การป้องกันและการจัดการภาวะหลอดเลือดดำอักเสบจากการให้สารน้ำ

ผู้แต่ง

  • วีรนุช ไตรรัตโนภาส ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน
  • น้องนุช คงทน พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ ห้องผู้ป่วยหนักศัลยกรรมรวม โรงพยาบาลราชบุรี

คำสำคัญ:

การพยาบาล, หลอดเลือดดำส่วนปลาย, การให้สารน้ำ, สายสวนหลอดเลือดดำ

บทคัดย่อ

การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ เป็นหัตถการที่เกี่ยวข้องกับการบริหารสารน้ำ เลือด หรือสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง เพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพของผู้ป่วย แม้ว่าการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำมีความสำคัญอย่างยิ่งทางคลินิก แต่อาจส่งผลต่อความปลอดภัยของผู้ป่วยได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ไม่พึงประสงค์ ได้แก่ การเกิดภาวะหลอดเลือดดำอักเสบ ดังรายงานอุบัติการณ์ ผู้ป่วยที่ให้สารละลายและใส่คาสายสวนให้สารน้ำเป็นเวลานาน ของงานวิจัยโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง พบอัตราการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบร้อยละ  4-10  พยาบาลผู้ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำต้องมีความรู้เกี่ยวกับชนิดของสารน้ำ อัตราการไหล ความเข้มข้นของยา การเข้ากันได้ของยา การเลือกอุปกรณ์ เทคนิคปลอดเชื้อและมีทักษะที่ดี ในการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ โดยใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วย เพื่อป้องกันการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบ  และการพยาบาลเมื่อหลอดเลือดดำอักเสบจากการให้สารน้ำ บทความนี้มีวัตถุประสงค์รวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์ที่เกี่ยวข้องเพื่อเสนอแนวทางการป้องกันและจัดการภาวะหลอดเลือดดำอักเสบจากการให้สารน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา กาภัณฑ์, สุภาพร เอื้อพรสกุล, จิราภรณ์ สมโน, วิมนวรรณ วงศ์วัฒนนันท์, กรณกนก จำศรีติ๊กุล, วาริณ ใบชา, ศศิพร สมศรี, และธัญญาภรณ์ สวัสดิรักษ์. (2567). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะแทรกซ้อนของการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำส่วนปลายในโรงพยาบาลไทย. วารสารการให้สารน้ำทางหลอดเลือด, 47(2), 120-131. ttps://doi.org/10.1097/NAN.0000000000000538

จิราพร เชาว์โพธิ์ทอง, ภัทรารัตน์ ตันนุกิจ, และสุวดี สุขีนิตย์. (2567). แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ. สมาคมเครือข่ายพยาบาลผู้ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ.

นรินทร์ พิพัฒนวรคุณ, สหรัฐ สังข์ชวะสุทธิ์, สุรีรัตน์ ชาสมบัติ, และมยุรี คุ้มรักษา. (2567). ผลของการส่งเสริมการปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันการเกิดภาวะหลอดเลือดดำส่วนปลายอักเสบในผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรม. วารสารแพทย์เขต 4-5, 43(1), 133-143. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/reg45/article/view/268547/183031

บุษบา จินดาวิจักษณ์, สุวัฒนา จุฬาวัฒนทล, ธนรัตน์ สรวลเสน่ห์, และลักขณา สุวรรณน้อย. (2566).Intravenous Admixture Incompatibility. สำนักพิมพ์ประชาชน.

ภัทรารัตน์ ตันนุกิจ. (2563). ตัวชี้วัดคุณภาพการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ. สำนักพิมพ์พรีวัน.

ภัทรารัตน์ ตันนุกิจ,สุวดี สุขีนิตย์, และจิราพร เชาว์โพธิ์ทอง.(2567). แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำ. สำนักพิมพ์พรีวัน.

ภัทรารัตน์ ตันนุกิจ, สุวดี สุขีนิตย์, และจิราพร เชาว์โพธิ์ทอง. (2567). การสำรวจความชุกของการเกิดหลอดเลือดดำอักเสบจากการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในประเทศไทย. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์, 20(2), 7–19. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JCP/article/view/268823

สุวดี สุขีนิตย์. (2561). แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์พรีวัน.

อัจฉรา พุ่มดวง. (2562). การพยาบาลพื้นฐาน : ปฏิบัติการพยาบาล. (พิมพ์ครั้งที่ 5). สำนักพิมพ์พิมพลักษณ์.

Gorski, Lisa A., Hadaway, Lynn, Hagle, Mary E., Broadhurst, Daphne, Clare, Simon, Kleidon, Tricia, Meyer, Britt M., Nickel, Barb, Rowley, Stephen, Sharpe, Elizabeth, Alexander, Mary. (2021). Infusion therapy standards of practice. 8th ed. Journal of Infusion Nursing, 44(1S), S1-S224. ttps://doi.org/10.1097/NAN.0000000000000396

Slater, K., Cooke, M., Fullerton, F., Whitby, M., Hay, J., Lingard, S., Douglas, J., & Rickard, M.C. (2020). Peripheral intravenous catheter needleless connector decontamination study randomized controlled trial. Am J Infect Control, 48, 1013-8. ttps://doi.org/10.1016/j.ajic.2019.11.030

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