การศึกษาพรรณนาแนวทางเวชปฏิบัติและข้อมูลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในโรงพยาบาลเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพรรณนาแนวทางเวชปฏิบัติที่ใช้อยู่จริง และลักษณะทั่วไปของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ที่มารับบริการในโรงพยาบาลเพชรบูรณ์ โดยดำเนินการศึกษาโดยการสัมภาษณ์ทีมสหวิชาชีพและทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยที่เข้า COPD Clinic ใช้คู่มือการสัมภาษณ์และแบบเก็บข้อมูลที่จัดทำขึ้นเอง และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีวิเคราะห์เนื้อหาและเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่าการดำเนินงานของ COPD Clinic เป็นแบบสหวิชาชีพ เริ่มจากการคัดกรองผู้ป่วยด้วยการซักประวัติและประเมินปัจจัยเสี่ยง ผู้ป่วยที่สงสัย COPD จะได้รับการตรวจสมรรถภาพปอดและหากค่า post-bronchodilator FEV1/FVC < 0.7 จะขึ้นทะเบียนและติดตามโดยทีมสหวิชาชีพ ผู้ป่วยที่เข้า COPD Clinic จะได้รับการประเมินอาการหอบเหนื่อยด้วย Modified Medical Research Council Dyspnea Scale (mMRC) และ COPD Assessment Test (CAT) พร้อมประเมินการใช้ยา การกำเริบของโรค โรคร่วมสำคัญ และการสูบบุหรี่ นักกายภาพบำบัดทำ Six-Minute Walk Test (6MWT) และให้การฟื้นฟูสมรรถภาพปอด รวมถึงการฝึกหายใจแบบเผยอริมฝีปากและกะบังลม การเคลื่อนไหวทรวงอก การฝึกกล้ามเนื้อ และการออกกำลังกายเพิ่มความทนทาน พร้อมคู่มือสำหรับฝึกที่บ้าน ระหว่างเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2558 ถึง พฤษภาคม พ.ศ. 2566 มีผู้ป่วยจำนวน 156 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 74.35) และอายุมากกว่า 70 ปี (ร้อยละ 52.56) ส่วนใหญ่มีโรค COPD ไม่เกิน 5 ปี (ร้อยละ 60.26) และไม่มีโรคร่วม (ร้อยละ 78.20) ค่า FEV1/FVC เฉลี่ย (mean±SD) 50.23±18.18 ระดับความรุนแรงของโรคส่วนใหญ่รุนแรงมาก (ร้อยละ 41.08) ค่า CAT เฉลี่ย 8±6.56  คะแนน และ mMRC เฉลี่ย 1±0.76  คะแนน ผู้ป่วยร้อยละ 24.66 ได้เข้าทำ 6MWT และได้รับโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพปอด โดยสรุป การศึกษานี้สะท้อนรูปแบบการดูแลผู้ป่วย COPD ในบริบทบริการจริง และเป็นข้อมูลสำคัญเพื่อใช้สนับสนุนการพัฒนารูปแบบบริการและแนวทางเวชปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นในอนาคต