การพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคไข้เลือดออกที่มีโรคร่วม : กรณีศึกษา 2 ราย
Nursing care of pediatric dengue fever patients with co-morbidities : Two case studies
คำสำคัญ:
การพยาบาล, โรคไข้เลือดออกบทคัดย่อ
โรคไข้เลือดออกถือได้ว่าเป็นปัญหาด้านสาธารณสุขที่สำคัญสำหรับประเทศในเขตร้อนชื้น มีการระบาด ในฤดูฝนโดยยุงลายเป็นพาหะนำโรคเกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี ซึ่งมีอาการและความรุนแรงเล็กน้อยไปจนถึงเกิดภาวะช็อกซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต กรณีศึกษานี้เป็นการศึกษาเปรียบเทียบผู้ป่วยเด็กโรคไข้เลือดออกที่มีโรคร่วมจำนวน 2 ราย ที่เข้ารับการรักษาที่หอผู้ป่วยกุมารเวชกรรม 3 โรงพยาบาลศูนย์สกลนคร โดยวิเคราะห์กรณีศึกษา เปรียบเทียบข้อมูลการเจ็บป่วย การประเมินสุขภาพตามแบบแผนของกอร์ดอน กำหนดข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลและการวางแผนจำหน่าย
ผลการศึกษา ผู้ป่วยรายที่ 1 เป็นเด็กโรคไข้เลือดออกมีโรคประจำตัว G6PD ผู้ป่วยรายที่ 2 เป็นเด็กโรคไข้เลือดออกมีโรคประจำตัว ธาลัสซีเมีย พบว่าทั้ง 2 ราย มีความต่างกันในประเด็น ดังนี้ 1) ปัจจัยส่วนบุคคล ที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค ได้แก่ อายุ โรคประจำตัว 2) อาการและอาการแสดง 3) ภาวะแทรกซ้อนขณะดูแล 4) แนวทางการรักษา และมีประเด็นที่ไม่ต่างกัน ได้แก่ 1 ) การวินิจฉัยโรค 2) การให้การพยาบาลระยะต่างๆ 3) ปัญหาข้อวินิจฉัยการพยาบาลที่สำคัญในระยะไข้ วิกฤต พักฟื้นและการวางแผนเตรียมจำหน่ายกลับบ้าน
สรุปผลการศึกษา การดูแลรักษาผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกต้องมีการทำงานร่วมกันเป็นทีม แพทย์ พยาบาล ผู้ป่วยและญาติ โดยที่ทีมการพยาบาลเป็นบุคลากรที่ให้การดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง มีบทบาทสำคัญในการคัดกรองประเมินและเฝ้าสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงเข้าสู่ระยะต่างๆ เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาพยาบาลอย่างทันท่วงที ปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อน บรรเทาอาการรบกวน ประคับประคองจิตใจผู้ป่วยและญาติที่มีความกลัววิตกกังวลตามระยะของโรค ให้การพยาบาลครอบคลุมตามปัญหาที่เกิดขึ้นทุกระยะที่รวดเร็ว แก้ไขทันท่วงที ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถจำหน่ายกลับบ้านได้อย่างปลอดภัย
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการวินิจฉัยและการดูแลรักษาผู้ป่วยไข้เลือดออกเดงกี่ในผู้ใหญ่. ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: 2563.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข แนวทางการวินิจฉัยและการดูแลรักษาผู้ป่วยไข้เลือดออก
(ฉบับย่อ). ครั้งที่ 1. นนทบุรี: บริษัท บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์จำกัด; 2566.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร สถานการณ์โรคไข้เลือดออกจังหวัดสกลนคร. [อินเทอร์เน็ต]. 2566[31 กรกฎาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://r8way.moph.go.th/r8wayNewadmin/page/upload_file/20230804104317.pdf
ศิริเพ็ญ กัลป์ยาณรุจ. (บรรณาธิการ). การวินิจฉัยและรักษาโรคไข้เลือดออกเดงกี่ฉบับเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษามหาราชินี. ครั้งที่ 3. นนทบุรี: สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2560.
เพ็ญศรี ระเบียบ (บรรณาธิการ). ทฤษฎีการพยาบาล. กรุงเทพมหานคร: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2531.
สมจิต หนุเจริญกุล. ทฤษฎีการพยาบาลของโอเรม. กรุงเทพฯ: ภาควิชาพยาบาลศาสตร์
คณะแพทย์ศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, 2533.
เบญจวรรณ ลิ้มพิพัฒนวงศ์ การพยาบาลผู้ป่วยโรคไข้เลือดออก: กรณีศึกษา. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. 2563; 4: 13-22.
ศิราณี ลือทองจักร การพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคไข้เลือดออกเดงกี่ที่มีภาวะช็อก: กรณีศึกษาโรงพยาบาลกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2563; 13: 241-248.
กฤษดา แสวงดีและคณะ แนวทางการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วย. กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข: กรุงเทพ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์: 2539.
