ประสิทธิผลของการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ในจังหวัดอุดรธานี
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยระยะกลาง, การแพทย์แผนไทย, การวิจัยแบบอนุกรมเวลาบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของนโยบายการพัฒนาระบบบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ต่อจำนวนผู้ป่วยระยะกลาง ที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จังหวัดอุดรธานี เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณ โดยใช้แบบบันทึกข้อมูลจำนวนผู้ป่วยระยะกลาง (ตามปีงบประมาณ) การศึกษานี้ใช้วิธีการศึกษาวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experiment) รูปแบบกลุ่มทดลองกลุ่มเดียวโดยมีการวัดผลลัพธ์ก่อนและหลังมีนโยบาย (Interrupted Time Series Design) โดยนำข้อมูลที่รายงานผ่านระบบสารสนเทศ ย้อนหลัง 3 ปี ตามไตรมาส (ปีงบประมาณ 2566 - 2568) มาเป็นข้อมูล ศึกษาแนวโน้มจำนวนผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จังหวัดอุดรธานี ประชากรและกลุ่มตัวอย่างข้อมูลผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยในจังหวัดอุดรธานี จำนวน 7,123 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติการวิเคราะห์ถดถอยแบบแบ่งช่วงเชิงเส้นและการทดสอบ Seasonal โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษาพบว่า มาตรการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในจังหวัดอุดรธานีปี 2566 ไตรมาสที่ 4 หลังได้รับมาตรการทันที ผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลเพิ่มขึ้นร้อยละ 6.31 และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงหลังจากได้รับมาตรการเปรียบเทียบกับก่อนได้รับมาตรการ ผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.73 ต่อไตรมาส แม้ว่าในแต่ละไตรมาสหลังการแทรกแซงจะมีแนวโน้มชะลอตัวลงร้อยละ 1.03 ต่อไตรมาส กล่าวโดยสรุปนโยบายการพัฒนาระบบบริการสุขภาพในผู้ป่วยระยะกลางที่ได้รับการดูแลด้วยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ในจังหวัดอุดรธานี มีประสิทธิผลในระยะยาว ควรติดตามหรือส่งเสริมนโยบายอย่างต่อเนื่องเพื่อเกิดให้ผลที่ยั่งยืนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ.2566-2570) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ราชกิจจานุเบกษา; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://www.nesdc.go.th/wp-content/themes/plant3-child/assets/pdf/13/
article_file_20230307173518.pdf
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ด้านสาธารณสุข (พ.ศ. 2560-2579) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://spd.moph.go.th/20-year-national-strategy-public-health/
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. ตัวชี้วัดการพัฒนาระบบบริการสุขภาพด้านการแพทย์แผนไทย[อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://www.dtam.moph.go.th/dtam-action-plan/
กระทรวงสาธารณสุข. เอกสารตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ถึง พ.ศ.2570 ฉบับปรับปรุง ครั้งที่1 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://ops.moph.go.th/public/download/document/Q1q
XulTJNiOjtjEulDqQb4fjQBFv9KVc.pdf
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. แผนปฏิบัติการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี ปีงบประมาณ 2566 [อินเทอร์เน็ต]. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://udpho.moph.go.th/?page_id=291
ณัชชวกร เกตุสิริ, ภัสราภรณ์ จวบบุญ. การพัฒนาการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางด้วยกระบวนการทางกายภาพบำบัด. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2568;18(1):68-80.
ประถมพร มาตย์วิเศษ, นาตยา วรรณการ. ผลการดูแลผู้ป่วยระยะกลางโรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ์ อัมพาต)ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยร่วมกับทีมสหวิชาชีพต่อการเพิ่มความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันและระดับกำลังของกล้ามเนื้อในหอผู้ป่วยเวชกรรมฟื้นฟูโรงพยาบาลมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2567;21(3):109-23.
