จริยธรรมการวิจัย
จริยธรรมการตีพิมพ์วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม
วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม ตระหนักถึงความสำคัญของการรักษามาตรฐานจริยธรรมในการตีพิมพ์บทความวิชาการและวิจัย เพื่อให้มั่นใจว่าบทความทุกเรื่องที่ได้รับการตีพิมพ์มีความถูกต้องตามหลักวิชาการ มีความโปร่งใส ปราศจากการทุจริตทางวิชาการ และเป็นไปตามมาตรฐานสากล โดยยึดถือแนวปฏิบัติของ Committee on Publication Ethics (COPE) เป็นแนวทางปฏิบัติ
ทั้งนี้ ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทั้ง ผู้เขียน (Author) บรรณาธิการ (Editor) และ ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินบทความ (Reviewer) จะต้องปฏิบัติตามแนวทางด้านจริยธรรมอย่างเคร่งครัด ดังนี้
บทบาทหน้าที่ของผู้เขียน (Author's Duties)
- ความเป็นต้นฉบับและการไม่คัดลอกผลงาน: ผู้เขียนต้องรับรองว่าบทความที่ส่งมาตีพิมพ์เป็นผลงานต้นฉบับของตนเอง ไม่เคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาตีพิมพ์ในวารสารอื่น ห้ามมีการคัดลอกผลงานของผู้อื่น (Plagiarism) โดยเด็ดขาด
- การอ้างอิงแหล่งที่มา: ผู้เขียนต้องมีการอ้างอิงเอกสารทางวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้องตามรูปแบบที่วารสารกำหนด
- ความถูกต้องของข้อมูลและการเป็นเจ้าของผลงาน: รายชื่อผู้เขียนทุกคนต้องเป็นผู้ที่มีส่วนร่วมจริงในการศึกษาวิจัยและการเขียนต้นฉบับ และต้องยินยอมให้มีการตีพิมพ์
- จริยธรรมการวิจัยในมนุษย์และสัตว์: งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาในมนุษย์หรือสัตว์ทดลอง จะต้องได้รับหนังสือรับรองจริยธรรมการวิจัยจากคณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยที่เกี่ยวข้อง พร้อมระบุเลขที่ใบรับรองไว้ในบทความ
- การเปิดเผยความขัดแย้งทางผลประโยชน์: ผู้เขียนต้องระบุแหล่งทุนสนับสนุนการวิจัย (ถ้ามี) และแจ้งความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่อาจส่งผลกระทบต่อผลการศึกษา
บทบาทหน้าที่ของบรรณาธิการวารสาร (Editor's Duties)
- การตัดสินใจตีพิมพ์: บรรณาธิการมีสิทธิ์ขาดในการพิจารณาตัดสินใจตีพิมพ์บทความ โดยพิจารณาจากความเหมาะสมของเนื้อหากับขอบเขตวารสาร (Scope & Focus) ความใหม่ (Novelty) และคุณภาพทางวิชาการ
- ความยุติธรรมและความเป็นกลาง: บรรณาธิการต้องพิจารณาบทความโดยปราศจากอคติทางเชื้อชาติ เพศ ความเชื่อทางการเมือง หรือสังกัดสถาบันของผู้เขียน
- การรักษาความลับ: บรรณาธิการและทีมงานต้องไม่เปิดเผยข้อมูลใด ๆ ของผู้เขียนและผู้ทรงคุณวุฒิประเมินบทความให้แก่บุคคลอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องในระหว่างกระบวนการพิจารณา
- การจัดการข้อร้องเรียนด้านจริยธรรม: หากพบหลักฐานการทุจริต การคัดลอกผลงาน หรือข้อสงสัยด้านจริยธรรม บรรณาธิการมีหน้าที่ประสานงานเพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง และมีอำนาจในการระงับหรือถอนบทความที่ตีพิมพ์แล้วตามความเหมาะสม
บทบาทหน้าที่ของผู้ทรงคุณวุฒิประเมินบทความ (Reviewer's Duties)
- ความเป็นกลางและความเชี่ยวชาญ: ผู้ทรงคุณวุฒิควรประเมินบทความในสาขาวิชาที่ตนเองมีความเชี่ยวชาญพิเศษ และต้องประเมินด้วยความสุจริต เป็นธรรม ปราศจากอคติส่วนตัว
- การรักษาความลับ: ข้อมูลในต้นฉบับบทความถือเป็นเอกสารลับ ผู้ทรงคุณวุฒิไม่สามารถนำข้อมูลหรือเนื้อหาบางส่วนไปเปิดเผยหรือแสวงหาประโยชน์ส่วนตนก่อนได้รับการตีพิมพ์
- การตรวจสอบความขัดแย้งทางผลประโยชน์: หากผู้ทรงคุณวุฒิพบว่าตนเองมีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์กับผู้เขียน ต้องแจ้งให้บรรณาธิการทราบและปฏิเสธการประเมินบทความนั้นทันที
- การให้ข้อเสนอแนะที่สร้างสรรค์: ผู้ทรงคุณวุฒิควรให้ข้อเสนอแนะและเหตุผลทางวิชาการประกอบการตัดสินใจอย่างชัดเจน เพื่อช่วยยกระดับคุณภาพของบทความให้ดียิ่งขึ้น
จริยธรรมการถอนบทความ (Retraction)
ในกรณีที่ตรวจพบข้อผิดพลาดอย่างร้ายแรง การละเมิดจริยธรรมการวิจัย การคัดลอกผลงาน (Plagiarism) หรือการปลอมแปลงข้อมูลหลังจากที่บทความได้รับการตีพิมพ์แล้ว ทางกองบรรณาธิการมีกระบวนการถอนบทความ (Retraction) ออกจากระบบฐานข้อมูลวารสาร เพื่อรักษามาตรฐานทางวิชาการและความน่าเชื่อถือของวารสาร

