ผลการออกกำลังกายแบบโอทาโกและการฝึกการทรงตัวแบบดั้งเดิม ต่อความสามารถด้านการทรงตัวในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

Siwaporn Srilou

Authors

Siwaporn Srilou Physical therapy Department, Samutprakan Hospital

Keywords:

stroke, balance, Otago exercise program, conventional balance training

Abstract

Stroke patients commonly experience hemiparesis, resulting in impaired motor control of the affected side and balance deficits, which increase the risk of falls and limit functional mobility. Exercise interventions are widely used to improve balance and reduce fall risk. The Otago Exercise Program has been shown to enhance lower limb muscle strength, stimulate neuromuscular function, increase weight-bearing on the affected limb, and improve proprioception, thereby promoting balance performance.

This quasi-experimental study aims to compare the effects of the Otago Exercise Program and conventional balance training on balance performance in stroke patients at Samutprakan Hospital. Thirty participants were allocated into two groups using systematic alternating assignment. Fifteen participants in the experimental group received the Otago Exercise Program, while fifteen participants in the control group underwent conventional balance training. Both interventions were conducted for 8 weeks. Balance performance was assessed using the Berg Balance Scale (BBS) and the Functional Reach Test (FRT). Within-group comparisons before and after the intervention were analyzed using paired-sample t-tests, while between-group comparisons were performed using independent t-tests.

The results demonstrated significant improvements in both BBS and FRT scores in both groups following the intervention (p < 0.05). Comparison of post-intervention outcomes between the groups revealed no significant difference in BBS scores. However, the experimental group showed significantly greater improvement in FRT scores than the control group (p < 0.05). The findings suggest that the Otago Exercise Program is effective in improving balance and functional mobility in stroke patients.

References

องค์การโรคหลอดเลือดสมองโลก (World Stroke Organization: WSO). สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง [อินเทอร์เน็ต]. [ เข้าถึงเมื่อ 1 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.world-stroke.org/world-stroke-day-campaign/about-stroke/impact-of-stroke

กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรค รณรงค์วันหลอดเลือดสมองโลก ปี 2566 เผยปีนี้ประเทศไทยพบผู้ป่วย กว่า 3 แสนราย ย้ำโรคนี้สามารถป้องกันได้ [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 1 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=37914&deptcode=brc&news_views=4675

กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรค รณรงค์วันหลอดเลือดสมองโลก 2567 ชวนประชาชนตั้งเป้าออกกำลังกายสม่ำเสมอ ป้องกันโรคหลอดเลือดสมองและลดปัจจัยเสี่ยงการเกิดโรคไม่ติดต่อ [อินเทอร์เน็ต]. [ เข้าถึงเมื่อ 1 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=47206&deptcode=brc&news views=1589

แนวทางการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง Clinical Practice Guidelines for Stroke Rehabilitation. ธนาเพรส; 2559:13,103,105-6.

ปรีดา อารยาวิชานนท์ [อินเทอร์เน็ต]. การฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารสรรพสิทธิเวชสาร ม.ค ธ.ค 2559. [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://he02.tcithaijo.org/index.php/sanpasit_medjournal/article/view/252463/171470

Tyson SF, Hanley M, Chillala J, Selley A, Tallis RC. Balance disability after stroke. Phys Ther. 2006; 86(1): 30-8.

อภิฤดี พาผล, ชนิดา ราขวัญ, วิจิตรา ปิ่นน้อย. การศึกษาความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองหลังการจำหน่ายจากโรงพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก.2560;18(2):194-201.

เก้ากานดา เฮงบารุง. ผลการฝึกการทรงตัวแบบดั้งเดิมและการฝึกการทรงตัวโดยใช้ Visual Biofeedback ต่อความสามารถด้านการทรงตัวในผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีก. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9.2567;18(2):563-75.

มณฑิชา ม่วงเงิน, ธิดารัตน์ นวลยง, ประเสริฐ อินตา, ยอดข้าว ศรีสถาน, พลอยเพ็ญ จารุเวฬ .การศึกษาเปรียบเทียบผลของการฝึกการทรงตัวโดยวิธีดั้งเดิมและการฝึกโดยเครื่องแบลันซ์แม็ป (Balance map) ในผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกจากโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารกรมการแพทย์.2561;43(1):56-62.

วิยะดา ศักดิ์ศรี, สุรัตน์ ธนานุภาพไพศาล. คู่มือกายภาพบำบัดผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีก. บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด; 2552.156-61.

รุ้งเพชร สงวนพงษ์, สุภาณี ชวนเชย, ภัสสร วิชิต, น้าผึ้ง คุ้มทรัพย์สิริ, บุญรัตน์ โง้วตระกูล, ปณิชา พลพนาธรรม, ธิดาพร ไตรรัตนสุวรรณ. เอกสารประกอบการสอนภาคบรรยาย กายภาพบำบัดระบบประสาท ปีการศึกษา 2567 คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.172 9,192.

