การพัฒนารูปแบบบริการเมทาโดนผ่านศูนย์ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติด (Drop-in center) ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย การวิจัยและพัฒนา
คำสำคัญ:
ศูนย์ลดอันตราย, ศูนย์บริการแบบ Drop-in, เมทาโดน, ภาวะพึ่งพาโอปิออยด์, การบำบัดการใช้ สารเสพติดบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการให้บริการเมทาโดนผ่านศูนย์ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในพื้นที่จังหวัดเชียงราย และ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการให้บริการเมทาโดนผ่านศูนย์ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในพื้นที่จังหวัดเชียงราย โดยใช้เทคนิคการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม (Non-participatory observation) และใช้การยืนยันข้อมูลแบบสามเส้า (Triangulation)
กลุ่มเป้าหมายคือ เจ้าหน้าที่/เครือข่ายศูนย์ Drop-in center ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย จำนวน 10 คนและกลุ่มผู้ที่ใช้สารเสพติดประเภทโอปิออยด์ที่เข้ารับบริการศูนย์ Drop-in center พื้นที่จังหวัดเชียงราย จำนวน 30 คน เครื่องมือในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์ มีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการให้บริการเมทาโดนในศูนย์ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติดในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ได้เน้นแนวคิดในการลดอันตราย ให้ความสำคัญกับการเข้าถึงผู้ใช้ยาโดยไม่ได้ตั้งเป้าหมายเพียงแค่การเลิกใช้ยาเท่านั้น แต่เพื่อการใช้ชีวิตอย่างปลอดภัยและมีคุณภาพชีวิตมากขึ้น รูปแบบบริการเมทาโดนฯ ที่พัฒนาขึ้นจึงเน้นความยืดหยุ่น สอดคล้องกับบริบทของผู้รับบริการและการทำงานของเจ้าหน้าที่/เครือข่ายศูนย์ Drop-in center ตามบริบทของพื้นที่ให้บริการเชื่อมโยงบูรณาการงานพัฒนาระบบบริการ ได้แก่ งานยาเสพติด การคัดกรองไวรัสเอชไอวี ไวรัสตับอักเสบซี ไวรัสตับอักเสบบี โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และวัณโรค สอดคล้องกับบริบทของผู้รับบริการและการทำงานของเจ้าหน้าที่/เครือข่ายศูนย์ Drop-in center โดยระบบบริการที่พัฒนารองรับการใช้งานทั้งในรูปแบบคอมพิวเตอร์และแอปพลิเคชันบนอุปกรณ์เคลื่อนที่ทุกระบบปฏิบัติการ
เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเครือข่ายศูนย์ Drop-in center ส่งเสริมการบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้รับบริการให้เข้าถึงบริการได้สะดวก รวดเร็วและต่อเนื่อง อันเป็นปัจจัยสำคัญนำไปสู่การพัฒนาระบบบริการในภาพรวมนำไปสู่การยอมรับทั้งในระดับรายบุคคลและระดับองค์กรต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Sananuea, B. (2017). Factors influencing retention in drug rehabilitation programs: A case study of compulsory rehabilitation with integrated psychosocial therapy at Bung Khla Hospital, Bueng Kan Province. Bueng Kan: Bueng Kan Provincial Health Office. [in Thai]
Department of Medical Services, Ministry of Public Health. (2024). Standards for long-term methadone treatment in Thailand. Bangkok: Cooperative League of Thailand. [in Thai]
Harm Reduction International. (2020). The Global State of Harm Reduction. London, United Kingdom: Harm Reduction International.
Hfocus. (2023). Another success: Drop-in centre for harm reduction of drug use. Bangkok: Hfocus. [in Thai]
Marshall, B. D. L., Milloy, M.-J., Wood, E., Montaner, J. S. G., & Kerr, T. (2019). Reduction in overdose mortality after the opening of North America’s first medically supervised safer injecting facility: A retrospective population-based study. The Lancet, 377(9775), 1429-1437. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)62353-7
Office of the Narcotics Control Board. (2023). Drug situation report in Thailand 2023. Bangkok: Office of the Narcotics Control Board. [in Thai]
People for Change Group. (2023). Methadone treatment report: Drop-in centre 2023. Chiang Rai: The K Kon Group for Change. [in Thai]
Saksoong, P. (2005). Quality of life among hill tribe drug users receiving long-term methadone maintenance treatment and factors influencing relapses in Chiang Rai Province [Master’s thesis, Chiang Mai University]. [in Thai]
Princess Mother National Institute on Drug Abuse Treatment, Department of Medical Services, Ministry of Public Health. (2022). Methadone: What pharmacists need to know [Handbook]. Bangkok: Princess Mother National Institute on Drug Abuse Treatment. [in Thai]
Sinudom, S. (2020). Development of an integrated methadone service model in Chiang Mai Province. Journal of Public Health Research, 15(2), 45-58. [in Thai]
Srivong, S. (2020). Evaluation of the effectiveness of methadone treatment services in Chiang Rai Province (Master’s thesis). Chiang Mai University. [in Thai]
Acharan, S., et al. (2019). Development of a community-participatory methadone service model in border areas. Bangkok: Health Systems Research Institute (HSRI). [in Thai]
Wodak, A., & Cooney, A. (2006). Do needle syringe programs reduce HIV infection among injecting drug users: A comprehensive review of the international evidence. Substance Use & Misuse, 41(6-7), 777-813. https://doi.org/10.1080/10826080600669579
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
