การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตา ที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์ โรงพยาบาลสกลนคร
คำสำคัญ:
รูปแบบการพยาบาล, โรคเบาหวานขึ้นจอตา, การรักษาโรคจอตาด้วยเลเซอร์บทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) นี้เพื่อพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตาที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์ โรงพยาบาลสกลนคร ดำเนินการในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2568 - มีนาคม 2569 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) ผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตาที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์ จำนวน 28 คน 2) พยาบาลวิชาชีพ ห้องตรวจตา จำนวน 3 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตาที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์ ที่พัฒนาขึ้น 2) แบบประเมินการปฏิบัติตามรูปแบบฯ 3) แบบประเมินความวิตกกังวลของผู้ป่วย 4) แบบสอบถามความพึงพอใจของพยาบาลต่อรูปแบบฯ วิเคราะห์ข้อมูลโดย ความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis) วิเคราะห์ความแตกต่างก่อนหลังการพัฒนารูปแบบด้วย Paired t-test ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตาที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์ ประกอบด้วยกิจกรรมการพยาบาล แบ่งเป็น 3 ระยะคือระยะก่อนเลเซอร์จอตา ระยะขณะเลเซอร์จอตา และระยะหลังเลเซอร์จอตา 2) พยาบาลวิชาชีพสามารถปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาลตามรูปแบบฯได้ในระดับมากทุกกิจกรรม 3) ระดับความวิตกกังวลของผู้ป่วยก่อนใช้รูปแบบฯเท่ากับ 78 คะแนน อยู่ในระดับสูงมาก (ค่าเฉลี่ย 3.12 S.D. 0.45) หลังใช้รูปแบบเท่ากับ 33.50 คะแนน อยู่ในระดับต่ำ (ค่าเฉลี่ย 1.37 S.D. 0.35) และมีความแตกต่างกันอย่างมีนับสำคัญที่ระดับ .05 (t=14.573 p-value =.000) 4) พยาบาลวิชาชีพมีระดับความพึงพอใจต่อรูปแบบฯ ในระดับมาก สรุปผลการศึกษาวิจัย: รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอตาที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์
ที่พัฒนาขึ้น ช่วยลดระดับความวิตกกังวลของผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเลเซอร์ตาได้ จึงควรนำไปใช้อย่างแพร่หลายต่อไป
เอกสารอ้างอิง
เทียนชัย เมธานพคุณ. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตาใน โรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2563;39(2):178-88.
ภฤศ หาญอุตสาหะ. ภาวะเบาหวานขึ้นตา อันตรายถึงตาบอดตลอดชีวิต [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/diabetics-230321/
โรงพยาบาลพญาไท. รักษาผิวจอประสาทตาด้วยการทำ PRP (Pan Retina Photocoagulation) [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.phyathai.com/th/article/2908
อัจฉรา แก้วน้ำเชื้อ. การพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอประสาทตา. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2564;6(4):177-80.
นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพ็ชร, ญาดา นภาอารักษ์. การคำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป GPOWER (Sample Size Calculation Using GPower Program). วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ. 2560;5(1):498-507.
ตระกูล จิตวัฒนากร, นันทนา ชวศิริกุลฑล, นพพงศ์ เกิดเงิน, จำเนียร จวงตระกูล. การตรวจสอบแบบสามเส้าด้านนักวิจัย: กลยุทธ์เพื่อสร้างความเชื่อถือได้ในงานวิจัยเชิงคุณภาพ. Research Community and Social Development Journal. 2567;18(3):521-32.
อรทัย พลเยี่ยม. การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตาและได้รับการรักษาจอประสาทตาด้วยลำแสงเลเซอร์ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://mukhos.moph.go.th/media/researchs/2023/10/16/study_the_development.pdf
Elshemy M, Ibrahim RAS, Elkazeh IAL. The effect of an educational program for nurses and the family caregivers about the care of diabetic retinopathy patients with laser photocoagulation surgeries. Novelty Journals. 2018;5(2):470-83.
สุภัทรา นาพิมแสง, ธนกร สิงหาพันธ์, ทีปทัศน์ ชินตาปัญญากุล. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความวิตกกังวลของผู้ป่วยที่ได้รับการส่องกล้องในระบบทางเดินอาหาร โรงพยาบาลระดับทุติยภูมิ. วารสารสุขภาพและการพยาบาล มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2567;3(2):95-108.
วิมลรัตน์ ดอนสกุล. การพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานขึ้นจอประสาทตาและโรคจุดรับภาพบวมจากเบาหวานที่ได้รับการเลเซอร์จอประสาทตาด้วยลำแสงเลเซอร์: กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารทางการแพทย์และบริหารจัดการระบบสุขภาพ โรงพยาบาลขอนแก่น. 2567;2(2):21-36.
Chen Y, Duan Y, Zhang J, Cai T, Cao G, Yuan C. Effects of music therapy in patients with diabetic retinopathy undergoing pan-retinal photocoagulation [Internet]. 2026 [cited 2026 May 23]. Available from: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0344435
Lan G, Li Z, Cheng W, Huang R, Guo Y, Yang X, et al. Medical-nursing integrated service model in ophthalmic outpatient care for intravitreal injections: a retrospective cohort study [Internet]. 2025 [cited 2026 May 23]. Available from: https://www.frontiersin.org/journals/medicine/articles/10.3389/fmed.2025.1689049/full
