ผลกระทบด้านสุขภาพจากสารเมทแอมเฟตามีนต่อหญิงตั้งครรภ์และทารกในระยะแรกเกิดในโรงพยาบาลสุโขทัย

บทคัดย่อ

ปัญหาการใช้สารเมทแอมเฟตามีนในหญิงตั้งครรภ์เป็นประเด็นสำคัญด้านสาธารณสุข เนื่องจากส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมารดาและทารกแรกเกิด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบด้านสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ที่ตรวจพบสารแอมเฟตามีนในปัสสาวะ ศึกษาผลกระทบด้านสุขภาพของทารกแรกเกิด เปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างหญิงตั้งครรภ์ที่ตรวจพบ และไม่ตรวจพบสารดังกล่าว การจัดทำข้อเสนอแนะเพื่อพัฒนาระบบการดูแลรักษา โดยเป็นการศึกษาแบบ matched case–control อัตราส่วน 1:1 ในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์หรือคลอดบุตร ณ โรงพยาบาลสุโขทัย ปี พ.ศ. 2567 กลุ่มศึกษาเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่ตรวจพบสารเมทแอมเฟตามีน 17 ราย และกลุ่มควบคุมเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่ตรวจไม่พบสารดังกล่าว 17 ราย จับคู่ตามอายุ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และคำนวณค่า odds ratio พร้อมช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ผลการศึกษาพบว่าทั้งสองกลุ่มมีค่ามัธยฐานอายุใกล้เคียงกัน โดยกลุ่มศึกษามีค่ามัธยฐานอายุ 30 ปี (IQR = 25–36 ปี) และกลุ่มควบคุม 29 ปี (IQR = 22–37 ปี) กลุ่มศึกษามาฝากครรภ์ภายใน 12 สัปดาห์มากกว่า พบภาวะโลหิตจางจำนวน 8 ราย และภาวะความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ 2 ราย ด้านผลลัพธ์ทารกแรกเกิด พบการคลอดก่อนกำหนด 4 ราย และทารกน้ำหนักแรกคลอดต่ำกว่า 2,500 กรัม จำนวน 4 ราย เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่าหญิงตั้งครรภ์ที่ตรวจพบสารเมทแอมเฟตามีนมีความเสี่ยงต่อภาวะโลหิตจางสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR = 6.67; 95% CI = 1.15–38.59; p = 0.02) ส่วนภาวะความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ การผ่าตัดคลอด การคลอดก่อนกำหนด และทารกน้ำหนักแรกคลอดต่ำกว่า 2,500 กรัม พบแนวโน้มสูงกว่าในกลุ่มศึกษา แต่ยังไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปได้ว่าการใช้เมทแอมเฟตามีนในหญิงตั้งครรภ์สัมพันธ์กับผลลัพธ์ด้านสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์ โดยเฉพาะภาวะโลหิตจาง และอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนของมารดาและทารก จึงควรมีระบบคัดกรอง ดูแลรักษาแบบสหสาขาวิชาชีพ และติดตามต่อเนื่องตั้งแต่ระยะฝากครรภ์จนหลังคลอด