สุขภาพจิตคนไทยยุคปัจจุบัน: รูปแบบแนวทางจัดการความเครียดสำหรับบุคคลทั่วไป
คำสำคัญ:
คนไทย, ความเครียด, สุขภาพจิต, รูปแบบแนวทางจัดการความเครียดบทคัดย่อ
ปัญหาสุขภาพจิตคนไทยในปัจจุบันมีแนวโน้มสูงขึ้น อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จเพิ่มขึ้นในรอบ 10 ปี และส่งผลกระทบในมิติต่าง ๆ ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว ชุมชนและสังคม สาเหตุสำคัญคือความเครียดซึ่งส่งผลกระทบต่อจิตใจ พฤติกรรมการดำเนินชีวิต การทำงานที่ผิดปกติของร่างกายและการแสดงออกที่ไม่เหมาะสม หากมีความเครียดเรื้อรังและอยู่ในระดับรุนแรงอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตที่มีความรุนแรงถึงขั้นมีความคิดทำร้ายตนเองหรือทำร้ายผู้อื่น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีแนวทางจัดการอย่างเหมาะสม
บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอรูปแบบแนวทางจัดการความเครียดสำหรับบุคคลทั่วไปตั้งแต่ผู้ที่มีความเครียดระดับต่ำที่สามารถจัดการแก้ไขได้ด้วยตนเองโดยใช้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้เกิดความสมดุล เตรียมทักษะการรับมือกับความเครียดไว้ล่วงหน้าจนถึงผู้ที่มีความเครียดระดับสูงหรือรุนแรงที่ไม่สามารถจัดการได้ด้วยตนเอง จึงจำเป็นต้องใช้เทคนิควิธีการเฉพาะทางและดำเนินการผ่านผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ ความสามารถและประสบการณ์เท่านั้น หากบุคคลสามารถนำแนวทางเหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับบริบทและความพร้อมของตัวเองจะช่วยบรรเทาความเครียดลงได้ซึ่งจะส่งผลดีต่อสุขภาพจิตและความสุขในการดำเนินชีวิตมากขึ้น สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานหรือพัฒนาความยึดหยุ่นทางจิตใจ สร้างความผ่อนคลายในการอยู่ร่วมกันกับคนอื่น อันจะส่งผลให้บุคคลมีสุขภาพจิตที่ดีอย่างต่อเนื่องยาวนาน
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2564). เครียด...คลายเครียด. ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. https://www.tobenumber1.net/dataservice/files/ds2-manualAndTech/manual/56.2564%20เครียดคลายเครียด%20(%205.64).pdf
กรมสุขภาพจิต. (ม.ป.ป.). แบบประเมินความเครียดกรมสุขภาพจิต. https://dmhpd.dmh.go.th/wp-content/uploads/2024/10/แบบประเมินความเครียด-SPST-20-โรงพยาบาลสวนปรุง.pdf
กวินลักษณ์ นาวิชิต, รัชนี ศรีตะวัน, และ นภัทร เตี๋ยนุกูล. (2567). การศึกษาเพื่อจิตสำนึกใหม่: ดูแลด้วยหัวใจในยุค VUCA World. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 4(1), 1-10.
ฉวีวรรณ สัตยธรรม, แผ จันทร์สุข, และ ศุกร์ใจ เจริญสุข. (2566). การพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต (ฉบับปรับปรุง) เล่มที่ 1. โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันพระบรมราชชนก.
ดมิสา เพชรทอง, ดาราวดี รักวงค์, นูไรดา แสสาเหตุ, อาริสา พันธุสะ, สมเกียรติยศ วรเดช, และ ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์. (2563). การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน: ความเครียดและแนวทางจัดการความเครียด. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(1), 1-11.
ดวงพร สุรพงษ์พิวัฒนะ. (2565). เคล็ดลับบอกลาความเครียด. วารสารหมอชาวบ้าน, 43(513), ไม่ปรากฏเลขหน้า.
เทิดศักดิ์ เดชคง. (2566). สถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย ผ่าน Mental Health Check in (รายงานการวิจัย). สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต.
ไทยรัฐออนไลน์. (2567). สุขภาพจิต หนึ่งในปัญหาสำคัญที่สังคมไทยควรเฝ้าระวัง. https://www.thairath.co.th/lifestyle/life/2789509
ธิติกร อติชาตพงศ์. (2567). SPTLEOBC: ศิลปะการบริหารเวลาสู่ความสำเร็จ. Leadership Educational Administration Development Journal, Ramkhamhaeng University, 1(3), 1-15.
นภวรรณ มั่นพรรษา, พณิดา โยมะบุตร, กลกรณ์ วงศ์ภาติกะเสรี, กีรติ ปัทมเรขา, และ อธิพัฒน์ มูลเชื้อง. (2567). การสำรวจสุขภาพจิตในกลุ่มผู้ใช้อินเตอร์เน็ต. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, 18(1), 1-16.
