Spiritual Well-being, Social Support and Perspective of Advance Care Planning among People with Chronic Disease and Relatives
Keywords:
Spiritual well-being, Social support, Advance care planning, People with chronic disease, RelativesAbstract
Purpose: This research aimed to examine spiritual well-being, social support and perception of advance care planning among people with chronic disease, and to study the relationship between spiritual well-being, social support and perspectives of advance care planning among people with chronic disease, as well as, to study perspectives of advance care planning among the relatives of people with chronic disease.
Design: Descriptive correlational research
Method: The sample comprised of 1) 87 people who were diagnosed with chronic diseases and 2) Ninety-one relatives of patients with chronic diseases who were admitted to the hospitals. Purposive sampling was used to recruit the sample. The instruments used were demographic information questionnaire, the Functional Assessment of Chronic Illness Therapy- Spiritual Well-Being, FACIT-Sp-12 questionnaire, the social support questionnaire, and the advance care planning opinion questionnaire for people with chronic disease and the relatives. Data were analyzed using descriptive statistics and Spearman rho correlation.
Main Findings: 1) People with chronic diseases showed a high level of spiritual well-being and social support, perception of advance care planning in terms of no prolonging life was high. 2) There was small positive relationship between social support and spiritual well-being, as well as, advance care planning in terms of no prolonging life (r = 0.24, 0.22, p-value < 0.05 respectively) But there was no relationship between spiritual well-being and advance care planning in terms of no prolonging life (r = 0.05, p > 0.05). 3) The relative perception of advance care planning in terms of no prolonging life was high.
Conclusion and recommendations: Nurses should promote spiritual well-being and social support for people with chronic illnesses, and integrate communication regards to advance care planning, especially while patients have decision-making capacity. This includes facilitating family involvement to support shared decision-making.
References
กระทรวงสาธารณสุข (2567). จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ ปี 2562 – 2566. https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dncd/files/%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A25%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84NCD25622566.xlsx
ฉัตรทิพย์ แสงสร้อย, โรจนี จินตนาวัฒน์, และลินจง โปธิบาล. (2564). การปฏิบัติกิจกรรมทางศาสนาและความผาสุกทางจิตวิญญาณในผู้สูงอายุที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้. Nursing Journal CMU, 48(4), 281-293.
ฐากูร กาญจโนภาศ และศรัณย์ ธนพฤตฒิวงศ์. (2567). การวางแผนดูแลล่วงหน้าในผู้สูงอายุ. Ramathibodi Medical Journal, 47(4), 46-60.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2563). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS และ AMOS (พิมพ์ครั้งที่ 18). บิสซิเนสอาร์แอนด์ดี.
ธรรมวิทย์ ราญรอน, พรสวรรค์ คิดค้า, วิชานีย์ ใจมาลัย, และตรัยชัชญาญ์ ตั้งสุทธิธรรม. (2564). ความผาสุกทางจิตวิญญาณของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(2), 426-434. https://he01.tcithaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/210219
ธิราภรณ์ จันทร์ดา, จอนผะจง เพ็งจาด, บัวหลวง สำแดงฤทธิ์, อัจฉรียา ปทุมวัน, สุชิรา ชัยวิบูลย์ธรรม, ประคอง อินทรสมบัติ, และปิยะวรรณ โภคพลากรณ์. (2560). ระบบบริการดูแลประคับประคอง: บริบทภาคกลาง. Thai Red Cross Nursing Journal, 10(2), 87-102.
ณัฏฐณิชา พูลเพิ่ม. (2568). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการวางแผนดูแลล่วงหน้าของผู้ที่เป็นโรคมะเร็งปอด. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://digital.car.chula.ac.th/cgi viewcontent. cgi?article=76467&context=chulaetd
บัณฑิตา ภูอาษา และสุภารัตน์ พิสัยพันธุ์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้า การสนับสนุนทางสังคม และความผาสุกทางจิตวิญญาณของผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้าย. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 16(2), 500-515.
ปฐมาภรณ์ อาษานอก, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, และนารีรัตน์ จิตรมนตรี. (2564). อิทธิพลของความทุกข์ทรมานจากอาการ ภาวะซึมเศร้าและการสนับสนุนทางสังคมต่อความผาสุกทางจิตวิญญาณในผู้สูงอายุโรคมะเร็งระยะลุกลามระหว่างได้รับการรักษา. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing, 33(1), 84-98.
พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550. (2563, 6 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา.เล่ม 137 ตอนพิเศษ 261 ง. หน้า 1–18.
พิชยา ปัญญาดี. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจทำพินัยกรรมชีวิตในผู้ป่วยมะเร็งโรงพยาบาลสกลนคร. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลสกลนคร, 28(1), 83-94.
รัตน์ศิริ ทาโต. (2566). การวิจัยทางการพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การประยุกต์ใช้ (ฉบับปรับปรุง) (พิมพ์ครั้งที่ 7). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์.
ลักษณา สุวรรณนิล. (2555). ความต้องการของผู้ป่วยและผู้ตัดสินใจแทนเกี่ยวกับการแสดงเจตนาล่วงหน้าในการรักษาพยาบาลระยะสุดท้าย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
วิไลลักษณ์ ตันติตระกูล. (2552). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความผาสุกทางจิตวิญญาณของผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศรีรัตน์ กินาวงค์ และปุณญณิน เขื่อนเพ็ชร. (2559). ความผาสุกด้านจิตวิญญาณของผู้ป่วยเรื้อรังระยะสุดท้าย. เชียงรายเวชสาร, 8(1), 131-137. https://www.crhospital.org/cmj/article/FULL_20170802113726.pdf
สุชานรี อุ่นคำ, เยาวรัตน์ มัชฌิม, เรือนขวัญ กัณหสิงห์, และธัญญารัตน์ บุญโทย. (2567). ความตั้งใจในการวางแผนการดูแลล่วงหน้าของผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว. Thai Red Cross Nursing Journal, 17(3), 15-34.
