ผลของโปรแกรมการบำบัดโดยการแก้ปัญหาต่อภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า
คำสำคัญ:
การบำบัดโดยการแก้ปัญหา, ระดับคะแนนซึมเศร้า, ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)ศึกษาผลของโปรแกรมการบำบัดโดยการแก้ปัญหาต่อระดับภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า 2)เปรียบเทียบระดับภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการบำบัดโดยการแก้ปัญหา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยนอกจิตเวช โรงพยาบาลมหาสารคามตามเกณฑ์การวินิจฉัยของ ICD-10 ทั้งชายและหญิง มีอายุ 20–59 ปี จำนวน 40 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 20 คน โดยใช้วิธีจับคู่ (Matched paired) เพื่อควบคุมตัวแปรเกิน ตามเพศและคะแนนซึมเศร้า แล้วสุ่มเข้ากลุ่มทดลองและควบคุมกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรม PST ตามแนวคิด Five Factors Model จำนวน 6 ครั้ง ครั้งละ 45–90 นาที ห่างกัน 3 วัน ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรม PST (Problem-Solving Therapy) และแบบประเมินภาวะซึมเศร้า 9คำถาม(9Q) วิเคราะห์ข้อมูลด้วย 1)วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลของกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สถิติเชิงบรรยายได้แก่ การแจกแจงความถี่ หาค่าเฉลี่ยร้อยละ 2)เปรียบเทียบระดับภาวะซึมเศร้าของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ในระยะก่อนและหลังการได้รับโปรแกรมบำบัดโดยการแก้ปัญหาโดยใช้สถิติทดสอบ t (Dependent t –test) กำหนดค่าที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยที่ได้รับโปรแกรม PST มีระดับภาวะซึมเศร้าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และมีคะแนนซึมเศร้าน้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 สรุปได้ว่า โปรแกรมการบำบัดโดยการแก้ปัญหามีประสิทธิผลในการลดภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้อย่างชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
Dixon A. Problem-solving approach and depression: Evidence for a recovery model. J Couns Dev. 2000;78(1):45-50.
D’Zurilla TJ, Maydeu-Olivares A. Conceptual and methodological issues in social problem-solving assessment. Behav Ther. 1995;26(3):409-32.
กรมสุขภาพจิต. รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2554. กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2554.
Nezu AM, Nezu CM, Perri MG. Problem-solving therapy for depression: Theory, research and clinical guidelines. New York: Wiley; 1989.
รัตติกาล ศรีงาม. บทบาทพยาบาลในการลดอาการซึมเศร้าโดยการบำบัดด้วยการแก้ปัญหาในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า. วารสารแพทยสารทหารอากาศ. 2568;71(1):9-20.
ธวัชชัย พละศักดิ์. ผลของโปรแกรมการบำบัดโดยการแก้ปัญหาต่อภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2560.
โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์. คู่มือโปรแกรมบำบัดโดยการแก้ปัญหาในผู้ป่วยจิตเวชที่มีความคิดและพฤติกรรมฆ่าตัวตาย. ขอนแก่น: โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์; ม.ป.ป.
ธวัชชัย พละศักดิ์, และคณะ. ผลของโปรแกรมการบำบัดโดยการแก้ปัญหาต่อภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคซึมเศร้า. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2560;31(1):60-74.
ราตรี โชติกพงษ์. การวิเคราะห์สถานการณ์การดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มีภาวะซึมเศร้า ที่มารับบริการในโรงพยาบาลโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์ [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2552.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. หลักการกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างในการวิจัย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2559.
โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์. ผลของโปรแกรมการบำบัดด้วยการแก้ปัญหาต่อผู้ป่วยโรคซึมเศร้า. ขอนแก่น: โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์; 2563.
D’Zurilla TJ, Nezu AM. Problem solving therapy: A positive approach to clinical intervention. 3rd ed. New York: Springer Publishing; 2007.
กรมสุขภาพจิต. แนวทางการวิจัยและการประเมินผู้ป่วยจิตเวชในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2562.
Lotrakul M, Saipanish R. การประยุกต์ใช้ ICD-10 ในการวินิจฉัยภาวะซึมเศร้าในประชากรไทย. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2549;51(2):123-31.
กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย 9 คำถาม (9Q). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2564.
กรมสุขภาพจิต. คู่มือการวินิจฉัยและการประเมินโรคจิตเวชในประเทศไทย (DSM-IV). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2552.
กรมสุขภาพจิต. โรคซึมเศร้า (Depression). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2563.
มหาวิทยาลัยมหิดล. การประเมินความตรงของเครื่องมือวิจัยด้วยดัชนี IOC. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2558.
มหาวิทยาลัยมหิดล. แนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพในงานพยาบาลและสุขภาพ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
มหาวิทยาลัยมหิดล. แนวทางการตรวจสอบความเชื่อมั่นของกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
มหาวิทยาลัยมหิดล. แนวทางการทำวิจัยนำร่องและการประเมินประสิทธิผลเบื้องต้นในงานพยาบาลและสุขภาพ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
โรงพยาบาลมหาสารคาม. แนวทางการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยกับผู้ป่วยในโรงพยาบาลมหาสารคาม. มหาสารคาม: โรงพยาบาลมหาสารคาม; 2563.
มหาวิทยาลัยมหิดล. คู่มือการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติสำหรับงานวิจัยพยาบาลและสุขภาพ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
มหาวิทยาลัยมหิดล. คู่มือการใช้สถิติในการวิจัยพยาบาลและสุขภาพ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
Cuijpers P, van Straten A, Warmerdam L. Problem-solving therapy for adult depression: An updated meta-analysis. Eur Psychiatry. 2007;22(1):9-15.
Bell AC, D’Zurilla TJ. Problem-solving therapy for depression: A meta-analysis. Clin Psychol Rev. 2009;29(4):348-53.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการบำบัดด้วย Cognitive Behavioral Therapy สำหรับผู้ป่วยซึมเศร้า. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2561.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการใช้ Mindfulness-Based Therapy ในการดูแลผู้ป่วยจิตเวช. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2562.
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. คู่มือการวิจัยเชิงทดลองและการออกแบบการศึกษาแบบสุ่มในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ; 2560.
