ปัจจัยทางด้านมารดาที่มีผลต่อการเกิดทารกคลอดครบกำหนดน้ำหนักน้อย  ในโรงพยาบาลอินทร์บุรี

กุลภัสสร์ จันทนนท์

ผู้แต่ง

กุลภัสสร์ จันทนนท์ กลุ่มงานสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลอินทร์บุรี

คำสำคัญ:

ทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย, ทารกคลอดครบกำหนด, ปัจจัยเสี่ยง

บทคัดย่อ

ทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย เป็นปัญหาด้านสาธารณสุขที่สำคัญระดับโลก ยังคงมีอุบัติการณ์เพิ่มสูงขึ้น สัมพันธ์กับอัตราตาย และภาวะแทรกซ้อนต่อทารกทั้งในระยะสั้นและระยะยาว การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อค้นหาปัจจัยเสี่ยงทางด้านมารดาที่มีผลต่อการเกิดทารกคลอดครบกำหนดน้ำหนักน้อยในโรงพยาบาลอินทร์บุรี เป็นการศึกษาย้อนหลังแบบมีกลุ่มควบคุม เก็บข้อมูลของหญิงตั้งครรภ์ครบกำหนดที่มาคลอดบุตรที่โรงพยาบาลอินทร์บุรีในระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2565 ถึง 31 ธันวาคม 2567 จำนวน 320 ราย แบ่งเป็นกลุ่มศึกษา คือ ทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม จำนวน 80 ราย และกลุ่มควบคุม คือ ทารกแรกเกิดน้ำหนักมากกว่าหรือเท่ากับ 2,500 กรัม จำนวน 240 ราย

ผลการศึกษา พบว่า อุบัติการณ์ทารกคลอดครบกำหนดน้ำหนักน้อย คิดเป็น ร้อยละ 7.63 มารดาส่วนใหญ่มีอายุ 20-34 ปี จบการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาหรือ ปวช. และ ประกอบอาชีพรับจ้าง เมื่อพิจารณาปัจจัยของมารดาด้านพฤติกรรมสุขภาพ โรคประจำตัว การฝากครรภ์ และภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ นำมาวิเคราะห์ด้วย multiple logistic regression พบ 4 ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดทารกคลอดครบกำหนดน้ำหนักน้อยอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ ได้แก่ มารดามีภาวะความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ หรือภาวะครรภ์เป็นพิษ (aOR = 11.32, 95% CI: 3.00-42.70) การฝากครรภ์ไม่ครบ 5 ครั้งตามเกณฑ์คุณภาพ
(aOR = 2.50, 95% CI: 1.38-4.52) ลำดับการตั้งครรภ์เป็นครรภ์แรก (aOR = 2.07, 95% CI: 1.18-3.64) และดัชนีมวลกายก่อนการตั้งครรภ์มากกว่าหรือเท่ากับ 30 kg/m2 (aOR = 0.35, 95% CI: 0.13-0.95) ดังนั้น จึงควรพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ ร่วมกับการเตรียมความพร้อมของสุขภาพมารดาก่อนการตั้งครรภ์ การประเมินความเสี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ และการฝากครรภ์ให้ครบตามเกณฑ์คุณภาพ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global nutrition targets 2025: Low birthweight policy brief. [Internet]. Geneva: WHO; 2014. [cited 2025 May 25]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-NMH-NHD-14.5.

American College of Obstetricians and Gynecologists: Fetal growth restriction. Practice Bulletin No. 227. Obstet Gynecol. 2021 Feb;137(2):e16–e8.

Kim HY, Cho GJ, Ahn KH, Hong SC, Oh MJ, Kim HJ. Short-term neonatal and long-term neurodevelopmental outcome of children born term low birth weight. Sci Rep.2024;14:2274. doi:10.1038/s41598-024-52154-9.

Department of Health, Ministry of Public Health. Department of Health strategic plan 2017–2021. Bangkok: Samcharoen Panich; 2016: 25.

Health Administration Division, Ministry of Public Health. Service plan report system: Maternal and Child Health, Low birth weight rate [Internet]. 2025 [cited 2025 Jul 15]. Available from: https://cmi.moph.go.th/isp/sp_obs/index?menu_id=5

Ruangthuwakul P. Factors related with low birthweight infants. Buddhachinaraj Med J. 2024;41(2):161-72.