แสงเดือน พรมแก้วงาม และอรัญญา นามวงศ์. (2560). ความผาสุกทางจิตวิญญาณของผู้สูงอายุโรคเรื้อรังในชุมชน. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 35(3), 204-213.
Ahmad N., Sinaii N., Panahi S., Bagereka P., Serna-Tamayo C., Shnayder S., Ameli R., Berger A. (2022). The FACIT-Sp spiritual wellbeing scale: A factor analysis in patients with severe and/or life-limiting medical illnesses. Annal Palliative Medicine, 11(12), 3663-3673. https://doi.org.10.21037/apm-22-692
Ayash, C., Jdid, M., Kakade, A., Wu, M., Narang, B., Lazenby, M., & Gany, F. (2025). Spiritual well-being, religiosity, quality of life, distress, social support, depression, and anxiety among english-and Arabic-speaking muslim american with advanced cancer: A cross-sectional study. Psycho-Oncology, 34(8), e70255.
Bradley, N., Lloyd-Williams, M., & Dowrick, C. (2018). Effectiveness of palliative care interventions offering social support to people with life-limiting illness-A systematic review. European Journal of Cancer Care, 27(3), e12837.
Chaiyasit, Y., Chanbunlawat, K., Soboon, S., Wongarsa, P., & Piboonrungroj, P. (2022). Predicting factors of spiritual well-being among Thai patients with non-communicable diseases. The Bangkok Medical Journal, 18(2), 76-76.
Corbin J. M. (1998). The corbin and strauss chronic illness trajectory model: An update. Scholarly Inquiry for Nursing Practice, 12(1), 33-41.
Ke, L. S., Cheng, H. C., Ku, Y. C., Ju, W. Y., & Lee, M. J. (2025). Association between caregiving stress and advance care planning behavioral intentions among family caregivers: A cross-sectional survey. Western Journal of Nursing Research, 47(12), 1159-1169.
Khemthong, S. (2014). Functional assessment of chronic illness therapy-spiritual well-being, FACIT-Sp-12. www.facit.org
Killackey, T., Peter, E., Maciver, J., & Mohammed, S. (2020). Advance care planning with chronically ill patients: A relational autonomy approach. Nursing Ethics, 27(2), 360-371.
Kunakornvong, W., & Ngaosri, K. (2020). Public awareness and attitude toward palliative care in Thailand. Siriraj Medical Journal, 72(5), 424-430. https://doi.org/10.33192/Smj.2020.57
Lee, J., Jung, D., & Choi, M. (2016). Relationship of social support and decisional conflict to advance directives attitude in Korean older adults: A community-based cross-sectional study. Japan Journal of Nursing Science, 13(1), 29-37.
Miyashita, J., Yamamoto, Y., Shimizu, S., Aoki, T., Azuma, T., Takada, T.,Hayashi, M., Kimachi, M., Ikenoue, T., Fukuma, S., & Fukuhara, S. (2019). Association between social networks and discussions regarding advance care planning among Japanese older adults. PloS One, 14(3), e0213894. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0213894
Nazari, F., Shaygannejad, V., & Mardanian Dehkordi, L. (2025). The relationship between perceived social support and spiritual well-being in patients with multiple sclerosis. Nursing Open,12(5), e2204.
Panngern, W., & Cheawchanwattana, A. (2024). Spiritual well-being of end stage renal disease patients with comprehensive conservative management in Sirindhorn Hospital, Khon Kaen Province. Thai Journal of Pharmacy Practice, 15(2), 294-304.
Peterman, A. H., Fitchett, G., Brady, M. J., Hernandez, L., & Cella, D. (2002). Measuring spiritual well-being in people with cancer: the functional assessment of chronic illness therapy-spiritual well-being scale (FACIT-Sp). Annals of Behavioral Medicine, 24(1), 49-58.
Pichayayothin, N. B., Pipattanawong, W., & Phoolcharoen, N. (2026). Perceived knowledge and Intention to prepare advance directives: A cross-sectional study of Thai gynecologic cancer patients and families. BMC Research Notes, 19(1), 44. https://doi.org/10.1186/s13104-025-07587-4
Rego, F., Gonçalves, F., Moutinho, S., Castro, L., & Nunes, R. (2020). The influence of spirituality on decision-making in palliative care outpatients: A cross-sectional study. BMC Palliative Care, 19(1), 1-14.
Schaefer, C., Coyne, J. C., & Lazarus, R. S. (1981). The health-related functions of social support. Journal of Behavioral Medicine, 4(4), 381-406.
Stevens J, Miranda R, Deliens L, Pype P, De Vleminck A, Pardon K. (2023). Advance care planning engagement in patients with chronic, life-limiting illness: Baseline findings from a cluster-randomized controlled trial in primary care. British Journal General Practice, 73(730), e384-e391. https://doi.org.10.3399/BJGP.2022.0100
Suraarunsumrit P., Nopmaneejumruslers C., & Srinonprasert V. (2019). Advance care planning (ACP) associated with reduced health care utilization in deceased older patients with advanced stage of chronic diseases. Journal Medical Association Thai. 102, 801-808.
Trapsinsaree, D., Pothiban, L., Chintanawat, R., & Wonghongkul, T. (2022). Factors predicting spiritual well-being among dependent older people. Trends in Sciences, 19(1), 1718-1718.
Upasen, R., Saengpanya, W., Awae, W., & Prasitvej, P. (2024). The influence of resilience and social support on mental health of older adults living in community: A cross-sectional study. BMC Psychology, 12(1), 397.
World Health Organization. (2025). Noncommunicable disease. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
