6.83) คะแนน, 95% CI (5.21, 8.45)) F(1.71, 56.43) = 34.75, p < .001, partial n² = .51 ทั้งสองตัวแปรดีขึ้นชัดเจนตั้งแต่สัปดาห์ที่ 4 อัตราการเข้าร่วมกิจกรรม (adherence) ร้อยละ (91.2) และไม่พบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รุนแรง
สรุป รูปแบบการบริหารร่างกายด้วยกะลามะพร้าว มีความสัมพันธ์กับการพัฒนาความสามารถในการเคลื่อนไหวและการทรงตัวของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม การออกแบบที่ไม่มีกลุ่มควบคุมทำให้
ยังไม่สามารถสรุปความเป็นเหตุเป็นผลได้ ควรทดสอบซ้ำด้วยการวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถิติผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2566. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2564). แนวทางการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. กระทรวงสาธารณสุข.
กรมควบคุมโรค, กองป้องกันการบาดเจ็บ. (2565). รายงานสถานการณ์การพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ ประเทศไทย. กระทรวงสาธารณสุข.
กรมอนามัย, สำนักอนามัยผู้สูงอายุ. (2565). คู่มือการป้องกันการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุสำหรับบุคลากรสาธารณสุข. กระทรวงสาธารณสุข.
พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542. (2542, 29 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 116 ตอนที่ 120 ก, หน้า 49–63.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย. (2566). รายงานประจำปีสถานการณ์สุขภาพผู้สูงอายุจังหวัดเลย ปีงบประมาณ 2566. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย.
(เพิ่มเติมเอกสารอ้างอิงภาษาไทยเดิมอีก 4–6 รายการ โดยจัดรูปแบบตามตัวอย่างข้างต้น)
Barbosa, C. M., Bértolo, M. B., Gaino, J. Z., Davitt, M., Sachetto, Z., & Magalhães, E. P. (2018). The effect of flat and textured insoles on the balance of primary care elderly people: A randomized controlled clinical trial. Clinical Interventions in Aging, 13, 277–284. https://doi.org/10.2147/CIA.S149038
Berg, K. O., Wood-Dauphinee, S. L., Williams, J. I., & Maki, B. (1992). Measuring balance in the elderly: Validation of an instrument. Canadian Journal of Public Health, 83(Suppl. 2), S7–S11.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Campbell, A. J., & Robertson, M. C. (2003). Otago exercise programme to prevent falls in older adults. Accident Compensation Corporation.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Donoghue, D., & Stokes, E. K. (2009). How much change is true change? The minimum detectable change of the Berg Balance Scale in elderly people. Journal of Rehabilitation Medicine, 41(5), 343–346. https://doi.org/10.2340/16501977-0337
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
Horak, F. B. (2006). Postural orientation and equilibrium: What do we need to know about neural control of balance to prevent falls? Age and Ageing, 35(Suppl. 2), ii7–ii11. https://doi.org/10.1093/ageing/afl077
Hsieh, H.-F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277–1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155–163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Lusardi, M. M., Fritz, S., Middleton, A., Allison, L., Wingood, M., Phillips, E., Criss, M., Verma, S., Osborne, J., & Chui, K. K. (2017). Determining risk of falls in community dwelling older adults: A systematic review and meta-analysis using posttest probability. Journal of Geriatric Physical Therapy, 40(1), 1–36. https://doi.org/10.1519/JPT.0000000000000099
Montero-Odasso, M., van der Velde, N., Martin, F. C., Petrovic, M., Tan, M. P., Ryg, J., Aguilar-Navarro, S., Alexander, N. B., Becker, C., Blain, H., Bourke, R., Cameron, I. D., Camicioli, R., Clemson, L., Close, J., Delbaere, K., Duan, L., Duque, G., Dyer, S. M., … Masud, T. (2022). World guidelines for falls prevention and management for older adults: A global initiative. Age and Ageing, 51(9), afac205. https://doi.org/10.1093/ageing/afac205
Perry, S. D., Radtke, A., McIlroy, W. E., Fernie, G. R., & Maki, B. E. (2008). Efficacy and effectiveness of a balance-enhancing insole. The Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences and Medical Sciences, 63(6), 595–602. https://doi.org/10.1093/gerona/63.6.595
Podsiadlo, D., & Richardson, S. (1991). The Timed "Up & Go": A test of basic functional mobility for frail elderly persons. Journal of the American Geriatrics Society, 39(2), 142–148. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.1991.tb01616.x
Qiu, F., Cole, M. H., Davids, K. W., Hennig, E. M., Silburn, P. A., Netscher, H., & Kerr, G. K. (2013). Effects of textured insoles on balance in people with Parkinson's disease. PLOS ONE, 8(12), e83309. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0083309
Sherrington, C., Fairhall, N. J., Wallbank, G. K., Tiedemann, A., Michaleff, Z. A., Howard, K., Clemson, L., Hopewell, S., & Lamb, S. E. (2019). Exercise for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2019(1), CD012424. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012424.pub2
Shumway-Cook, A., Brauer, S., & Woollacott, M. (2000). Predicting the probability for falls in community-dwelling older adults using the Timed Up & Go Test. Physical Therapy, 80(9), 896–903. https://doi.org/10.1093/ptj/80.9.896
World Health Organization. (2021). Step safely: Strategies for preventing and managing falls across the life-course. https://www.who.int/publications/i/item/978924002191-4