ฉัตรสุดา ศรีบุรี, ปารวี มุสิกรัตน์, ปฏิมา ศิลสุภดล, กนกวรรณ ศรีสุภรกรกุล. ผลของการฝึกเดินถอยหลังและเดินไปข้างหน้าต่อการทรงตัว ตัวแปรด้านระยะทางและเวลาของการเดิน และความเสี่ยงของการหกล้มในผู้สูงอายุ. วารสารกายภาพบำบัด. 2565;44(1):12-28.

Campbell AJ, Robertson MC, Gardner MM, Norton RN, Tilyard MW,Buchner DM. Randomised controlled trial of a general practice programme of home based exercise to prevent falls in elderly women. BMJ. 1997;315(7115):1065-9.

He Z, Wu H, Zhao G, Zhang Y, Li C, et al. The effectiveness of digital technology-based Otago Exercise Program on balance ability, muscle strength and fall efficacy in the elderly: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2025;25:1-14.

Wang C, Kim MS. The Otago Exercise Program's effect on fall prevention: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health. 2025;13:1-20.

Berg K, Wood-Dauphinee S, Williams JI, Gayton D. Measuring balance in the elderly. Preliminary development of an instrument. Physiotherapy Canada 1989;41:304-11.

Yoon SH, Han KB, Oh SI, Lee DB, Song HH, Song JE, et al. The effect of otago exercise-based fall prevention education activities on balance, fall efficacy and activities of daily living in the subacute stroke patients: A randomized controlled clinical trial. Journal of Korean Physical Therapy Science. 2020;06:1-8.

Singh B, Pandey NM, Garg RK, Kohli N, Usman K. et al. Sample attrition rate of a community study: An analysis of Lucknow urban and rural elderly follow up over a period of 9 years: Indian Journal of Psychiatry. 2019; 61:290-94.

Maeda N, Kato J, Shimada T. Predicting the probability for fall incidence in stroke Patients using the Berg Balance Scale. The Journal of International Medical Research. 2009;37:697-704.

น้ำผึ้ง คุ้มทรัพย์สิริ, จิตอนงค์ ก้าวกสิกรรม, อัครเดช ศิริพร. การเปรียบเทียบแบบประเมิน Berg balance scale, Timed up & go test, Mini-BES Test และ Fullerton advanced balance scale ในเรื่ององค์ประกอบของการควบคุมการทรงตัวในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารกายภาพบำบัด. 2558; 37(2):100-12.

OTAGO Exercise Programme To prevent falls in older adults. Accident Compensation Corporation (ACC), New Zealand. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 1 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hfwcny.org/wp-content/uploads/Otago_Exercise_Programme-Revised.pdf

วาริสา ทรัพย์ประดิษฐ, ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย,นาพร สามิภักดิ์, ชัชวลัย สนธิกุล. จำนวนชั่วโมงกายภาพบำบัดที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน. วารสารกายภาพบำบัด. 2565;44(1):1-11.

Bernhardt J, Hayward KS, Kwakkel G, Ward NS, Wolf SL, Borschmann K, et al. Agreed definitions and a shared vision for new standards in stroke recovery research: The stroke recovery and rehabilitation roundtable taskforce. Int J Stroke. 2017;12(5):444-50.

สมใจ พลรักษา, ปานไพลิน ยอดสม, ดาววงศ์ เบ้าเคลือบ, อัครเดช ศิริพร. การเปรียบเทียบผลการใช้โปรแกรมออกกำลังกายด้วยตารางเก้าช่องและโปรแกรมออกกำลังกายปกติต่อการทรงตัวและการเคลื่อนไหว ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองหลังระยะเฉียบพลัน โรงพยาบาลบางพลี. วารสารวิชาการโรงพยาบาลสมุทรปราการ. 2568;3(2):3-18.

Hsiao HY, Gray VL, Borrelli J, Rogers MW. Biomechanical control of paretic lower limb during imposed weight transfer in individuals post-stroke. J NeuroEng Rehabil. 2020;17(1):1-11.

Tamura S, Miyata K, Kobayashi S, Takeda R, Iwamoto H. The minimal clinically important difference in Berg Balance Scale scores among patients with early subacute stroke: a multicenter, retrospective, observational study. Journal of Physical Therapy Science. 2019;31(9):681-5.

Katz-Leurer M, Fisher I, Neeb M, Bakrine I. The modified functional reach test: reliability and validity in the assessment of persons post-stroke. Physiotherapy Theory and Practice. 2009;25(7):480-6.

พิมพ์ชนก ปานทอง, สุกัญญา แสงภารา. ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบ OTAGO ต่อการทรงตัวและความกลัวในการล้มของผู้สูงอายุภาวะเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2567;18(2):739-54.

Valiv AS, Bhore V. Effectiveness of Otago Exercise Versus Task Oriented Progressive Resistance Strength Training on Balance and Functional Performance in Stroke Patients. International Journal of Health Sciences and Research. 2022;12(6):239-54.

Sueng SH, Won YT. Clinical Feasibility of Otago Exercise Program to Improve the Balance and Gait Ability: In Chronic Stroke Patient, Randomized Controlled Trial. 2016;11(2):63-70.