ปองหทัย จันทร์มณี, และ สุนิสา ไทยจินดา. (2564). ผลของการฟังดนตรีผ่อนคลายเพื่อลดภาวะความเครียดในวัยทำงาน. https://postgrads.mfu.ac.th/wp-content/uploads/2022/12/6252003270.pdf
พิชญาภา ธัมมิกะกุล, ปนวัฒน์ สุธิกุญชร, และ พันธ์ศักดิ์ ภัคดี. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างสภาพแวดล้อมกับความเครียดของนักศึกษาปริญญาตรี คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาแม่โจ้. วารสารสถาปัตยกรรม การออกแบบและการก่อสร้าง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผังเมืองและนฤมิตศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 5(2), 101-116.
ลัญชนา พิมพันธ์ชัยยบูลย์ และ ชัยสิทธิ์ ทันศึก. (2567). ปัจจัยที่มีผลต่อความเครียดของผู้สูงอายุในสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา สายพันธุ์ใหม่ 2019. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 25(48), 45-57.
วรวรรณ จุฑา, กมลลักษณ์ มากคล้าย, ดวงดาว ศรีเรืองรัตน์, และ เรวดี จายานะ. (2566). ความชุกและแนวโน้มปัญหาสุขภาพจิตของคนไทยระหว่างการแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ปี พ.ศ. 2563-2565. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 31(3), 227-239.
ศรินรัตน์ โคตะพันธ์. (2564). การศึกษาประสิทธิผลของการใช้พลังบำบัดในอาสาสมัครที่มีระดับความเครียดสูง. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 16(2), 12-17.
ศรีแพร เข็มวิชัย, เชษฐา แก้วพรม, และสายฝน อินศรีชื่น. (2567). การศึกษาภาวะซึมเศร้าและความสัมพันธ์ระหว่างภาวะความเครียด ภาวะซึมเศร้า และความมีคุณค่าในตนเองในนักศึกษาพยาบาลวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีแพร่. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 16(1), 1-16.
สุภาวดี ดิสโร และ จตุรพร แสงกุล. (2564). การปรึกษาเชิงจิตวิทยารายบุคคลกับความเครียดของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเวช. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 3(2), 14-24.
Anusaksathien, K. (2024). A study of the relationship between stress and mental health of students at Naresuan University during the spread of the Covid-19. Journal of Social Science Naresuan University, 20(1). 33-58. https://doi.org/10.69650/jssnu.2024.263312
Carvajal, R. F. P., & Guedea, M.T.D. (2020). Stress in university research professors: A systematic review. Salud Mental, 44(5), 249-256. https://doi.org/10.17711/SM.0185-3325.2021.032
Dotterer, A. M., Juhasz, A. C., Murphy, K. N., Park, S., & Boyce, L. K. (2020). Stress and family relationships among college student parents: A mixed methods study. Journal of Social and Personal Relationships, 38(3), 888-911. https://doi.org/10.1177/0265407520975198
Kumar, M. A., & Bawthra, R. (2020). A study on stress management strategies of students. Asian Journal of Science and Technology, 11(1), 10788-10791.
Maddock, A. (2024). The relationships between stress, burnout, mental health, and well-being in social workers. British Journal of Social Work, 54(23), 668-686. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcad232
Meesripong, N., Tansittipan, B., Sitasuwan, P., Thamprasert, W., Boonpairoj, P., & Smithisukul, K. (2024). The impact and the causes of stress among high school students. International Journal of Social Science and Humanities Research, 12(3), 398-403. https://doi.org/10.5281/zenodo.13861129
Metreveli, L., & Japaridze, K. (2022). Stress as an Integral part of our life. ESI Preprints. https://doi.org/10.19044/esipreprint.9.2022.p812
Muslimah, A. U., Kesehatan, F. I., Masysrakat, P. K., Besar, A., & Aceh. (2024). Relationship between stress and mental health. Public Health Journal, 1(2), 1-5. https://doi.org/10.62710/2239zr95
Nixdorf, I., Beckmann, J., & Nixdorf, R. (2020). Psychological predictors for depression and burnout among German junior elite athletes. Frontiers in Psychology, 11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00601
Öztürk, A., & Aslan, S. (2024). Determining the concerns and stress levels of the elderly population about COVID-19: A sectional study. Kafkas Journal of Medical Sciences, 14(2), 101-108.
Rogerson, O., Wilding, S., Prudenzi, A., & O’Connor, D. B. (2024). Effectiveness of stress management interventions to change cortisol levels: A systematic review and meta-analysis. Psychoneuroendocrinology, 159, 106415. https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2023.106415
World Health Organization (WHO). (2020). Doing what matters in times of stress: An illustrated guide. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/331901/9789240003910-eng.pdf?sequence=1
Zafar, M. S., Nauman, M., Nauman, H., Nauman, S., Kabir, A., Shahid, Z., Fatima, A., & Batool, M. (2021). Impact of stress on human body: A review. European Journal of Medical and Health Science, 3(3), 1-7. http://dx.doi.org/10.24018/ejmed.2021.3.3821
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พุทธชินราช
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
