ผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามบทบาทพยาบาลผู้จัดการรายกรณี ในผู้ป่วยเบาหวานที่รักษาด้วยอินซูลิน คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลสมุทรปราการ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้อินซูลินในการรักษาต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมรายบุคคลตามสภาพปัญหาของผู้ป่วย เปรียบเทียบความรู้โรคเบาหวานกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดก่อนและหลังเข้ากระบวนการจัดการรายกรณี กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้อินซูลินในการรักษาขึ้นทะเบียนในโรงพยาบาลสมุทรปราการ จำนวน 32 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แบ่งเป็น 4 ส่วน ประกอบด้วย ข้อมูลทั่วไป แบบวัดความรู้ แบบวัดพฤติกรรม  การดูแลตนเอง และแบบประเมินความพึงพอใจ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ และทดสอบคุณภาพของเครื่องมือด้วยวิธีอัลฟ่าของครอนบาค มีค่าเท่ากับ 0.73 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ Independent t–test

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยของความรู้ ก่อนและหลังเข้ากระบวนการจัดการรายกรณี เท่ากับ M = 14.84, SD = 2.24 และ M = 16.65, SD = 0.60 ตามลำดับ คะแนนเฉลี่ยของการปฏิบัติตัว ก่อนและหลังเข้ากระบวนการจัดการรายกรณี เท่ากับ M = 37.0, SD = 3.98 และ M = 43.0, SD = 6.17 ตามลำดับ เมื่อทดสอบความแตกต่างทางสถิติ พบว่า คะแนนเฉลี่ยของความรู้ และการปฏิบัติหลังเข้ากระบวนการจัดการรายกรณีเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p = 0.01) ผลระดับน้ำตาลในเลือด ก่อนและหลังเข้ากระบวนการจัดการรายกรณี ลดลงจากค่าเฉลี่ย เท่ากับ 200 mg/dL (SD = 50.87) เป็นเท่ากับ 159 mg/dL (SD = 47.03) ระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c) ก่อนและหลังเข้ากระบวนการจัดการรายกรณี มีค่าเฉลี่ยลดลงจาก 10.30 mg% (SD = 1.48) เป็นเท่ากับ 9.55 mg% (SD = 1.43) ซึ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.01) ภาพรวมของความพึงพอใจในการเข้ากระบวนการจัดการรายกรณีอยู่ในระดับมาก (M = 3.0)

สรุปว่า กระบวนการจัดการรายกรณี เป็นบทบาทที่สำคัญของพยาบาล ช่วยเพิ่มความรู้ การปฏิบัติตัวในผู้ป่วยเบาหวานที่รักษาด้วยอินซูลิน ทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมในบริบทของแต่ละพื้นที่