ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
ปัจจัย, พฤติกรรม, โรคพยาธิใบไม้ตับบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 372 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม 2567 ถึง วันที่ 30 กันยายน 2567 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา นำเสนอข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน เปอร์เซ็นไทล์ที่ 25 เปอร์เซ็นไทล์ที่ 75 วิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของปัจจัยรายตัวแปรโดยการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ โดยใช้การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบ Stepwise กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี คือ ความรู้เกี่ยวกับโรคพยาธิใบไม้ตับ การรับรู้ความรุนแรงของโรคพยาธิใบไม้ตับ และทัศนคติต่อโรคพยาธิใบไม้ตับ โดยสามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ได้ร้อยละ 79.1 (R2=0.791, R2adj=0.0.791, SEest=1.884, F= 468.300, p<0.001) ตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
International Agency for Research on Cancer (IARC). Schistosomes, liver flukes and Helicobacter pylori. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Vol. 61. Lyon: IARC; 1994.
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2563 กรมควบคุมโรค. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 28 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dcd/files/AnnualReport2023_DCD_2nd.pdf
มหาวิทยาลัยมหิดล, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล. พยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 28 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=779
สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ. สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง: โรคมะเร็งตับและท่อน้ำดีในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: IHPP; 2565. เข้าถึงได้จาก: https://www.hiso.or.th
มูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี. สถิติผู้ป่วยพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีในประเทศไทย. ขอนแก่น: CCA; 2566. เข้าถึงได้จาก: https://cca.in.th/wpth/key-statistics
นาถยา ขุนแก้ว, อารี บุตรสอน. ปัจจัยทำนายการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(3):39–49.
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น. สรุปผลการดำเนินงานโครงการกำจัดโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์ครบ 70 ปีในพุทธศักราช 2559 พร้อมทั้งสมเด็จพระนางเจ้าฯ. ขอนแก่น: สคร. 7; 2560.
อังษณา ยศปัญญา. ความชุกพยาธิใบไม้ตับ พฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในการป้องกันควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี และปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี จังหวัดเลย ปี 2556. ขอนแก่น: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6; 2556.
ถาวร ทุมสะกะ, สุชาดา ภัยหลีกลี้. ความรู้ ความเชื่อและพฤติกรรมที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชน. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2558;3(4):481–94.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิบูลมังสาหาร. รายงานอุบัติการณ์ของโรคมะเร็งตับและมะเร็งท่อน้ำดี. อุบลราชธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี; 2566.
Kelley K, Maxwell SE. Sample size for multiple regression: Obtaining regression coefficients that are accurate, not simply significant. Psychol Methods. 2003;8(3):305–21.
Cohen J. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
ศศิธร เจริญประเสริ ณัฐพันธ์ จันสมุทร และ พุทธิไกร ประมวล (2565) ปัจจัยที่มีผลต่อการติดเชื้อซ้ำโรคพยาธิใบไม้ตับของประขาชนจังหวัดศรีสะเกษและประสิทธิผลของการใช้ E Book ในการเพิ่มความรู้และทัศนคติในการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ.วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะกษ ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 ประจำดือน กันยายน -ธันวาคม 2565.
สรญา แก้วพิทูลย์ และ คณะ (2556) ศึกษาความชุกของพยาธิใบไม้ตับออพิสทอร์คิส วิเวอร์รินิ ด้วยวิธีคาโตติคสเมียร์ และศึกษาความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตัวต่อการป้องกันควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับของประชากรในจังหวัดสุรินทร์. วารสาร โรงพยาบาลสกลนคร ปีที่ 21 ฉบับที่ 3 กันยายน - ธันวาคม 2561.
