ผลลัพธ์ทางคลินิกและภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดตับในผู้ป่วยเนื้องอกตับและท่อทางเดินน้้าดีในโรงพยาบาลเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

เนื้องอกตับและท่อทางเดินน้้าดีมีอุบัติการณ์สูงและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตล้าดับต้นของประชากรทั่วโลก ซึ่งการผ่าตัดเป็นการรักษาหลักที่ให้ผลลัพธ์ดีในผู้ป่วยกลุ่มนี้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานทางคลินิกของผู้ป่วยและชนิดของเนื้องอกตับและท่อทางเดินน้้าดี ผลลัพธ์ทางคลินิกและอุบัติการณ์ของภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดตับในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดตับ ณ โรงพยาบาลเพชรบูรณ์ การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง โดยทบทวนข้อมูลจากเวชระเบียนระบบอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเนื้องอกตับและท่อทางเดินน้้าดี และได้รับการผ่าตัดตับ ณ แผนกศัลยกรรม โรงพยาบาลเพชรบูรณ์ ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2560 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ส้าเร็จรูปทางสถิติ ผลการศึกษาพบว่ามีผู้ป่วยทั้งหมด 52 ราย ร้อยละ 63.4 เป็นเพศชาย ค่ามัธยฐานของอายุคือ 59.5 ปี ชนิดของโรคที่พบมากที่สุด ได้แก่ มะเร็งเซลล์ตับ (Hepatocellular carcinoma) ร้อยละ 32.7 รองลงมาคือ มะเร็งแพร่กระจายมาจากอวัยวะอื่น (Metastatic liver cancer) ร้อยละ 28.9 และมะเร็งท่อน้้าดีภายในตับ (Cholangiocarcinoma) ร้อยละ 19.2 ค่ามัธยฐานของเลือดที่เสียระหว่างผ่าตัดคือ 200 มิลลิลิตร ค่ามัธยฐานของระยะเวลาผ่าตัดคือ 270 นาที และค่ามัธยฐานของระยะเวลานอนโรงพยาบาลคือ 6.5 วัน ไม่พบการเสียชีวิตภายหลังผ่าตัด ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยที่สุดคือ ภาวะน้้าดีรั่ว ซึ่งพบในผู้ป่วย 25 ราย (ร้อยละ 48) ส่วนใหญ่มีความรุนแรงระดับ A ตามเกณฑ์ของ The International Study Group of Liver Surgery (ISGLS) โดยสรุปการผ่าตัดตับในโรงพยาบาลเพชรบูรณ์ให้ผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดี ไม่พบผู้ป่วยรายใดเสียชีวิต อย่างไรก็ตามควรให้ความส้าคัญกับการป้องกันและดูแลภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อย โดยเฉพาะภาวะน้้าดีรั่วความรุนแรงระดับ A ซึ่งสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด การพัฒนาเทคนิคการผ่าตัดเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนนี้ และการเฝ้าระวังติดตามภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดได้หลังผ่าตัดอย่างใกล้ชิด เป็นสิ่งที่ควรปฏิบัติต่อไป