ผลของโปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง หอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมอง, โปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน, พฤติกรรมการบริโภคอาหาร, สมรรถนะแห่งตน, ผู้ป่วยในบทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ผลของโปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ที่หอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 60 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงและสุ่มเข้ากลุ่มด้วยรหัสผู้ป่วย โปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน พัฒนาขึ้นโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีของแบนดูรา (Bandura) โดยประกอบด้วยกิจกรรม 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ประสบการณ์ความสำเร็จจากการปฏิบัติจริง การเรียนรู้จากการสังเกตตัวแบบ การชักจูงด้วยวาจา และการจัดการสภาวะทางกายและอารมณ์ กลุ่มทดลองเข้าร่วมกิจกรรม 6 ครั้ง (5 ครั้งในโรงพยาบาล และ 1 ครั้งเยี่ยมบ้าน) ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภคอาหาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ t-test ชนิดไม่อิสระและอิสระ
ผลการวิจัย พบว่า 1) ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการบริโภคอาหาร สูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจากระดับปานกลาง (M = 3.41) เป็นระดับสูง (M = 4.11), 2) ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการบริโภคอาหาร สูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ในทุกหมวดอาหาร
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization.(2024). Global health estimates 2024: Disease burden by cause, age, sex, by country and by region, 2000–2023. Geneva: World Health Organization.
Virani SS, Alonso A, Aparicio HJ, Benjamin EJ, Bittencourt MS, Callaway CW, et al.(2024). Heart-disease and stroke statistics—2024 update: A report from the American Heart Association. Circulation. 2024;149(8): e1–e180.
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กระทรวงสาธารณสุข.(2567). สถิติอัตราป่วยและอัตราตายโรคหลอดเลือดสมอง พ.ศ. 2565–2567. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข.
จันทร์ศิริ กานดา.(2567). รายงานสถานการณ์โรคหลอดเลือดสมองและภาระผู้ดูแลในเขตบริการสุขภาพที่ 11 ปีงบประมาณ 2565–2567. รายงานที่ไม่ตีพิมพ์. สุราษฎร์ธานี: โรงพยาบาลเคียนซา.
Bandura A.(1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman.
โรงพยาบาลเคียนซา.(2568). ข้อมูลสถิติผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยใน ข้อมูลปีงบประมาณ 2568 ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2568 [เอกสารภายใน].
นภาพรรณ ธงสันเทียะ.(2568). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหารและการออกกำลังกายในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจหลังได้รับการรักษาด้วยการถ่างขยายหลอดเลือดหัวใจ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Burn N, Grove SK.(2009). The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. 6th ed. St. Louis, MO: Saunders Elsevier.
Likert R.(1967). The human organization: Its management and value. New York: McGraw-Hill; 1967.
บุญชม ศรีสะอาด.(2556). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
Best JW.(1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
ณฐา เชียงปิ๋ว, วราภรณ์ บุญเชียง, ศิวพร อึ้งวัฒน.(2561). ผลของการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเกี่ยวกับการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองต่อความรู้และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. พยาบาลสาร. 2561;45(1):87-99.
ปียานุช ลาหล้าเลิศ, อรุณี ป้อมหลักทอง, บังอร ยิ้มกล้า, สุกัญญา มูซอ, รัตนาภรณ์ จันทร์สิริ.(2566). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลในการฟื้นฟูสภาพด้วยโมบายแอปพลิเคชันต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลและภาวะเสียการสื่อความของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2566;50(2):14-26.
พรธิรา บุญฉวี, ปชาณัฏฐ์ นันไทยทวีกุล.(2567). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นฟูสภาพ. วารสารพยาบาล. 2567;73(2):51-60.
สุนันทา เดชบุญ, ศิริลักษณ์ กิจศรีไพศาล, สมบัติ มุ่งทวีพงษา.(2566). ผลของโปรแกรมการสร้างแรงจูงใจร่วมกับการใช้โมบายแอปพลิเคชันต่อพฤติกรรมความร่วมมือในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองซ้ำและค่าความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2566;50(1):97-111.
ปัทมาพร ชนะมาร.(2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองผ่านการพยาบาลทางไกลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2567;4(3):33-46.
