การเปรียบเทียบผลของการออกกำลังกายตามโปรแกรม Otago ในน้ำและบนบกต่อความสามารถในการทรงตัว ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ อาการปวด และความเสี่ยงในการล้มในผู้สูงอายุที่มีโรคข้อเข่าเสื่อมร่วมกับภาวะเสี่ยงต่อการหกล้ม
คำสำคัญ:
โปรแกรมการออกกำลังกาย Otago, การออกกำลังกายในน้ำ, การป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลของโปรแกรมการออกกำลังกาย Otago Exercise Programme (OEP) ในรูปแบบบนพื้นและในสภาพแวดล้อมทางน้ำต่อความสามารถทางกายของผู้สูงอายุที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมร่วมกับความเสี่ยงต่อการหกล้ม ดำเนินการวิจัยโดยใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลอง (quasi-experimental design) ในกลุ่มตัวอย่างจำนวน 52 คน แบ่งเป็นกลุ่มออกกำลังกายบนพื้น 26 คน และกลุ่มออกกำลังกายในน้ำ 26 คน ดำเนินโปรแกรมเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินประกอบด้วย แบบประเมินความกลัวการหกล้ม (FES-I) การทดสอบความคล่องตัวและการทรงตัว (TUG) การทดสอบความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขา (FTSTS) แบบประเมินอาการปวดและสมรรถภาพการทำงานของข้อเข่า (WOMAC) แบบประเมินการทรงตัวเชิงระบบ (Mini-BESTest) และแบบประเมินการทรงตัวของเบิร์ก (BBS) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา paired t-test และ independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลองทั้งสองกลุ่มมีคะแนนความสามารถทางกายดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในเกือบทุกตัวแปรที่ศึกษา (p < 0.05) โดยกลุ่มบนพื้นมีการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในทุกตัวแปร ส่วนกลุ่มในน้ำพบการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญใน FES-I, TUG, FTSTS, WOMAC และ Mini-BESTest ยกเว้นคะแนน BBS ที่แม้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นแต่ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อเปรียบเทียบผลระหว่างกลุ่มภายหลังการทดลอง พบว่ากลุ่มออกกำลังกายในน้ำมีผลลัพธ์ดีกว่ากลุ่มบนพื้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในตัวแปร FTSTS, WOMAC และ Mini-BESTest ขณะที่ตัวแปร FES-I, TUG และ BBS ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่ม
เอกสารอ้างอิง
United Nations Department of Economic and Social Affairs (UNDESA). World Social Report 2023: Leaving No One Behind in an Ageing World. New York: United Nations; 2023.
World Health Organization. Ageing and health [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2022 [cited 2023 Dec 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2566. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ; 2566.
World Health Organization. Falls [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2021 [cited 2023 Dec 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls
Rubenstein LZ, Josephson KR. The epidemiology of falls and syncope. Clin Geriatr Med. 2002;18(2):141-58.
Campbell AJ, Robertson MC, Gardner MM, Norton RN, Tilyard MW, Buchner DM. Randomised controlled trial of a general practice programme of home based exercise to prevent falls in elderly women. BMJ. 1997;315(7115):1065-9.
Sherrington C, Michaleff ZA, Fairhall N, Paul SS, Tiedemann A, Whitney J, et al. Exercise to prevent falls in older adults: an updated systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2017;51(24):1750-8.
Bartels EM, Juhl CB, Christensen R, Hagen KB, Danneskiold-Samsøe B, Dagfinrud H, et al. Aquatic exercise for the treatment of knee and hip osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2016;3:CD005523.
Robertson MC, Devlin N, Gardner MM, Campbell AJ. Effectiveness and economic evaluation of a nurse delivered home exercise programme to prevent falls. 1: Randomised controlled trial. BMJ. 2001;322(7288):697-701.
Pöyhönen T, Sipilä S, Keskinen KL, Hautala A, Savolainen J, Mälkiä E. Effects of aquatic resistance training on neuromuscular performance in healthy women. Med Sci Sports Exerc. 2002;34(12):2103-9.
Barela AM, Duarte M. Biomechanical characteristics of elderly individuals walking on land and in water. J Electromyogr Kinesiol. 2008;18(3):446-54.
Fransen M, McConnell S, Harmer AR, Van der Esch M, Simic M, Bennell KL. Exercise for osteoarthritis of the knee. Cochrane Database Syst Rev. 2015;1:CD004376.
Horak FB, Wrisley DM, Frank J. The Balance Evaluation Systems Test (BESTest) to differentiate balance deficits. Phys Ther. 2009;89(5):484-98.
Hale LA, Waters D, Herbison P. A randomized controlled trial to investigate the effects of water-based exercise to improve falls risk and physical function in older adults with lower-extremity osteoarthritis. Arch Phys Med Rehabil. 2012;93(1):27-34.
