ปัจจัยเสี่ยงของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นต่อภาวะขาดออกซิเจนในทารกแรกคลอดในโรงพยาบาลเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นเป็นภาวะที่มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนทั้งในมารดาและทารก โดยเฉพาะภาวะขาดออกซิเจนในทารกแรกคลอด ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยและเสียชีวิตของทารกแรกเกิด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับภาวะขาดออกซิเจนในทารกแรกคลอดในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นที่โรงพยาบาลเพชรบูรณ์ โดยใช้การศึกษาแบบ retrospective case–control เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนของหญิงตั้งครรภ์อายุ 10–19 ปีที่คลอดระหว่าง 1 ตุลาคม 2560 ถึง 30 กันยายน 2565 รวม 343 ราย แบ่งเป็นกลุ่ม case 69 ราย (Apgar score นาทีที่ 1 ≤7) และกลุ่ม control 274 ราย (Apgar score >7) ผลการศึกษา พบว่า อายุเฉลี่ย ลำดับการตั้งครรภ์ การฝากครรภ์ และการฝากครบ 5 ครั้ง ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างสองกลุ่ม (p>0.05) อย่างไรก็ตาม กลุ่ม case มีอัตราการคลอดก่อนกำหนด (<37 สัปดาห์) สูงกว่ากลุ่ม controls อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 24.6 เทียบกับ ร้อยละ 12.0; p=0.008) การติดเชื้อเอชไอวีและการใช้ยา Prostaglandin เพื่อชักนำการคลอดมีมากกว่าในกลุ่ม case อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 8.7 เทียบกับ ร้อยละ 1.8; p=0.011 และ ร้อยละ 23.2 เทียบกับ ร้อยละ 10.9; p=0.008 ตามลำดับ) การคลอดด้วยเครื่องดูดสุญญากาศเกิดภาวะขาดออกซิเจนมากกว่า (ร้อยละ 13.0 เทียบกับ ร้อยละ 5.5; p=0.036) ขณะที่การคลอดเองทางช่องคลอดเกิดภาวะดังกล่าวน้อยกว่า (ร้อยละ 37.7 เทียบกับ ร้อยละ 56.6; p=0.005) การวิเคราะห์พหุปัจจัยพบว่าปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ ได้แก่ โรคธาลัสซีเมีย (AOR 9.22; 95% CI 1.11–76.89; p=0.040), การติดเชื้อเอชไอวี (AOR 4.18; 95% CI 1.05–16.75; p=0.043) และการใช้ยา Prostaglandin (AOR 2.45; 95% CI 1.09–5.48; p=0.030) มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับภาวะขาดออกซิเจนแรกคลอด สรุปได้ว่าหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นที่มีปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ควรได้รับการคัดกรองตั้งแต่ระยะแรก การติดตามอย่างใกล้ชิด และการเลือกใช้วิธีชักนำการคลอดอย่างเหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนและส่งเสริมคุณภาพการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก