การออกแบบและพัฒนาเครื่องมือช่วยจัดเก็บสายส่งน้ำดับเพลิงเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงทางด้าน การยศาสตร์: กรณีศึกษาเจ้าหน้าที่สถานีดับเพลิงแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร

นันทิรา วรกาญจนบุญ; เอกรินทร์ เอี่ยมพ่อค้า; เจษฎา สกุลเขียว; สุภาพร  พูนมาก; วัฒนชัยโชติ กงสะกาง; สาโรจน์ เจริญสุข; ทิพรัตน์ นาคมอญ; ธนกฤต ปวรชัยรัช; สุนทร  พูนพิพัฒน์

ผู้แต่ง

นันทิรา วรกาญจนบุญ 1School of Engineering, Science and Technology, Sarasas Suvarnabhumi Institute of Technology
เอกรินทร์ เอี่ยมพ่อค้า
เจษฎา สกุลเขียว
สุภาพร พูนมาก
วัฒนชัยโชติ กงสะกาง
สาโรจน์ เจริญสุข
ทิพรัตน์ นาคมอญ
ธนกฤต ปวรชัยรัช
สุนทร พูนพิพัฒน์

คำสำคัญ:

การประเมินท่าทางการทำงาน, การยศาสตร์, ความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ดับเพลิง, เครื่องม้วนสายดับเพลิง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและพัฒนาเครื่องม้วนสายดับเพลิง เพื่อลดการใช้แรงงาน ลดความเสี่ยงทางการยศาสตร์ และลดระยะเวลาในการทำงาน โดยการศึกษาท่าทางการทำงานและประเมินความเสี่ยงด้วยแบบประเมิน Rapid Entire Body Assessment (REBA) เพื่อเปรียบเทียบการม้วนเก็บสายดับเพลิงแบบใช้แรงงานคนกับการม้วนเก็บสายดับเพลิงโดยใช้เครื่องช่วยม้วนสายดับเพลิงผลการทดสอบกลุ่มตัวอย่างจำนวน 18 คน พบว่าเครื่องช่วยม้วนสายดับเพลิงสามารถลดจำนวนผู้ปฏิบัติงานจาก 2 คน เหลือ 1 คน ลดกำลังแรงงานได้ 50% และลดระยะเวลาเฉลี่ยจาก 1.50 นาที เหลือ 1.38 นาทีต่อการม้วนสายดับเพลิง 1 เส้น หรือคิดเป็นการลดระยะเวลาเฉลี่ย 8% เมื่อเทียบกับวิธีการม้วนสายด้วยแรงงานคน ผลการประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์โดยใช้แบบประเมิน REBA พบว่าการม้วนสายดับเพลิงแบบเดิมมีคะแนนเฉลี่ย 9.5 ± 1.3 คะแนน จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงสูง ขณะที่การใช้เครื่องช่วยม้วนสายดับเพลิงมีคะแนนเฉลี่ย 4.8 ± 1.0 คะแนน จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงปานกลาง ซึ่งความเสี่ยงทางการยศาสตร์ลดลงประมาณ 50.2% จากการสังเกตและความคิดเห็นของผู้ใช้งาน พบว่าเครื่องม้วนสายดับเพลิงสามารถช่วยลดแรงยก ลดการก้มตัว และส่งเสริมให้ผู้ปฏิบัติงานอยู่ในท่าทางที่เหมาะสมตามหลักการยศาสตร์ ซึ่งมีแนวโน้มที่จะช่วยลดอาการเมื่อยล้าและอาการปวดกล้ามเนื้อ อีกทั้งยังอาจช่วยลดโอกาสการบาดเจ็บจากการทำงาน และส่งเสริมสุขภาวะความปลอดภัย รวมถึงเพิ่มความสะดวกสบายในการปฏิบัติงาน

เอกสารอ้างอิง

National Fire Protection Association. NFPA 1961: Standard on fire hose. Quincy (MA): Author; 2022. Available from:https://www.nfpa.org/codes-and-standards/all-codes-and-standards/list-of-codes-and-standards/ detail?code=1961

Fire Protection Research Foundation. Firefighter equipment and ergonomics: Weight, balance, and injury risk. Quincy (MA): National Fire Protection Association; 2021.

Department of Disaster Prevention and Mitigation. Annual report on injuries and accidents of firefighters, 2023. Bangkok: Ministry of Interior; 2023. (in Thai)

Institute for Occupational Safety. Surveillance report on occupational safety among firefighters in Bangkok. Bangkok: Department of Labour Protection and Welfare; 2022. (in Thai)

Karter MJ, Molis JL. U.S. firefighter injuries – 2020. Quincy (MA): National Fire Protection Association; 2021. Available from: https://www.nfpa.org

International Association of Fire Fighters. Firefighter occupational injury and musculoskeletal disorder report 2020. Washington (DC): IAFF; 2020.

McAtamney L, Corlett EN. RULA: A survey method for the investigation of work-related upper limb disorders. Appl Ergon 1993;24(2):91-9. doi:10.1016/0003-6870(93)90080-S.

Occupational Safety and Health Administration. Ergonomics – Overview. Washington (DC): U.S. Department of Labor; 2023. Available from: https://www.osha.gov/ergonomics

Hignett S, McAtamney L. Rapid entire body assessment (REBA). Appl Ergon 2000;31(2):201-5. doi:10.1016/S0003-6870(99)00039-3.

Hamza F, Chaikumarn M. Prevalence of musculoskeletal disorders and ergonomic risk factors among firefighters. Pak J Med Health Sci 2023;17(7):35–8.

Mustapha MLH, Mahmood S, El Bakri HM, Rahman IA. Design of hose roller for firefighter: A fatigue study. In: Proceedings of the 2nd Human Engineering Symposium. Singapore: Springer; 2024. 43–56. doi:10.1007/978-981-99-6890-9_4

Kittiwat S, Kittipanya-Ngam P, Luanwiset D, Leerojanaprapa K. Work posture risk comparison of RULA and REBA based on measures of assessment-score variability: A case study of the metal coating industry in Thailand. Int J Innov Res Sci Stud 2021;7(3):926–35.