การพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่เสพติดสารเสพติดแอมเฟตามีนร่วม : กรณีศึกษา 2 ราย

ผู้แต่ง

  • ศศิธร ภูขยัน พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ โรงพยาบาลกาฬสินธุ์

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยโรคจิตเภทที่เสพติดสารเสพติดแอมเฟตามีนร่วม, การพยาบาล, กรณีศึกษา

บทคัดย่อ

      การศึกษาครั้งนี้เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่เสพติดสารเสพติดแอมเฟตามีนร่วม กรณีศึกษา 2 ราย เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงตามเกณฑ์คุณสมบัติกำหนดในผู้ป่วยโรคจิตเภทที่เสพติด  สารเสพติดแอมเฟตามีนร่วม ที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยใน หอผู้ป่วยเมตตา รพ.กาฬสินธุ์ กรณีศึกษารายที่ 1 วันที่ 10 ตุลาคม 2568 - 6 พฤศจิกายน 2568 และกรณีศึกษารายที่ 2 วันที่ 27 พฤศจิกายน 2568 - 17 ธันวาคม 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย ข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยใน การสัมภาษณ์ผู้ป่วย ครอบครัว และชุมชน การประเมินอาการ ซักประวัติตรวจร่างกาย ใช้แนวคิดการประเมินสุขภาพ 11 แบบแผนของกอร์ดอน นำข้อมูลมากำหนดข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล วางแผนการพยาบาล และมีการประเมินผลลัพธ์ทางการพยาบาลอย่างต่อเนื่อง

      ผลการศึกษา พบว่า กรณีศึกษาผู้ป่วยทั้ง 2 ราย เป็นผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรค Schizophrenia with Amphetamine dependence และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ Urine Methamphetamine positive หลังได้รับการบำบัดรักษาและการพยาบาล กรณีศึกษาทั้ง 2 รายมีอาการทางจิตสงบ ไม่มีพฤติกรรมทำร้ายตนเอง ผู้อื่นและไม่ทำลายสิ่งของ ยอมรับการเจ็บป่วย รับประทานยาตามแผนการรักษา ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนจากอาการไม่พึงประสงค์   จากการได้รับยารักษาอาการทางจิตเวช ไม่เกิดภาวะพิษเฉียบพลันจากสารเสพติดแอมเฟตามีน และไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนจากภาวะถอนพิษสารเสพติดแอมเฟตามีน มีการสร้างสัมพันธภาพกับผู้อื่นและครอบครัวได้ดีขึ้น ครอบครัวมีความรู้ความเข้าใจในการดูแล

เอกสารอ้างอิง

เสาวลักษณ์ สุวรรณไมตรี, อนงค์นุช ศาโศรก, ธนเนตร ฉันทลักษณ์วงศ์, ชุรีภรณ์ เสียงล้ำ, วีร์ เมฆวิลัย, บรรณาธิการ. คู่มือการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทสำหรับโรงพยาบาลในเขตสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: วิคทอเรียอิมเมจ; 2560 [สืบค้นเมื่อ 1 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh-elibrary.org/items/show/535

World Health Organization (WHO). Schizophrenia [Internet]. 2024 [cited 2025 Oct 6]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/schizophrenia

กลุ่มระบาดวิทยาสุขภาพจิต สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC): อัตราป่วยรายใหม่และความชุกของโรคจิตเภท (F20.xx) [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 18 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/5d5aa8ea9ee75a5990950984f5a81403

ศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์ด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564–2566 และแผนปฏิบัติการประจำปี 2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 8 ต.ค.2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ncmc.moph.go.th/home/upload/web_download/hzm6y1e59m8scog04o.pdf

พิชัย แสงชาญชัย. คู่มือจิตเวชศาสตร์การเสพติด. กรุงเทพฯ: ชมรมจิตเวชศาสตร์การเสพติดแห่งประเทศไทย; 2565.

ชิดชนก โอภาสวัฒนา. คู่มือระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง สำหรับสถาบัน/โรงพยาบาลสังกัดกรมสุขภาพจิต [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2563 [สืบค้นเมื่อ 1 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://mhc7.dmh.go.th/wp-content/uploads/2023/02/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%9C%E0%B8%9BSMIV.pdf

รายงานผู้ป่วยหอผู้ป่วยเมตตา โรงพยาบาลกาฬสินธุ์. รายงานสถิติผู้ป่วยจิตเวช ประจำปี 2566–2568. กาฬสินธุ์: โรงพยาบาลกาฬสินธุ์; 2568.

โรงพยาบาลสวนสราญรมย์ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิก ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1[อินเทอร์เน็ต]. สุราษฎร์ธานี: กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสวนสราญรมย์; 2564 [สืบค้นเมื่อ 1 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://anyflip.com/cjofb/pljm

วิมล ลักขณาภิชนชัช. คู่มือบันทึกทางการพยาบาลผู้ป่วยยาเสพติด [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี; 2563 [สืบค้นเมื่อ 1 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pmnidat.go.th/thai/downloads/handbook/66/nurse-66.pdf

วีณา บุญแสง. คู่มือแนวทางการดำเนินงานด้านบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดสุรา/ยา/สารเสพติดที่มีอาการทางจิตและโรคร่วมทางจิตเวช. กรุงเทพฯ: ดีน่าดู มีเดีย พลัส จำกัด; 2564.

วิมล ลักขณาภิชนชัช, นิภาวัล บุญทับถม, วิมลพรรณ โชติแสงทอง. เวชศาสตร์ฉุกเฉินสำหรับผู้ป่วยยาและสารเสพติด [อินเทอร์เน็ต]. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติ บรมราชชนนี กรมการแพทย์กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [สืบค้นเมื่อ 1 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pmnidat.go.th/thai/downloads/handbook/68/E03.pdf

เอกอุมา อิ้มคำ. การพยาบาลผู้ที่มีความผิดปกติด้านความคิดและการรับรู้. พิมพ์ครั้งที่ 3. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2567.

อัมพร เบญจพลพิทักษ์, ไพโรจน์ สุรัตนวนิช, สรายุทธ์ บุญชัยพานิชวัฒนา, สำเนา นิลบรรพ์, นันทา ชัยพิชิตพันธ์, บรรณาธิการ.การบำบัดโดยเสริมสร้างแรงจูงใจผู้ใช้ยาและสารเสพติด [อินเทอร์เน็ต]. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติ บรมราชชนนี กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [สืบค้นเมื่อ 1 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pmnidat.go.th/thai/downloads/handbook/68/E02.pdf

โรงพยาบาลสวนสราญรมย์. คู่มือแบบประเมินคัดกรองโรคจิตและปัญหาสุขภาพจิต [อินเทอร์เน็ต]. สุราษฎร์ธานี: กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสวนสราญรมย์; 2563 [สืบค้นเมื่อ 1 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://morningmindcounseling.com/wp-content/uploads/2022/01/แบบประเมินปัญหาสุขภาพจิต-โรงพยาบาล สวนสราญรมย์.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-28

รูปแบบการอ้างอิง

ภูขยัน ศ. . (2026). การพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่เสพติดสารเสพติดแอมเฟตามีนร่วม : กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 11(1), 51–63. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/5277