วรุตม์ เกตุสิริ. ผลการจัดบริการดูแลผู้ป่วยระยะกลางในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นฟูที่โรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2565;37(6):610-8.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. แผนปฏิบัติการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี ปีงบประมาณ 2567 [อินเทอร์เน็ต]. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://udpho.moph.go.th/?page_id=291
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. แผนปฏิบัติการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี ปีงบประมาณ 2568 [อินเทอร์เน็ต]. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก https://udpho.moph.go.th/?page_id=291
เอกพล กาละดี. การวิเคราะห์ถดถอยแบบแบ่งช่วงสำหรับการศึกษารูปแบบ Interrupted Time Series: การประยุกต์ใช้ในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ. 2560;10(37):1-9.
Edwards JH. The recognition and estimation of cyclic trends. Annals of Human Genetics. 1961;25:83-6.
Walter SD, Elwood JM. A test for the seasonality of events with a variable population at risk. British Journal of Preventative and Social Medicine. 1975;29:18-21.
เอื้อมพร สุ่มมาตย์, อุมภิกา ซองเหล็กนอก. ประสิทธิผลของการฟื้นฟูสภาพโดยการกายภาพบำบัดร่วมกับการฝังเข็มต่อความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง: การศึกษาจากเหตุไปหาผลแบบย้อนหลัง. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 2564;29(2):260-70.
พิชามญชุ์ สุวรรณฉัตร, ภัทรัตน์ ปานสุวรรณจิตร์, วิชุดา จิรพรเจริญ. ผลลัพธ์ของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยระยะกลางในการเพิ่มความสามารถการดำเนินกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองผู้ป่วยบาดเจ็บไขสันหลังและผู้ป่วยบาดเจ็บที่ศีรษะในโรงพยาบาลสารภีบวรพัฒนา จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2564;17(2):78-90.
ธัญพร ชื่นกลิ่น, นงณภัทร รุ่งเนย, นภัส แก้ววิเชียร, เบญจพร สุธรรมชัย, กฤติกา โคตรทอง, วิชาญ เกิดวิชัย และคณะ. ประเมินนโยบายการดูแลสุขภาพระยะกลางของกระทรวงสาธารณสุข: การวิเคราะห์เชิงปริมาณ. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2564;15(2):183-99.
วัฒนา จันทร์เปรม, มยุรี บุญทัด, วิสุทธิ์ โนจิตต์, ไพศาล ขุนวิเศษ. การประเมินผลการปฏิบัติตามนโยบายการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดชัยนาท กรณีศึกษา: ตำบล LTC ดีเด่น ระดับเขตสุขภาพที่ 3. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 2566;6(1):14-34.
วิสาข์วดี อินทรสงเคราะห์. การพัฒนารูปแบบการบริบาลฟื้นสภาพผู้ป่วยระยะกลางแบบมีส่วนร่วม ตำบลโคกพระ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2567;3(3):353-65.
ถมญาณี โชติการณ์, นฎา จันทไทย, พัชรินทร์ ภูวิเลิศ, ทัศนีย์ ภูตรี. การพัฒนารูปแบบการดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate care) โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2566;8(4):804-14.
วีระศักดิ์ รัตนชัยฤทธิ์, รุจิรา จันทร์หอม, เสถียรพงษ์ ศิวินา. การวิจัยและประเมินผลโครงการพัฒนาแนวทางดำเนินงานการดูแลฟื้นสภาพผู้ป่วยระยะกลางของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด. Journal of Modern Learning Development. 2566;8(7):84-97.
ศิริพร เผ่าภูธร. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่ได้รับการดูแลระยะกลางอย่างต่อเนื่องที่บ้านเครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอศรีสมเด็จ. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2566;8(2):500-11.
พัฒน์นรี รอดกูล. ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางที่มีภาวะพึ่งพิงต่อพฤติกรรมและความสามารถในการดูแลตนเองในชุมชน อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2567;9(4):119-29.
นฤมล อภิวัฒนกุล. ประสิทธิผลรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านโรงพยาบาลเกาะสมุย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 2567;11(3):237-46.
