การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงที่ได้รับการผ่าตัดเปิดทวารเทียม : กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
มะเร็งลำไส้ใหญ่,การผ่าตัดเปิดทวารเทียม, การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้ เป็นการศึกษาเปรียบเทียบกรณีศึกษา 2 ราย เพื่อศึกษาการพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงที่ได้รับการผ่าตัดเปิดทวารเทียม ที่เข้ารับการรักษาที่ตึกศัลยกรรมและศัลยกรรมกระดูกและข้อ โรงพยาบาลบรบือ ตั้งแต่ระยะก่อนผ่าตัด ขณะผ่าตัด และหลังผ่าตัด และการวางแผนจำหน่าย โดยการรวบรวมข้อมูลจากผู้ป่วย ญาติ และเวชระเบียน การประเมินอาการ ซักประวัติ ตรวจร่างกาย นำข้อมูลมากำหนดข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล วางแผนการพยาบาล และมีการประเมินผลลัพธ์ทางการพยาบาลอย่างต่อเนื่อง ศึกษาเปรียบเทียบการพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงที่ได้รับการผ่าตัดเปิดทวารเทียม ที่เข้ารับการรักษาที่ตึกศัลยกรรมและศัลยกรรมกระดูกและข้อ โรงพยาบาลบรบือ ดำเนินการศึกษาระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน – 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 จากกรณีศึกษารายที่ 1 ชายไทย อายุ 75 ปี รูปร่างค่อนข้างอ้วน มาด้วยอาการปวดจุกแน่นทั่วท้อง เป็นก่อนมา 1 วัน 4 วันก่อนมา ผู้ป่วยไม่ถ่าย ไม่ผายลม ไม่มีอาเจียน
ผลการศึกษา พบว่า แพทย์วินิจฉัยเป็น CA descending colon with complete colonic obstruction ทำผ่าตัด Explore laparotomy with loop Transvers colostomy under GA ขณะเข้ารับการรักษาผู้ป่วยมีภาวะ Gout attack และ Hypoglycemia หลังได้รับการรักษาอาการดีขึ้นควบคุมอาการปวดและระดับน้ำตาลได้ ผู้ป่วยมีปัญหาเรื่องผู้ดูแลเป็นผู้สูงอายุมีอาการตามัวเล็กน้อยและจำที่สอนไม่ค่อยได้ทำให้การสอนญาติในการดูแลแผล Colostomy และการเปลี่ยนถุง Colostomy bag มีความยากลำบากพอสมควรทุกครั้งที่มีการสอนทำแผลทวารเทียมและเปลี่ยนถุง Colostomy bag กรณีศึกษารายที่ 2 ชายไทย อายุ 77 ปี รูปร่างผอม มาด้วยอาการปวดแน่นท้องรอบสะดือเป็นก่อนมา 1 วัน แพทย์วินิจฉัยเป็น CA rectum with complete colonic obstruction ทำผ่าตัด Explore laparotomy with loop Transvers colostomy under GA ขณะเข้ารับการรักษาผู้ป่วยมีภาวะ Hypokalemia และ Hypoglycemia หลังได้รับการรักษาผลกการตรวจทางห้องปฏิบัติการปกติ หลังผ่าตัดวันที่ 8 ศัลยแพทย์พิจารณาส่องกล้องลำไส้ใหญ่และตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจเพื่อประกอบการรักษา ผู้ป่วยและญาติยังไม่สามารถยอมรับความจริงเรื่องการเจ็บป่วย ญาติที่ดูแลผู้ป่วยไม่สามารถตัดสินใจเรื่องการผ่าตัดได้ การพยาบาลที่สำคัญคือ การเตรียมความพร้อมด้านร่างกาย และจิตใจให้กับผู้ป่วยและญาติ โดยการให้ข้อมูลเกี่ยวกับทวารเทียม และผู้ป่วยทุกรายควรได้รับการกำหนดตำแหน่งทวารเทียมที่เหมาะสม การพยาบาลเพื่อแก้ไขและบรรเทาปัญหาเฉียบพลันที่กำลังคุกคามชีวิต การจัดการความปวดเพื่อลดความทุกข์ทรมาน การพยาบาลเพื่อป้องกันการภาวะแทรกซ้อนจากมีทวารเทียม การให้ความรู้ ฝึกทักษะผู้ป่วยและผู้ดูแล เสริมพลังอำนาจในการดูแลตนเอง ผู้ป่วยทั้งสองรายไม่มีภาวะแทรกซ้อนสามารถจำหน่ายกลับบ้านได้
เอกสารอ้างอิง
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข. (2560). สถิติสาธารณสุข 2560-2562. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข.
วันดี สาราญราษฎร์. (2561). การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักที่ผ่าตัดเปิดทวารเทียม. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า, 1(2), 96-111.
จุฬาพร ประสังสิต. (2561). การพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัดมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก. ใน สุวรรณี สิริเลิศตระกูล และ เนตร์สุวีณ์เจริญจิตสวัสดิ์. บทความวิชาการ การศึกษาต่อเนื่องสาขาการพยาบาลศาสตร์ เล่มที่ 18 การพยาบาลผู้ป่วยโรคมะเร็ง.กรุงเทพ: ศิริยอดการพิมพ์.
สุวรรณี สิริเลิศตระกูล. (บรรณาธิการ). (2555). การพยาบาลผู้ป่วยโรคมะเร็ง. สมุทรปราการ: สินทวีกิจพริ้นติ้ง
เอมปภา ปรีชาธีรศาสตร์. (2560). บทบาทพยาบาลเฉพาะทางดูแลบาดแผล ออสโตมี และควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ : กรณีศึกษา การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ตรง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 10(1), 22-34.

