ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการจัดการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ จากมุมมองของทฤษฎีการพึ่งพาทรัพยากร และทฤษฎีสถาบัน

บทคัดย่อ

          งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการจัดการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ และ เพื่อทดสอบกรอบแนวคิดที่เกิดจากการบูรณาการองค์ความรู้ทางด้านทฤษฎีการพึ่งพาทรัพยากร ทฤษฎีสถาบัน และการจัดการความปลอดภัย เป็นการวิจัยเชิงสังเกต โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ มีกลุ่มตัวอย่างเป็นสถานประกอบกิจการดีเด่นด้านความปลอดภัยฯ ระดับประเทศ กลุ่มตัวอย่าง 259 แห่ง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์สมการโครงสร้าง (SEM) ผลการศึกษาพบว่า โมเดลความสัมพันธ์ที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก การพึ่งพาทรัพยากรมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัย ขณะที่แรงกดจากสถาบันมีอิทธิพลทั้งทางตรงและทางอ้อมผ่านการพึ่งพาทรัพยากร โดยตัวแปรทั้งสองสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของประสิทธิผลของระบบได้ร้อยละ 80.6 นอกจากนี้ องค์ประกอบที่มีบทบาทสำคัญ ได้แก่ แรงผลักดันทางสังคม การได้รับการยอมรับในเครือข่ายวิชาชีพ และการเข้าถึงองค์ความรู้ จากผลการวิจัยองค์การควรให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างศักยภาพในการบริหารทรัพยากรที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ และกลไกสนับสนุนภายในองค์การ ในขณะเดียวกัน องค์การควรตระหนักถึงแรงกดจากสถาบันทั้งในมิติของกฎระเบียบ กฎหมาย บรรทัดฐานทางวิชาชีพ และความคาดหวังของสังคม โดยนำแรงกดดังกล่าวมาใช้เป็นแรงผลักดันเชิงบวกในการพัฒนามาตรฐานความปลอดภัยภายในองค์การ การสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยที่สอดคล้องกับบรรทัดฐานทางสังคมและวิชาชีพ จะช่วยเพิ่มความชอบธรรมและความยั่งยืนของระบบการจัดการความปลอดภัยในระยะยาว