การจัดการความปวดในเด็กยุคดิจิทัล: จากเทคโนโลยีและการพยาบาลด้วยความเอื้ออาทรสู่การดูแลแบบแม่นยำ
คำสำคัญ:
การจัดการความปวดแบบแม่นยำ, การประเมินความปวดแบบผสมผสาน, การพยาบาลกุมารเวชกรรม, ปัญญาประดิษฐ์, สุขภาพดิจิทัลบทคัดย่อ
ความปวดในเด็กเป็นประสบการณ์เชิงพหุมิติที่มีความซับซ้อน แตกต่างจากผู้ใหญ่ทั้งในระดับกลไกทางประสาทชีววิทยา การแสดงออก และผลกระทบต่อพัฒนาการระยะยาว บทความนี้มุ่งสังเคราะห์องค์ความรู้ร่วมสมัยเกี่ยวกับการจัดการความปวดในเด็กภายใต้บริบทของระบบสุขภาพดิจิทัล โดยให้ความสำคัญกับ กลไกการเกิดความปวดและนัยต่อการพยาบาล ผลกระทบต่อพัฒนาการระยะสั้นและระยะยาว การเปลี่ยนผ่านของการประเมินความปวดจากเครื่องมือมาตรฐานสู่การใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ กรอบแนวคิดการประเมินความปวดแบบผสมผสานที่อาศัยการบูรณาการข้อมูลหลายมิติ และบทบาทพยาบาลในการประเมินความปวดในฐานะผู้บูรณาการข้อมูล บทความนำเสนอแนวคิดการจัดการความปวดแบบพหุวิธีบนฐานหลักฐานเชิงประจักษ์ ควบคู่กับการกำหนดบทบาทของพยาบาลกุมารเวชกรรมในฐานะผู้บูรณาการข้อมูลและผู้พิทักษ์ความสุขสบายของเด็กในยุคดิจิทัล พร้อมทั้งเสนอกรอบแนวคิดการจัดการความปวดแบบแม่นยำในเด็กซึ่งผสานข้อมูลเชิงคลินิก เทคโนโลยีดิจิทัล และวิจารณญาณทางการพยาบาลเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตาม การประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวยังเผชิญข้อจำกัด ด้านจริยธรรม ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล ความน่าเชื่อถือของอัลกอริทึม และสมรรถนะด้านดิจิทัลของบุคลากร บทความจึงเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและระดับองค์กรเพื่อสนับสนุนการนำไปใช้ ตลอดจนชี้ทิศทางการวิจัย
ในอนาคต เพื่อสนับสนุนการพัฒนาหลักฐานเชิงประจักษ์ที่มีความน่าเชื่อถือและประยุกต์ใช้ได้จริง
โดยสรุป การจัดการความปวดในเด็กในยุคสุขภาพดิจิทัลจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการองค์ความรู้ เทคโนโลยี และการดูแลเชิงมนุษยธรรม เพื่อให้เกิดการดูแลที่มีความแม่นยำ ต่อเนื่อง และยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง
เอกสารอ้างอิง
Eccleston C, Fisher E, Howard RF, Slater R, Forgeron P, Palermo TM, et al. Delivering transformative action
in pediatric pain: a Lancet Child & Adolescent Health Commission. Lancet Child Adolesc Health. 2021;5(1):47–87.
Carter M, Manworren RC, Stinson JN. Commentary: Pediatric pain measurement, assessment, and evaluation. Semin Pediatr Neurol. 2023;47:101074.
Vitayaburananont P, Chotisukarat H. Pediatric pain. Vajira Med J. 2016;60(2):135-45.
Atefeh S. Barriers and facilitators of pain management in children: a scoping review. BMC Anesthesiol. 2025;25(1):148.
Karadede H, Gözen D. Postoperative pain management in children and technology-based nursing approaches. CURARE J Nurs. 2025;(9):62–71.
Lazaridou A, Elbaridi N, Edwards RR, Berde CB. Pain assessment. In: Benzon HT, Raja SN, Fishman SM,
Cohen SP, editors. Essentials of pain medicine. 4th ed. Philadelphia: Elsevier; 2018. p. 39–46.
El-Tallawy SN, Pergolizzi JV, Vasiliu-Feltes I, Ahmed RS, LeQuang JK, Alzahrani T, et al. Innovative applications of telemedicine and other digital health solutions in pain management: a literature review. Pain Ther. 2024;13(4):791–812.
Aydın Aİ, Özyazıcıoğlu N. Assessment of postoperative pain in children with computer-assisted facial expression analysis. J Pediatr Nurs. 2023;71:60-5.
Semiz B, Hancioglu ÖK, Şahin RS. Pain assessment and determination methods with wearable sensors: a scoping review. Med Biol Eng Comput. 2025:1–18.
Zhang M, Zhu L, Lin SY, Herr K, Chi C L, Demir I, et al. Using artificial intelligence to improve pain assessment and pain management: A scoping review. J Am Med Inform Assoc. 2023;30(3):570-87.
Cascella M, Leoni ML, Shariff MN, Varrassi G. Artificial intelligence-driven diagnostic processes and comprehensive multimodal models in pain medicine. J Pers Med. 2024;14(9):983.
Chandra SS, Pooja G, Kaur MT, Ramesh D. Current trends in modalities of pain assessment: a narrative review. Neurol India. 2024;72(5):951-66.
Tong H, Maloney TC, Payne MF, King CD, Ting TV, Kashikar-Zuck S, et al. Processing of pain by the developing brain: evidence of differences between adolescent and adult females. Pain. 2022;163(9):1777-89.
Korhonen E. Enhancing pain management protocols in pediatric oncology through family-centered care: A comprehensive approach. J Patient Care Nurs Pract. 2026;1(1):48-54.
