ความชุกของเซลล์ปากมดลูกผิดปกติ ในสตรีที่ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธีตรวจ HPV DNA ในอำเภอพล จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกร่วมกับการรักษารอยโรคก่อนเป็นมะเร็งเป็นการลดการเกิดมะเร็งปากมดลูกที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่าวิธีหนึ่ง  ปัจจุบันประเทศไทยใช้การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วย HPV DNA test  อย่างไรก็ตาม ยังขาดข้อมูลปัจจุบันเกี่ยวกับความชุกความผิดปกติของเซลล์ปากมดลูกในแต่ละพื้นที่การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความชุกของการติดเชื้อ HPV ชนิดเสี่ยงสูง และชนิดของเชื้อ HPV ชนิดเสี่ยงสูง ความชุกของการตรวจพบรอยโรคปากมดลูกผิดปกติ และจำแนกชนิดของเซลล์ปากมดลูกผิดปกติที่พบในสตรีที่ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV DNA ในอำเภอพล จังหวัดขอนแก่น การศึกษานี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวางแบบย้อนหลัง (Retrospective cross-sectional study) โดยรวบรวมข้อมูลสตรีที่เข้ารับการตรวจคัดกรองด้วยวิธี HPV DNA ในอำเภอพล ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึง กันยายน พ.ศ. 2567 จากกลุ่มตัวอย่างตั้งต้น 1,939 ราย และผ่านเกณฑ์การคัดเข้าศึกษาจำนวน 1,885 ราย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลผลการตรวจ HPV DNA ผลเซลล์วิทยาหรือผลตรวจพยาธิวิทยา ผลการศึกษาพบความชุกของการติดเชื้อ HR-HPV ในประชากรรวมที่ร้อยละ 7.43 (95% CI: 6.24 - 8.61) และมีความชุกของรอยโรคเซลล์ปากมดลูกผิดปกติร้อยละ 2.81 (95% CI: 2.07 - 3.56) สายพันธุ์ HPV non-16/18 ตรวจพบมากที่สุดจำนวน 110 ราย แต่พบสัดส่วนเซลล์ปากมดลูกผิดปกติเพียงร้อยละ 30.00 ในขณะสตรีที่ตรวจพบ HPV 16 และ 18 พบสัดส่วนเซลล์ปากมดลูกผิดปกติสูงถึงร้อยละ 68.42 และ 63.64 ตามลำดับ การติดเชื้อมีความสัมพันธ์ผกผันกับอายุโดยกลุ่มสตรีอายุน้อย (30–39 ปี) มีความชุกการติดเชื้อสูงสุดที่ร้อยละ 12.50 และมีแนวโน้มลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่ออายุเพิ่มขึ้น (p < 0.001) นอกจากนี้พบอัตราการติดเชื้อในกลุ่มสตรีก่อนหมดประจำเดือนสูงกว่ากลุ่มวัยหมดประจำเดือนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 8.65 เทียบกับ 5.80, p = 0.025) ข้อมูลความชุกของรอยโรคเซลล์ปากมดลูกผิดปกติช่วยให้นำไปวางแผนเพิ่มการตรวจคัดกรองการมะเร็งปากมดลูกและวางแผนรองรับผู้ป่วยที่ต้องรับการส่องกล้องคอลโปสโคปในพื้นที่ได้