ผลของการพยาบาลระบบสนับสนุนเเละให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูเเลตนเองในการป้องกันการติดเชื้อแผลฝีเย็บของมารดาหลังคลอด 48 ชั่วโมง โรงพยาบาลเคียนซา
คำสำคัญ:
การพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้, การดูแลตนเอง, การติดเชื้อแผลฝีเย็บ, มารดาหลังคลอดบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองในการป้องกันการติดเชื้อแผลฝีเย็บของมารดาหลังคลอด 48 ชั่วโมง ณ โรงพยาบาลเคียนซา กลุ่มตัวอย่างคือ มารดาครรภ์แรกที่มาฝากครรภ์และคลอดบุตรทางช่องคลอด ณ โรงพยาบาลเคียนซา จำนวน 24 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 12 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้ที่พัฒนาขึ้นโดยการบูรณาการทฤษฎีการดูแลตนเองของโอเร็มและแนวคิดการสนับสนุนทางสังคมของเฮาส์ เป็นระยะเวลา 4 ครั้ง (ตั้งครรภ์ 36 สัปดาห์ จนถึง 7 วันหลังคลอด) ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบทดสอบความรู้และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบแบบไม่อิงพารามิเตอร์ (Wilcoxon Signed Ranks Test และ Mann-Whitney U Test)
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภายหลังการได้รับโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองในการป้องกันการติดเชื้อแผลฝีเย็บสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 2) ภายหลังการได้รับโปรแกรม กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองในการป้องกันการติดเชื้อแผลฝีเย็บสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
สุภาวรรณ สายฝน.(2562). การตัดฝีเย็บ: แนวทางการปฏิบัติทางการพยาบาลและผลกระทบ. วารสารการพยาบาลแม่และเด็ก. 2562;37(2):45–52.
กนกกร ทองสุข.(2567). การดูแลแผลฝีเย็บในหญิงหลังคลอด: แนวทางการปฏิบัติทางคลินิก. วารสารพยาบาลและการผดุงครรภ์. 2567;42(1):55–62.
ศุภากร ล้อชัยเวช.(2562). ภาวะแทรกซ้อนจากแผลฝีเย็บในหญิงหลังคลอด. วารสารการพยาบาลสาธารณสุข. 2562;33(2):25–32.
McGuinness S, Johnson G, Kendall S.(2019). Perineal wound infection following vaginal birth: An integrative review. Midwifery. 2019; 74:101–10. doi: 10.1016/j.midw.2019.03.003.
Davidson MR.(1980). REEDA scale for assessment of perineal healing. Nurs Res. 1980;29(2):102-4.
กรมอนามัย.(2565). รายงานสถานการณ์อนามัยแม่และเด็ก ปี 2565. กรุงเทพมหานคร: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
งานเวชระเบียนและสถิติ โรงพยาบาลเคียนซา.(2566). สถิติผู้มารับบริการผู้ป่วยใน ประจำปีงบประมาณ 2566 [เอกสารอัดสำเนา]. สุราษฎร์ธานี: โรงพยาบาลเคียนซา.
กฤษดา แสวงดี.(2542). มาตรฐานการปฏิบัติการพยาบาลในการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล. วารสารพยาบาล. 2542;48(4):10–8.
Orem DE.(1991). Nursing: Concepts of practices. 4th ed. St. Louis: Mosby Year Book.
House JS.(1981). Work stress and social support. Reading, MA: Addison-Wesley.
คลินิกฝากครรภ์ โรงพยาบาลเคียนซา.(2568). หญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุครรภ์ 36 สัปดาห์ มารับบริการฝากครรภ์ คลินิกฝากครรภ์ โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ปี 2568. โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี.
บุญชม ศรีสะอาด.(2558). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
Likert R.(1967). The human organization: Its management and value. New York: McGraw-Hill.
Best JW.(1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
ศิริฉัตร รองศักดิ์.(2554). การดูแลแผลฝีเย็บในหญิงหลังคลอดตามแนวปฏิบัติทางคลินิก [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
Davison DE.(1974). The Periodicals Collection: its Purpose and Use in Liberies. London: Andre Deutsch; 1974.
กีรตา ร้อยพิลา, ณัฐสินี นิ่มมุกดา, สุกัญญา กินนะรีแซ.(2568). ผลการใช้โปรแกรมการวางแผนจําหน่าย D-METHOD มารดาวัยรุ่นที่คลอดในโรงพยาบาลสกลนคร. วารสารวิชาการสุขภาพและสิ่งแวดล้อม. 2568 ม.ค.-มิ.ย.;3(1):3909.
พรทิพย์ หอมเพชร, พิศมัย กองทรัพย์, น้องนุช แสนบรรดิษฐ์.(2566). ประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการวางแผนจำหน่ายมารดาหลังคลอดที่ใช้สารเสพติดเมทแอมเฟตามีนต่อความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเองหลังคลอด การกลับมารักษาซ้ำและการกลับมาเสพซ้ำในโรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร. 2566 ม.ค.-เม.ย.;26(1):12-25.
วราภรณ์ รินทชัย, กรองแก้ว อัคเนตร, ณพัชญา สืบมา.(2567). ผลการใช้แนวปฏิบัติทางการพยาบาลต่อความรู้และการติดเชื้อแผลฝีเย็บของมารดาหลังคลอด โรงพยาบาลกุมภวาปี. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2567 ม.ค.-เม.ย.;5(1):456-69.
วรัญญา ชลธารกัมปนาท, จันทิมา ขนบดี, ปรานี ป้องเรือ.(2561). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและทารกแรกเกิดของมารดาครรภ์แรก. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2561 ม.ค.-มิ.ย.;29(1):29-41.
กุลญาดา โคตรวรมมา.(2566). ประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการวางแผนจำหน่ายแบบผสมผสานต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองและทารกของมารดาหลังคลอด หอผู้ป่วยพิเศษวีไอพี โรงพยาบาลบึงกาฬ. บึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ.
สุกัญญา พงษ์ศิริรักษ์, นฤมล สินสุพรรณ, วีณา อิศรางกูร ณ อยุธยา.(2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างพฤติกรรมการดูแลตนเองของมารดาครรภ์แรกหลังคลอดเพื่อให้มีความพร้อมก่อนการจำหน่ายและการติดตามหลังคลอดในโรงพยาบาลบ้านไผ่จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและสื่งแวดล้อมศึกษา. 2567 ม.ค.-มี.ค.;9(1):353-63.
ลักษณา ญาตินิยม, อนัญญา สารีพร.(2562). ประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการวางแผนจำหน่ายทารกคลอดก่อนกำหนด. วารสารโรงพยาบาลนครพนม. 2562;6(2):84-93.
แอนนา บุญอิ่ม.(2567). การพยาบาลส่งเสริมสุขภาพมารดาหลังคลอดที่ติดเชื้อเอชไอวีและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีจากแม่สู่ลูก: กรณีศึกษา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2567;42(3):55-68.
