ผลการใช้รูปแบบการบริการทางการพยาบาลในการคัดกรองผู้ป่วยโดยใช้เกณฑ์การคัดกรองเร่งด่วนเพื่อการเฝ้าระวังผู้ป่วยอาการทรุดระหว่างรอตรวจแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบ้านฝาง
คำสำคัญ:
การคัดกรองผู้ป่วย, เกณฑ์การคัดกรองเร่งด่วน, อาการทรุดขณะรอตรวจ, ความพึงพอใจของผู้รับบริการ, บทบาทพยาบาลคัดกรองบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) แบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง (One-group pretest-posttest design) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบอัตราอุบัติการณ์ผู้ป่วยอาการทรุดขณะรอตรวจ ก่อนและหลังการใช้รูปแบบการบริการทางการพยาบาลในการคัดกรองผู้ป่วยโดยใช้เกณฑ์การคัดกรองเร่งด่วน เพื่อการเฝ้าระวังผู้ป่วยอาการทรุดระหว่างรอตรวจแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบ้านฝาง 2) เปรียบเทียบระดับการปฏิบัติบทบาทของพยาบาลคัดกรองตามรูปแบบฯ ก่อนและหลังการใช้รูปแบบฯ และ 3) ศึกษาระดับความพึงพอใจของผู้รับบริการต่อบริการทางการพยาบาลในการคัดกรองผู้ป่วยฯ ดังกล่าว กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ พยาบาลวิชาชีพจำนวน 8 คน ที่ปฏิบัติหน้าที่คัดกรองในงานการพยาบาลผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบ้านฝาง และกลุ่มผู้รับบริการจำนวน 460 คน ที่เข้ารับการตรวจรักษาที่แผนกผู้ป่วยนอก ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2568 โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบบันทึกอุบัติการณ์ผู้ป่วยอาการทรุดขณะรอตรวจ แบบประเมินการปฏิบัติบทบาทหน้าที่ของพยาบาลคัดกรอง และแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้รับบริการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติการทดสอบความแตกต่าง ได้แก่ Chi-square test และ Paired sample t-test
ผลการวิจัยพบว่า 1) อัตราการเกิดอุบัติการณ์ผู้ป่วยอาการทรุดขณะรอตรวจลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลังใช้รูปแบบการบริการฯ (p < .001) 2) ระดับการปฏิบัติบทบาทของพยาบาลคัดกรองหลังการใช้รูปแบบฯ สูงกว่าก่อนการใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) และ 3) ความพึงพอใจของผู้รับบริการต่อบริการทางการพยาบาลอยู่ในระดับ “มาก” ถึง “มากที่สุด” ในทุกด้าน
เอกสารอ้างอิง
สุพรรณิการ์ บุญพสิษฐ์ . (2567) .การพัฒนาแนวทางการเฝ้าระวังอาการไม่คงที่หรืออาการทรุดลงขณะรอตรวจ กลุ่มงานผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลเฝ้าไร่ จังหวัดหนองคาย.วาสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณสุข
สภาการพยาบาล. (2563). ประกาศสภาการพยาบาลเรื่อง หลักการคัดแยกระดับความเร่งด่วนของผู้ป่วย พ.ศ. 2563. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2567 จากhttps://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/T_00344.PDF
สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2561). Guideline for ER Service Delivery คู่มือแนวทางการจัดบริการห้องฉุกเฉิน. กรุงเทพฯ:สามชัย.
กัลยารัตน์ หล้าธรรม และชัจคเณค์ แพรขาว, 2560 “การศึกษาคุณภาพการคัดแยกประเภทผู้ป่วยฉุกเฉินโรงพยาบาลศรีนครินทร์,” ในการประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษา ระดับชาติและนานาชาติ 2560, จัดโดยบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขอนแก่น, 2560 : น.1035 - 1046.
สุคนธ์จิต อุปนันชัย. (2559). การพัฒนารูปแบบการคัดกรองผู้ป่วยในแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลชุมชน. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
กัลยารัตน์ หล้าธรรม และชัจคเณค์ แพรขาว. (2560). การศึกษาคุณภาพการคัดแยกประเภทผู้ป่วยฉุกเฉินโรงพยาบาลศรีนครินทร์. การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษา ระดับชาติและนานาชาติ. https://gsbooks.gs.kku.ac.th/60/nigrc2017/pdf/MMP27.pdf, จัดโดยบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขอนแก่น, 2560: น.1035 - 1046.
สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.(2561). MOPH ED. TRIAGE (พิมพ์ครั้งที่ 2). นนทบุรี : สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.
สำนักการพยาบาล กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2551). มาตรฐานการบริการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน มาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาล. (ปรับปรุงครั้งที่ 2). นนทบุรี: สำนักการพยาบาล กรมการแพทย์.
อัจฉรา สิงห์โนนตาด (2555). การพัฒนาการเฝ้าระวังอาการไม่คงที่หรือมีอาการทรุดลงขณะรอตรวจแผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลบําเหน็จณรงค์จ.ชัยภูมิ. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2567, จากhttp://cpho.moph.go.th/wp/?p=20367.
David A Thompson (1995). Effects of Actual Waiting Time, Perceived Waiting Time, Information Delivery, and Expressive Quality on Patient Satisfaction in the Emergency Department. Annals of Emergency Medicine, Volume 28, Issue 6, Pages 657-665, December 1996.
Smith, A., Jones, M., & Carter, B. (2020). Emergency triage and waiting room events: An observational study. Journal of Advanced Nursing, 76(11), 3041–3050
Benner, P. (1984). From novice to expert: Excellence and power in clinical nursing practice. Addison-Wesley.
อรพรรณ ศิริคง. (2560). ผลของการใช้คู่มือการปฏิบัติงานต่อบทบาทการคัดกรองของพยาบาลในห้องฉุกเฉิน. วารสารพยาบาลศาสตร์, 35(3), 77–89.
Davis, B. A., & Bush, H. A. (1995). Patient satisfaction: Examining the concept. Journal of Nursing Administration, 25(7–8), 17–23.
Abdellah, R., Ghazali, R., Ismail, I., & Zaini, N. (2019). Patient satisfaction towards triage services in public hospitals. Malaysian Journal of Public Health Medicine, 19(2), 56–63.
