ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพต่อความตั้งใจในการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในอำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี
คำสำคัญ:
การรับรู้ด้านสุขภาพ , พลังอำนาจ , ความตั้งใจ , บุหรี่ไฟฟ้า , นักเรียนบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพต่อความตั้งใจในการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในอำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักเรียนจำนวน 66 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 33 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 33 คน เครื่องมือในการดำเนินการวิจัยเป็นโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพ โดยประยุกต์ใช้แนวคิดแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพและการเสริมสร้างพลังอำนาจ ระยะเวลาดำเนินการ 5 สัปดาห์ ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม มี 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล การรับรู้พลังอำนาจ การรับรู้ด้านสุขภาพ และความตั้งใจในการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งมีดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง .80–1.00 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคอยู่ระหว่าง .84–.88 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติอ้างอิง
ผลการวิจัย พบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีการรับรู้ด้านสุขภาพและพลังอำนาจดีกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม และดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีความตั้งใจในการสูบบุหรี่ไฟฟ้าน้อยกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม และน้อยกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพมีประสิทธิผลต่อความตั้งใจในการสูบบุหรี่ไฟฟ้า โปรแกรมจึงควรถูกนำไปประยุกต์ใช้กับนักเรียนกลุ่มอื่น เพื่อป้องกันพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
Patanavanich R. Ramathibodi Hospital doctors reveal: 43% of upper primary school children have tried e-cigarettes — girls smoke more than boys [Internet]. Hfocus;2024 Feb 27 [cited 2024 May 2]. Available from: https://www.hfocus.org/content/2024/02/29854 (in Thai)
World Health Organization. Technical note: call to action on electronic cigarettes. Geneva: World Health Organization; 2023. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/tobacco-hq/regulating-tobacco-products/ends-call-to-action-background.pdf
ThaiHealth Knowledge Sharing (THKS). Youth as new victims of e-cigarettes [Internet]. 2025 Jun 27 [cited 2024 May 2]. Available from: https://knowledgesharing.thaihealth.or.th/posts/post-1717648143 (in Thai)
Suwatpinyo P, Kengganpanich M, Kengganpanich T. Factors related to E-cigarette smoking among senior high school students in Bangkok Metropolitan area. J Health Educ. 2021;44(2):88-101. (in Thai)
Ruanpetch K, Bonkhunthod P, Saengngam T, Rungthanakiat P, Suwannawong S. Nursing’s role in prevention and cessation of electronic cigarette smoking in adolescents. Reg Health Promot Cent 9 J. 2021;15(38):619–31. (in Thai) Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/251998 (in Thai)
Boonpen P, Mentara P, Boonpen P. E-cigarette behavior and smoking cessation of youth smoker in higher education institute, Bangkok. Srinakharinwirot Res Dev J (Hum Soc Sci). 2019;11(22):111–27. (in Thai) Available from: https://ejournals.swu.ac.th/index.php/swurd/article/view/12100 (in Thai)
Kelder SH, Mantey DS, Van Dusen D, Liao Y, Springer AE. A middle school program to prevent e-cigarette use: a pilot study of "CATCH My Breath." Public Health Rep. 2020;135(2):220–9. doi:10.1177/0033354919900887. Available from: https://doi.org/10.1177/0033354919900887
Wyman PA, Rulison K, Pisani AR, Alvaro EM, Crano WD, Schmeelk-Cone S, et al. Above the influence of vaping: Peer leader influence and diffusion of a network-informed preventive intervention. Addict Behav. 2021;113:106693. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2020.106693
Gardner LA, Rowe AL, Newton NC, Egan L, Hunter E, Devine EK, et al. A systematic review and meta-analysis of school-based preventive interventions targeting e-cigarette use among adolescents. Prev Sci. 2024. Available from: https://doi.org/10.1007/s11121-024-01730-6
Kong G, Bold KW, Cavallo DA, Davis D, Jackson A, Krishnan-Sarin S. Informing the development of adolescent e-cigarette cessation interventions: a qualitative study. Addict Behav. 2021;114:106720. Available from: https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2020.106720
Nong Yai District Public Health Office. Survey of e-cigarette use among grade 6 students in Nong Yai district [unpublished data]. Chonburi: District Public Health Office;2024. (in Thai)
Becker MH, editor. The health belief model and personal health behavior. Thorofare (NJ): Charles B. Slack;1974.
Arnold R, Burke B, James C, Martin D, Thomas B. Educating for a change. Toronto: Between the Lines & Doris Marshall Institute; 1991.
Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods. 2007;39(2):175–91. Available from: https://doi.org/10.3758/BF03193146
Wongyai N, Pancha Glingasorn A. Effects of the modifying smoking behavior program and foot reflexology on smoking cessation behavior among undergraduate students at Roi Et Rajabhat University. Mahasarakham Hosp J. 2024;21(2):50–64. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/269621 (in Thai)
Saardiem W, Phumprawai A, Rongmuang D. The effects of the modifying smoking behavior program of working men in Chaiya District, Suratthani Province. Journal of Graduate Research. 2016;7(1):85–100. Available from: https://so02.tci-thaijo.org/index.php/banditvijai/article/view/96471/75268 (in Thai)
Thitimatheerat P, Satayavongthip B. The Effects of Health Education Program by Application the Health Belief Model and Social Support for Non Smoking Promoting Behavior among Male Students in Secondary School, Phimai District, Nakhon Ratchasima Province. In: Proceedings of the 34th National and International Graduate Research Conference; 2015; Khon Kaen University, Khon Kaen, Thailand. p. 1590–1600. Available from: https://gsbooks.gs.kku.ac.th/58/the34th/pdf/HMO21.pdf (in Thai)
Tanteang M, Charupheng M, & Saenubol K. Enhancement of self-empowerment for junior high school students through group counseling. MBU Educ J. 2021;9(2):207–17. Available from: https://so04.tci-thaijo.org/index.php/edj/article/view/253594/181232 (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและนวัตกรรมสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