Kaoian W. A study of the maternal risk factors for low birth weight infants in Huaiyot Hospital, Trang. Reg 11 Med J. 2020;34(3):63-72.

Chakreyavanich R. Factors related to low birth weight in Health Region 5. J Public Health Nurs. 2019;34(3):1-17.

Payuhasenarak S. Factors affecting birth of low birth weight babies of pregnant women attending antenatal care at Wang Wiset Hospital, Trang Province. J Health Sci. 2020;9(3):497-507.

Phuangrach N. Maternal risk factors and low birth weight infants in Khumuang District, Buriram Province. J Health Sci. 2017;26(2):346-52.

Cunningham FG, Leveno KJ, Dashe JS, Hoffman BL, Spong CY, Casey BM, editors. Fetal growth restriction. In: Williams obstetrics 26th ed. New York: McGraw Hill Education; 2022:823–34.

Trainapakul C. Related factors of low birth weight infants at Ratchaburi Hospital. Reg 4-5 Med J. 2017;36(2):79-87.

Bajwa N, Siddiqui M, Awais M, Rasool A, Amin A, Khan M, et al. Risk factors associated with low-birth-weight babies in tertiary health care facilities in Lahore, Pakistan: a casecontrol study. Cureus. 2024;16(7):e63832

Phumphuen S. The risk factor’s affect to the newborn with low birth weight in Bungkan Hospital. BKPHO. 2022;1-15.

Al-Wassia HK, Baarimah SK, Mohammedsaleh AH, Alsulami MO, Abbas RS, Rezqallah RA, et al. Prevalence, risk factors, and short-term outcomes of full-term low birth weight infants born at a tertiary academic center: a prospective case–control study. Am J Perinatol. 2020;39(12):1362–6.

Huang Z, Zhang Q, Zhu L, Xiang H, Zhao D, Yao J. Determinants of low birth weight among newborns delivered in China: a prospective nested case-control study in a mother and infant cohort. J Obstet Gynaecol. 2023;43(1):2197483.

Tamura N, Hanaoka T, Ito K, Araki A, Miyashita C, Ito S, et al. Different risk factors for very low birth weight, term-small-for-gestational-age, or preterm birth in Japan. Int J Environ Res Public Health. 2018;15(2):369. doi:10.3390/ijerph15020369.

Arabzadeh H, Doosti-Irani A, Kamkari S, Farhadian M, Elyasi E, Mohammadi Y. The maternal factors associated with infant low birth weight: an umbrella review. BMC Pregnancy Childbirth. 2024;24:316. doi:10.1186/s12884-024-06487-y

Edi M, Chin YS, Woon FC, Appannah G, Lim PY, MICOS Research Group. Inadequate gestational weight gain and exposure to second-hand smoke during pregnancy increase the risk of low birth weight: A cross-sectional study among full-term infants. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(3):1068.

Sankaran D, Lakshminrusimha S, Manja V. Methamphetamine: burden, mechanism and impact on pregnancy, the fetus, and newborn. J Perinatol. 2022;42:293-9.

Sujita A. Prevalence and factors associated with birth weight infant Nonghan Hospital, Udon Thani Province. J Res Health Innov Dev. 2021;2(1):175-84.

Wahabi H, Esmaeil S, Fayed A. Maternal prepregnancy weight and pregnancy outcomes in Saudi women: Subgroup analysis from Riyadh Mother and Baby Cohort Study (RAHMA). Biomed Res Int. 2021;2021:6655942. doi:10.1155/2021/6655942.

Centers for Disease Control and Prevention. Designing and conducting analytic studies in the field [Internet]. In: CDC Field Epidemiology Manual. Atlanta (GA): CDC; 2025 [cited 2026 May 19]. Available from: https://www.cdc.gov/field-epi-manual/php/chapters/design-conduct-analyze-field-studies.html

Cunningham FG, Leveno KJ, Dashe JS, Hoffman BL, Spong CY, Casey BM, editors. Obesity. In: Williams obstetrics 26th ed. New York: McGraw Hill Education; 2022:902–11.