Wesson DE, Naik-Mathuria B, Pryor HI II, editors. Pediatric trauma: Pathophysiology, diagnosis, and treatment. Boca Raton (FL): CRC Press; 2026.
Miró J, Roman-Juan J, Sánchez-Rodríguez E, Solé E, Castarlenas E, Jensen MP. Chronic pain and high impact chronic pain in children and adolescents: a cross-sectional study. J Pain. 2023;24(5):812-23.
Hammarberg T. The UN Convention on the Rights of the Child—and how to make it work. Hum Rights Q. 1990;12(1):97–105.
Tsze DS, Hirschfeld G, Dayan PS, Bulloch B, von Baeyer CL. Defining no pain, mild, moderate, and severe pain based on the Faces Pain Scale–Revised and Color Analog Scale in children with acute pain. Pediatr Emerg Care. 2018;34(8):537-44.
Matsuishi Y, Hoshino H, Shimojo N, Enomoto Y, Kido T, Hoshino T, et al. Verifying the validity and reliability of the Japanese version of the Face, Legs, Activity, Cry, Consolability (FLACC) behavioral scale. PLoS One. 2018;13(3):e0194094.
Obiedat H, Al-Maaitah EI. Critique of the use of neonatal infant pain scale (NIPS). Neonat Pediatr Med. 2020;6(1).
Sarkaria E, Gruszfeld D. Assessing Neonatal Pain with NIPS and COMFORT‐B: Evaluation of NICU’s Staff Competences. Pain Res Manag. 2022;(1): 8545372.
Cascella M, Shariff MN, Lo Bianco G, Monaco F, Gargano F, Simonini A, et al. Employing the artificial intelligence object detection tool YOLOv8 for real-time pain detection: a feasibility study. J Pain Res. 2024;17:3681-96.
Liu D, Cheng D, Houle TT, Chen L, Zhang W, Deng H. Machine learning methods for automatic pain assessment using facial expression information: protocol for a systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2018;97(49):e13421.
Kasundra A, Chanchlani R, Lal B, Thanveeru SK, Ratre G, Ahmad R, et al. Role of artificial intelligence in the assessment of postoperative pain in the pediatric population: a systematic review. Cureus. 2025;17(1).
จุฑารัตน์ สว่างชัย, ชุลีพร ปิยสุทธิ์, ศิริพร แก้วกุลพัฒน์. การจัดการความปวดแบบผสมผสาน: การตั้งเป้าหมายระดับความปวดหลังผ่าตัด. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์. 256; 11(2): 161-71.
International Association for the Study of Pain (IASP). The 2017 IASP global year against pain after surgery [Internet]. 2017 [cited 2026 Mar 29]. Available from: https://www.iasppain.org/GlobalYear/AfterSurgery
Elzagallaai A, Barker C, Lewis T, Cohn R, Rieder M. Advancing precision medicine in paediatrics: past, present and future. Camb Prisms Precis Med. 2023;1:e11.
Di Sarno L, Gatto A, Korn D, Pansini V, Curatola A, Ferretti S, et al. Pain management in pediatric age: an update. Acta Biomed. 2023;94(4):e2023174.
Begum M, Doherty M, Bhuiyan MI, Rahman ATMA, Karim A, Jamal CY. Pain management of pediatric cancer patients at BSMMU and utilization of WHO analgesic ladder. Cancer J Bangladesh. 2023;4(2):71-6.
Lavingia R, Mondragon E, McFarlane-Johansson N, Shenoi RP. Improving opioid stewardship in pediatric emergency medicine. Pediatrics. 2021;148(6):e2020039743.
Virda M, Panda A, Kataria K. Effect of preemptive analgesia on pain perception in children: a randomized controlled trial. Int J Clin Pediatr Dent. 2024;17(8):913.
Mantegazza C, Silvera V, Maestri L, Meroni M, Destro F, Cococcioni L, et al. Pain mitigation in pediatric endoscopies using virtual reality and intranasal midazolam. World J Surg Surg Res. 2022;5(1):1–8.
พันธมนัส กันทวัน. บทบาทพยาบาลในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้ดูแลเพื่อประเมินและจัดการความปวดเฉียบพลันในเด็กที่เข้ารับการผ่าตัด. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 2565;30(1):163-76.
Chambers CT, Dol J, Parker JA, Caes L, Birnie KA, Taddio A, et al. Implementation effectiveness of a parent-directed YouTube video (“It Doesn’t Have to Hurt”) on evidence-based strategies to manage needle pain: descriptive survey study. JMIR Pediatr Parent. 2020;3(1):e13552.
Manworren RC, Stinson J. Pediatric pain measurement, assessment, and evaluation. Semin Pediatr Neurol. 2016;23(3):189–200.
Dumrongpakapakorn P, Punaglom N, Prommasaka Na Sakonnakorn N. Navigating the BANI Era in Nursing Education Programs: Aligning Competencies with AUN-QA Criteria for Future-Ready Nursing Professionals. Pacific Rim Int J Nurs Res. 2025;29(3):431-42.
Plummer K, McCarthy M, Newall F, Manias E. The management of pain during pediatric hematopoietic stem cell transplantation: a qualitative study of contextual factors that influenced pain management practices. Pediatr Blood Cancer. 2023;70(11):e30614.
Thomas R, Phillips M, Hamilton RJ. Pain management in the pediatric palliative care population. J Nurs Scholarsh. 2018;50(4):375-82.
เบญจมาภรณ์ บุญรักษ์, ธีรนุช ยินดีสุข, ดรุณี คชพรหม. การจัดการความเจ็บปวดในผู้ป่วยมะเร็งระยะท้าย: การวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2567;18(2):526-36.
