ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอก โรงพยาบาลมุกดาหาร
คำสำคัญ:
การสนับสนุนจากครอบครัว, ความลำบากในการทำกิจกรรม, ความวิตกกังวล, คุณภาพชีวิต, จอประสาทตาหลุดลอกบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวาง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกในโรงพยาบาลมุกดาหาร กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกที่เข้ารับการติดตามผลในแผนกจักษุวิทยา โรงพยาบาลมุกดาหาร จำนวน 48 คน เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม 2568 ถึงเดือนกันยายน 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการสนับสนุนจากครอบครัว แบบสอบถามความลำบากในการทำกิจกรรม แบบประเมินความวิตกกังวล และแบบประเมินคุณภาพชีวิตด้านการมองเห็นของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดรักษาจอประสาทตาหลุดลอก การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติอนุมาน ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สถิติสหสัมพันธ์เพียร์สัน
ผลการศึกษาพบว่า คะแนนคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกโดยภาพรวม อยู่ในระดับปานกลาง (M = 53.83, SD = 13.86) สำหรับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ โรคประจำตัว (r = -0.134, p = 0.05) และความลำบากในการทำกิจกรรม (r = 0.531, p < 0.001) ส่วนอายุ การสนับสนุนจากครอบครัว และความวิตกกังวล มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ
ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าคุณภาพชีวิตด้านการมองเห็นของผู้ป่วยภายหลังการผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกได้รับอิทธิพลมาจากหลายปัจจัย โดยเฉพาะความลำบากในการทำกิจกรรมและการมีโรคประจำตัว ซึ่งการทำความเข้าใจปัจจัยดังกล่าว จะช่วยให้สามารถพัฒนาแนวทางการดูแลที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับบริบทของผู้ป่วยต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Sultan ZN, Agorogiannis EI, Iannetta D, Steel D, Sandinha T. Rhegmatogenous retinal detachment: a review of current practice in diagnosis and management. BMJ Open Ophthalmol. 2020;5(1):e000474.
Kashyap A, Sharma KN. Retinal detachment demystified: doctor's secret guide. Virtued Press; 2023.
Ge JY, Teo ZL, Chee ML, Tham YC, Rim TH, Cheng CY, et al. International incidence and temporal trends for rhegmatogenous retinal detachment: a systematic review and meta-analysis. Surv Ophthalmol. 2024;69(3):330-6.
เกษร ภูริกิจโกศล. การพยาบาลผู้ป่วยจอประสาทตาหลุดลอกที่ได้รับการผ่าตัดน้ำวุ้นตา โรงพยาบาลขอนแก่น: กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(5):404-11.
โรงพยาบาลมุกดาหาร. รายงานสถิติผู้ป่วยโรคตา ประจำปีงบประมาณ 2568. มุกดาหาร: โรงพยาบาลมุกดาหาร; 2568.
จุฑารัตน์ เหงี่ยมไพศาล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ที่เป็นเบาหวานขึ้นจอประสาทตาภายหลัง
การผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอก โรงพยาบาลสังกัดกรุงเทพมหานคร. Nurs Res Inno J. 2565;29(2):224-35.
ภารตี จันทรรัตน์, ทัศนา ชูวรรธนะปกรณ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตด้านการมองเห็นของผู้สูงอายุ
โรคต้อหิน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ. 2561;34(3):89-99.
Márquez-Vergara IS, Ríos-Nequis GJ, Pita-Ortíz IY, Pérez-Cano HJ, Somilleda-Ventura SA. Vision-related quality of life after surgery for vitreoretinal disorders in a Mexican population: an observational study. Sci Rep. 2023;13:4885.
Ezeh EI, Etim BA, Edet B, Ezeh RN, Duke RE. The influence of sociodemographic characteristics on vision-related quality of life in visually impaired patients. Calabar J Health Sci. 2020;4(1):27-33.
Schönfeld S, Kümpfel T, Mehrkens JH, Rehak M, Holz FG, Liakopoulos S. Vision-related quality of life and visual function after retinal detachment surgery. Retina. 2020;40(12):2335-42.
จันทนา เกิดบางแขม. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของแรงงานไทยในเขตพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษ ภาคตะวันออก [รายงานการวิจัย]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2562.
Castellano-Santana PR, Cabrera-López F, Martín-Alonso MDN, Flores-Jardo Y, González-Martín JM, Díaz-Ginory AM, et al. The impact of social support on postoperative recovery in retinal detachment surgery. Medicina (Kaunas). 2025;61(2):273.
Kang JJ, Lentsch EJ, Rao RC, Derksen PW, Cai F, Miller JB. Post-operative complications and visual outcomes in retinal detachment surgery: a systematic review. Int Ophthalmol. 2023;43(5):1825-42.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Schaefer C, Coyne JC, Lazarus RS. The health-related functions of social support. J Behav Med. 1981;4:381-406.
รัตน์ศิริ ทาโต. การวิจัยทางพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.
กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือมาตรฐานกลางประเมินความสามารถตามประเภทความพิการและให้รหัส ICF. นนทบุรี: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2555.
ธนา นิลชัยโกวิทย์, มาโนช หล่อตระกูล, อุมาภรณ์ ไพศาลสุทธิเดช. การพัฒนาแบบสอบถาม Hospital Anxiety and Depression Scale ฉบับภาษาไทยในผู้ป่วยโรคมะเร็ง. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2539;41(1):18-30.
ชุติมาภรณ์ ไชยสงค์, นุจรี ประทีปวณิช จอห์น, สมเกียรติ อัศวภูรีกรณ์. คุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ: การประเมินและการนำไปใช้. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2552.
Xia C, Wei T, Tang Q, Zheng H, Sun M, Chen G, Lv J. Anxiety, depression, quality of life, and family support among family caregivers of children with disabilities. Int J Gen Med. 2023;16:5063-75.
